Ажырасқанда мүлік қалай бөлінеді?

Ажырасқанда ерлі-зайыптылардың некеде тұрған кезде бірге жинаған мүлкі ортақ мүлік болып саналады және әдетте тең бөлінеді. Яғни пәтер, үй, көлік, жер, ақша, депозит, бизнес үлесі немесе басқа да мүлік неке кезінде алынған болса, ол кімнің атына тіркелгеніне қарамастан ортақ мүлік ретінде қаралуы мүмкін.

Бірақ “бәрі автоматты түрде 50/50 бөлінеді” деп қарапайым айту дұрыс емес. Сот мүліктің қашан алынғанын, қандай ақшаға сатып алынғанын, неке шарты бар-жоғын, балалардың мүддесін, қарыздардың мақсатын және тараптардың дәлелдерін қарайды.

Қарапайым тілмен айтқанда: құжатта бір адамның аты тұрса да, егер мүлік некеде алынған болса, екінші жұбайдың да үлесі болуы мүмкін. “Менің атыма тіркелген, демек менікі” деген аргумент сотта әрдайым өтпейді.

Қандай мүлік ортақ мүлік болып саналады?

Ортақ мүлікке әдетте некеде тұрған кезде алынған мүлік жатады.

Мысалы:

• пәтер;
• үй;
• жер учаскесі;
• көлік;
• тұрмыстық техника;
• жиһаз;
• депозиттегі ақша;
• банктегі жинақ;
• кәсіпкерліктен түскен табыс;
• ТОО немесе ИП қызметінен алынған мүлік;
• бағалы қағаздар;
• бизнес үлесі;
• мал, ауыл шаруашылық техникасы;
• құрылыс материалдары;
• басқа да құнды мүліктер.

Мүліктің кімнің атына тіркелгені маңызды, бірақ шешуші фактор емес. Егер мүлік неке кезінде алынған болса және жеке мүлік екені дәлелденбесе, ол ортақ мүлік ретінде қаралуы мүмкін.

Қандай мүлік бөлінбейді?

Барлық мүлік бөліне бермейді. Кейбір мүлік жұбайлардың бірінің жеке меншігі болып саналады.

Жеке мүлікке мыналар жатуы мүмкін:

• некеге дейін алынған мүлік;
• мұра арқылы алынған мүлік;
• сыйға тарту арқылы алынған мүлік;
• жеке пайдалануға арналған заттар;
• бір жұбайдың жеке қаражатына алынған мүлік, егер бұл дәлелденсе;
• балаларға тиесілі мүлік;
• баланың атына ашылған шоттағы ақша;
• баланың оқуына, дамуына арналған заттар.

Мысалы, ер адам некеге дейін пәтер сатып алған болса, ол пәтер әдетте оның жеке мүлкі болып саналады. Бірақ егер неке кезінде сол пәтерге күрделі жөндеу жасалып, құны едәуір артса, екінші жұбай белгілі бір өтемақы немесе үлес туралы мәселе қоюы мүмкін.

Неке кезінде алынған пәтер қалай бөлінеді?

Егер пәтер неке кезінде сатып алынған болса, ол әдетте ортақ мүлік болып есептеледі. Пәтер кімнің атына тіркелгені маңызды емес: күйеуінің атына ма, әйелінің атына ма — егер мүлік некеде алынған болса, екінші жұбайдың да құқығы болуы мүмкін.

Пәтерді бөлу жолдары:

1. Пәтерді 1/2 үлеспен бөлу.
2. Бір жұбайға пәтерді қалдырып, екіншісіне ақшалай өтемақы төлеу.
3. Пәтерді сатып, ақшасын бөлу.
4. Тараптардың келісімі бойынша басқа мүлікпен айырбастау.
5. Балалардың мүддесін ескеріп, үлесті өзгеше анықтау туралы мәселе қою.

Егер тараптар пәтер құнына келіспесе, сот бағалау немесе сараптама тағайындауы мүмкін.

Ипотекадағы пәтер қалай бөлінеді?

Ипотекадағы пәтерді бөлу күрделірек. Себебі мұнда тек мүлік емес, банк алдындағы міндеттеме де бар.

Сот мына жағдайларды қарайды:

• пәтер неке кезінде алынды ма;
• бастапқы жарна кімнің қаражатынан төленді;
• ипотека төлемдерін кім төлеп жүр;
• қарыз отбасының мүддесіне алынды ма;
• банк келісімі бар ма;
• балалар кіммен тұрады;
• пәтерде кім тұрып жатыр;
• қарыздың қалған сомасы қанша.

Ипотекадағы пәтер бойынша мүмкін нұсқалар:

• пәтерді және қарызды тең бөлу;
• пәтерді бір жұбайға қалдырып, екіншісіне өтемақы төлеу;
• қарызды төлеп болғаннан кейін үлесті бөлу;
• банкпен келісіп, қарыз алушыны өзгерту;
• пәтерді сатып, банк қарызын жауып, қалған соманы бөлу.

