Алимент мөлшерін көбейтуге бола ма?

Алимент мөлшерін көбейтуге бола ма? Иә, Қазақстан заңнамасы бойынша алимент мөлшерін көбейтуге болады. Бірақ алимент автоматты түрде көбеймейді. Ол үшін сотқа талап арыз беріп, алимент мөлшерін ұлғайтуға нақты негіз бар екенін дәлелдеу қажет.

Алимент — баланың тамағына, киіміне, оқуына, емделуіне, дамуына және күнделікті қажеттіліктеріне арналған қаражат. Сондықтан егер бұрын белгіленген алимент мөлшері баланың нақты қажеттіліктерін өтеуге жетпесе, алимент алушы ата-ана сотқа жүгініп, алимент мөлшерін көбейтуді сұрай алады.

Алимент мөлшерін қандай жағдайда көбейтуге болады?

Алимент мөлшерін көбейту үшін сотқа нақты себептер көрсетілуі керек. Әдетте сот мына жағдайларды ескеруі мүмкін:

• баланың шығындары көбейсе;
• бала ауырып, емделуге тұрақты қаражат қажет болса;
• оқу, балабақша, үйірме, қосымша сабақ шығындары артса;
• азық-түлік, киім-кешек, дәрі-дәрмек бағасы өскен болса;
• бұрын белгіленген алимент мөлшері баланың қажеттіліктерін жаппаса;
• алимент төлеушінің табысы көбейсе;
• төлеуші нақты табысын жасырып жүрсе;
• төлеушінің қосымша табыс көздері болса;
• бала ерекше күтімді қажет етсе;
• алимент нақты сомада белгіленіп, уақыт өте келе тым төмен болып қалса.

Сот әр істі жеке қарайды. Сондықтан “маған ақша аз түсіп жатыр” деп айту жеткіліксіз. Баланың нақты шығынын құжатпен көрсету керек.

Алимент автоматты түрде көбейе ме?

Жоқ, алимент автоматты түрде көбеймейді. Егер бұрын сот шешімімен немесе сот бұйрығымен алимент белгіленген болса, сол шешім күшінде қала береді. Алимент мөлшерін өзгерту үшін жаңа сот шешімі қажет.

Мысалы, бұрын бір балаға табыстың 1/4 бөлігі мөлшерінде алимент өндірілген болса, бұл мөлшер өздігінен өзгермейді. Егер баланың қажеттілігі артса немесе төлеушінің табысы көбейсе, алимент алушы сотқа талап арыз беріп, мөлшерді көбейтуді сұрай алады.

Алиментті нақты ақша сомасында көбейтуге бола ма?

Иә, кейбір жағдайларда алиментті нақты ақша сомасында көбейтуге болады. Бұл әсіресе алимент төлеушінің табысы тұрақсыз, бейресми немесе жасырын болған кезде маңызды.

Мысалы, алимент төлеуші ресми түрде төмен жалақы көрсетіп, бірақ шын мәнінде жақсы табыс табуы мүмкін. Мұндай жағдайда алимент алушы соттан алиментті нақты ақшалай сомада белгілеуді немесе бұрынғы нақты соманы көбейтуді сұрай алады.

Нақты ақша сомасындағы алимент баланың тұрақты қажеттіліктерін қамтамасыз етуге бағытталады. Сот баланың шығындарын, ата-аналардың материалдық жағдайын және басқа да мән-жайларды ескереді.

Алимент төлеушінің табысы көбейсе, алиментті көбейтуге бола ма?

Иә, егер алимент төлеушінің табысы артса, бұл алимент мөлшерін көбейтуге негіз болуы мүмкін. Бірақ оны дәлелдеу қажет.

Мысалы, төлеуші жаңа жұмысқа орналасса, жоғары жалақы алса, кәсіппен айналысса, жылжымайтын мүлкі немесе қосымша табысы болса, бұл жағдайлар сотта ескерілуі мүмкін.