Бірақ банк қатысатындықтан, ипотекадағы мүлікті бөлу кезінде банк келісімі немесе позициясы маңызды болуы мүмкін.

Көлік қалай бөлінеді?

Егер көлік неке кезінде сатып алынған болса, ол да ортақ мүлік болып есептелуі мүмкін. Көлік көбіне бір адамның атына тіркеледі, бірақ бұл екінші жұбайдың құқығын жоққа шығармайды.

Көлікті бөлу жолдары:

• көлікті бір жұбайға қалдырып, екіншісіне 1/2 құнын төлеу;
• көлікті сатып, ақшасын бөлу;
• бірнеше көлік болса, әрқайсысына белгілі бір көлікті қалдыру;
• көлік сатылып кеткен болса, оның нарықтық құнының жартысын өндіру.

Егер көлік ажырасу алдында немесе сотқа дейін сатылып кетсе, екінші жұбай сатылған көліктің құнынан өз үлесін талап ете алады. Мұндай жағдайда көліктің сатылған уақыты, бағасы, нарықтық құны және ақша қайда жұмсалғаны маңызды болады.

Бір жұбай мүлікті сатып жіберсе не істеу керек?

Егер ерлі-зайыптылардың бірі ортақ мүлікті екінші жұбайдың келісімінсіз сатып жіберсе, екінші жұбай сотқа жүгіне алады.

Мұндай жағдайда талап қоюға болады:

• мәмілені жарамсыз деп тану;
• сатылған мүліктің құнынан үлесін өндіру;
• мүлікті бөлу кезінде сатылған мүлікті есепке алу;
• талап сомасы шегінде жауапкердің басқа мүлкіне тыйым салу;
• көлік, пәтер немесе ақшаға қамтамасыз ету шараларын қолдану.

Егер мүлік сатылып кеткен болса, оны қайтару әрдайым мүмкін болмауы мүмкін. Бірақ оның ақшалай құнын өндіруге болады.

Қарыздар қалай бөлінеді?

Ажырасқанда тек мүлік емес, кейбір қарыздар да бөлінуі мүмкін. Бірақ барлық қарыз автоматты түрде ортақ қарыз болып саналмайды.

Қарыз ортақ деп танылуы үшін әдетте оның отбасының мүддесіне алынғаны дәлелденуі керек.

Мысалы:

• пәтер сатып алуға алынған қарыз;
• үй жөндеуге алынған қарыз;
• балалардың оқуына немесе емделуіне алынған қарыз;
• отбасылық қажеттілікке жұмсалған несие.

Ал егер бір жұбай несиені жеке мақсатқа, құмар ойынға, жеке бизнес тәуекеліне, басқа адамға көмек ретінде немесе отбасынан жасырып алған болса, екінші жұбай бұл қарызды ортақ деп тануға қарсы болуы мүмкін.

Сот әр қарыз бойынша бөлек қарайды: қашан алынды, кім алды, қайда жұмсалды, отбасыға пайдасы болды ма?

Бизнестегі үлес қалай бөлінеді?

Егер бизнес неке кезінде құрылған болса немесе бизнес үлесі неке кезінде алынған болса, ол да ортақ мүлік ретінде қаралуы мүмкін.

Мысалы:

• ТОО-дағы үлес;
• ИП қызметінен алынған мүлік;
• дүкен, салон, өндіріс құралдары;
• кассадағы ақша;
• жабдықтар;
• бизнеске тиесілі көлік;
• коммерциялық мүлік.

Бизнес бойынша дау күрделі болуы мүмкін, себебі оның нақты құнын анықтау керек. Мұндай жағдайда бағалау, бухгалтерлік құжаттар, салық есептері, банктік қозғалыстар, келісімшарттар, активтер мен міндеттемелер зерттеледі.

Кейде сот бизнестің өзін бөлмей, бір жұбайға бизнес үлесін қалдырып, екіншісіне ақшалай өтемақы өндіруі мүмкін.

Балалардың мүлкі бөліне ме?

Жоқ, балалардың жеке мүлкі ерлі-зайыптылардың ортақ мүлкі ретінде бөлінбейді.

Балаларға тиесілі:

• киім;
• оқу құралдары;
• ойыншықтар;
• компьютер немесе планшет, егер балаға арналған болса;
• баланың атына ашылған шоттағы ақша;
• баланың атына тіркелген мүлік;
• балаға сыйға берілген заттар;
• баланың мұра арқылы алған мүлкі

ата-аналар арасында бөлінбеуі керек.

Баланың мүлкі балаға тиесілі болып қалады. Ата-аналардың ажырасуы баланың мүліктік құқықтарын бұзбауы тиіс.

Үй шаруасымен отырған жұбайдың үлесі бола ма?