Алимент алушы соттан төлеушінің табысы туралы мәліметтерді сұратуды да өтінуі мүмкін. Егер төлеуші табысын жасырып жүрсе, банк аударымдары, мүлік, әлеуметтік желідегі мәліметтер, кәсіпкерлік қызмет белгілері және басқа дәлелдер маңызды болуы мүмкін.

Баланың емделу шығындары болса, алимент көбейе ме?

Егер балаға емделу, дәрі-дәрмек, оңалту, арнайы күтім немесе медициналық тексерулер қажет болса, алимент мөлшерін көбейтуге негіз бар. Бұл жағдайда медициналық анықтамалар, дәрігер қорытындылары, чек, түбіртек, емдеу жоспары сияқты құжаттарды ұсыну қажет.

Сот баланың денсаулығын қорғау үшін қосымша қаражат қажет екенін көрсе, алимент мөлшерін ұлғайтуы мүмкін немесе қосымша шығындарды төлеу міндетін жүктеуі мүмкін.

Оқу, балабақша немесе үйірме шығындары алиментті көбейтуге негіз бола ма?

Иә, болуы мүмкін. Егер бала балабақшаға, мектепке, қосымша сабаққа, спорт секциясына, логопедке, психологқа немесе басқа дамыту орталықтарына барса, бұл шығындар сотта дәлел ретінде ұсынылуы мүмкін.

Бірақ шығындар шынайы және баланың мүддесіне сай болуы керек. Мысалы, оқу ақысы, ай сайынғы төлемдер, келісімшарттар, төлем түбіртектері, чек және анықтамалар ұсынылса, талаптың негізділігі күшейеді.

Алиментті көбейту үшін қандай құжаттар керек?

Алимент мөлшерін көбейту үшін мына құжаттар қажет болуы мүмкін:

• талап арыз;
• баланың туу туралы куәлігі;
• бұрынғы сот шешімі немесе сот бұйрығы;
• алимент төленіп жатқанын немесе төленбей жатқанын растайтын құжаттар;
• баланың ай сайынғы шығындарын растайтын чек, түбіртек, келісімшарттар;
• оқу, балабақша, үйірме төлемдері туралы құжаттар;
• медициналық анықтамалар;
• дәрі-дәрмек немесе емделу шығындары;
• алимент төлеушінің табысы туралы мәліметтер;
• алимент төлеушінің мүлкі немесе қосымша табысы туралы дәлелдер;
• баланың ерекше қажеттіліктерін растайтын құжаттар.

Құжаттар толық болса, сотқа баланың нақты қажеттілігін дәлелдеу жеңіл болады.

Алиментті көбейту туралы талап арыз қалай жазылады?

Талап арызда жағдай нақты жазылуы керек. Онда бұрын алимент қандай мөлшерде белгіленгені, қазіргі кезде неге ол жеткіліксіз екені және қандай мөлшерге дейін көбейту сұралатыны көрсетіледі.

Талап арызда мына мәліметтер болғаны дұрыс:

1. тараптардың деректері;
2. баланың деректері;
3. бұрынғы сот шешімі туралы мәлімет;
4. қазіргі алимент мөлшері;
5. баланың нақты ай сайынғы шығындары;
6. алиментті көбейту себептері;
7. талап етілетін жаңа алимент мөлшері;
8. дәлелдемелер тізімі;
9. соттан сұралатын нақты талап.

Талап арыз эмоциямен емес, дәлелмен жазылуы керек. Сотқа баланың қажеттілігі нақты көрсетілсе, талаптың мүмкіндігі жоғары болады.

Сот алиментті көбейтуден бас тартуы мүмкін бе?

Иә, сот бас тартуы мүмкін. Егер алимент алушы баланың шығындары көбейгенін дәлелдей алмаса немесе сұралған мөлшер негізсіз болса, сот талапты қанағаттандырмауы мүмкін.

Сот мына жағдайларда бас тартуы ықтимал:

• баланың шығындары құжатпен дәлелденбесе;
• талап етілген сома тым жоғары болса;
• төлеушінің материалдық жағдайы мүмкіндік бермесе;
• бұрынғы алимент мөлшері баланың қажеттіліктеріне жеткілікті деп танылса;
• талап тек төлеушіге қысым жасау мақсатында берілсе.

Сондықтан талап арызды дұрыс дайындап, әр шығынды нақты дәлелмен көрсету маңызды.

Алиментті көбейту үшін заңгер керек пе?

Міндетті түрде заңгер керек деп айтуға болмайды, бірақ тәжірибелі заңгердің көмегі пайдалы. Себебі алиментті көбейту туралы істерде дәлелдеме, есеп және құқықтық негіз маңызды рөл атқарады.

Заңгер:

• талап арызды дұрыс дайындайды;
• баланың шығындарын есептеп береді;
• қандай құжаттар қажет екенін көрсетеді;
• төлеушінің табысын анықтау бойынша өтініштер дайындайды;
• сотта позицияны қорғайды;
• талаптың негізділігін күшейтеді.

Қорытынды

Алимент мөлшерін көбейтуге болады, бірақ ол тек сот арқылы және нақты дәлелдер болған жағдайда жүзеге асады. Сот баланың мүддесін бірінші орынға қояды, сондықтан баланың нақты қажеттіліктерін құжатпен дәлелдеу маңызды.

Егер бұрын белгіленген алимент баланың оқуына, емделуіне, тамағына, киіміне және дамуына жетпесе, алимент алушы сотқа жүгініп, алимент мөлшерін көбейтуді талап ете алады.

FAQ: Алимент мөлшерін көбейту туралы жиі қойылатын сұрақтар

Алимент мөлшерін көбейтуге бола ма?

Иә, болады. Егер баланың қажеттіліктері көбейсе немесе төлеушінің материалдық жағдайы жақсарса, сотқа талап арыз беріп, алимент мөлшерін көбейтуді сұрауға болады.

Алимент автоматты түрде көбейе ме?

Жоқ. Алимент автоматты түрде көбеймейді. Оны көбейту үшін сотқа жүгіну қажет.

Алиментті кім көбейтуді сұрай алады?

Әдетте алимент алушы ата-ана немесе баланың заңды өкілі сотқа талап арыз береді.

Баланың емделу шығыны алиментті көбейтуге негіз бола ма?

Иә. Егер баланың емделуіне тұрақты шығын қажет болса, бұл алимент мөлшерін көбейтуге негіз болуы мүмкін.

Оқу және балабақша шығындары ескеріле ме?

Иә. Балабақша, мектеп, қосымша сабақ, үйірме, логопед, психолог және басқа да баланың дамуына қажет шығындар сотта ескерілуі мүмкін.

Алимент төлеушінің табысы көбейсе, алимент те көбейе ме?

Мүмкін. Бірақ төлеушінің табысы көбейгенін дәлелдеу қажет. Сот барлық мән-жайды жеке қарайды.

Алиментті нақты сомада көбейтуге бола ма?

Иә. Егер алимент нақты ақша сомасында белгіленген болса және ол баланың қажеттіліктерін өтеуге жетпесе, оны көбейтуді сұрауға болады.

Алиментті үлестен нақты сомаға ауыстыруға бола ма?

Иә, кейбір жағдайларда болады. Мысалы, төлеушінің табысы тұрақсыз немесе жасырын болса, алиментті нақты ақшалай сомада белгілеу сұралуы мүмкін.

Сот алиментті көбейтуден бас тартуы мүмкін бе?

Иә. Егер талап дәлелденбесе немесе сұралған сома негізсіз болса, сот бас тартуы мүмкін.

Алиментті көбейту үшін қандай дәлел керек?

Баланың шығындарын растайтын чек, түбіртек, келісімшарт, медициналық анықтама, оқу ақысы туралы құжаттар және төлеушінің табысына қатысты мәліметтер қажет болуы мүмкін.