Иә. Егер бір жұбай жұмыс істемей, үй шаруасымен айналысса, балаларды бағып-күтсе немесе басқа дәлелді себеппен табыс таппаса, бұл оның ортақ мүлікке құқығын жоққа шығармайды.

Мысалы, әйел бала қарап үйде отырды, ал пәтер күйеуінің табысына алынды. Бұл пәтерді тек күйеуінің мүлкі деп тануға негіз болмайды. Себебі отбасы ішінде бір адамның ақша табуы, екіншісінің бала мен үй шаруасын жүргізуі ортақ отбасылық модель ретінде бағалануы мүмкін.

Сот “кім ақша тапты?” деген сұрақпен ғана шектелмейді. “Мүлік неке кезінде алынды ма?” және “жұбайлардың ортақ өміріне байланысты ма?” деген сұрақтар да маңызды.

Үлестер әрдайым тең бөліне ме?

Әдетте ерлі-зайыптылардың ортақ мүліктегі үлестері тең деп танылады. Бірақ кейбір ерекше жағдайларда сот үлестерді тең бөлуден ауытқуы мүмкін.

Мысалы:

• кәмелетке толмаған балалардың мүддесі қажет етсе;
• бір жұбай дәлелсіз себеппен табыс таппаса;
• бір жұбай ортақ мүлікті отбасының мүддесіне қарсы жұмсаса;
• бір жұбай мүлікті жасырып, сатып немесе шығарып жіберсе;
• отбасылық қаражатты құмар ойынға, ішімдікке немесе басқа зиянды мақсатқа жұмсаса.

Бірақ үлесті 70/30 немесе басқа пропорцияда бөлу үшін нақты дәлел керек. Сот “маған әділетсіз сияқты” дегенмен шектелмейді.

Неке шарты болса, мүлік қалай бөлінеді?

Егер ерлі-зайыптылар арасында неке шарты болса, мүлік сол шартқа сәйкес бөлінеді. Неке шартында мүліктің кімге тиесілі екені, ажырасқанда қалай бөлінетіні, қарыздар қалай төленетіні көрсетілуі мүмкін.

Мысалы, неке шартында:

• пәтер әйелдің жеке меншігі деп;
• көлік күйеуінің жеке меншігі деп;
• бизнес үлесі бөлінбейді деп;
• қарызды алған адам өзі төлейді деп көрсетілуі мүмкін.

Бірақ неке шарты заңға қайшы келмеуі және бір тарапты өте қолайсыз жағдайға қалдырмауы керек. Егер шарт әділетсіз немесе заң талаптарына қайшы болса, оны сотта даулау мәселесі туындауы мүмкін.

Некеге дейін алынған мүлік бөлінбейді ме?

Әдетте некеге дейін алынған мүлік сол жұбайдың жеке мүлкі болып саналады және бөлінбейді.

Мысалы:

• ер адамның некеге дейін алған пәтері;
• әйелдің некеге дейін алған көлігі;
• неке алдында алынған жер;
• неке алдында ашылған жеке жинақ.

Бірақ егер неке кезінде ортақ қаражат есебінен бұл мүлікке күрделі жөндеу жасалып, қайта салу, кеңейту, жақсарту арқылы құны едәуір артса, екінші жұбай өтемақы немесе үлес туралы дау көтеруі мүмкін.

Мысалы, күйеуінің некеге дейінгі үйіне неке кезінде үлкен жөндеу жасалып, жаңа қабат қосылып, үйдің құны екі есе өссе, бұл мәселе сотта қаралуы мүмкін.

Мұра немесе сыйға берілген мүлік бөліне ме?

Әдетте мұра арқылы немесе сыйға тарту арқылы алынған мүлік сол жұбайдың жеке мүлкі болып саналады.

Мысалы:

• әйелге ата-анасы сыйлаған пәтер;
• күйеуіне мұра болып қалған жер;
• бір жұбайға жеке сыйға берілген көлік.

Бірақ мұнда дәлел маңызды. Сыйға тарту шарты, мұрагерлік куәлігі, тіркеу құжаттары болуы керек.

Егер “сыйға берілді” деп айтылғанымен, іс жүзінде мүлік неке кезінде ортақ ақшаға сатып алынса, екінші жұбай оны ортақ мүлік деп тануды сұрауы мүмкін.

Мүлікті келісіммен бөлуге бола ма?

Иә, ерлі-зайыптылар мүлікті сотсыз, өзара келісіммен бөле алады.

Келісімде:

• қандай мүлік кімге қалатыны;
• өтемақы төлене ме;
• қарыздарды кім төлейтіні;
• ипотека бойынша міндеттеме;
• көлік кімге қалатыны;
• пәтердегі үлестер;
• бизнес үлесі;
• ақшаны бөлу тәртібі көрсетіледі.

Келісім жазбаша жасалып, қажет жағдайда нотариаттық түрде рәсімделгені дұрыс. Бұл кейінгі даулардың алдын алады.

Сот арқылы мүлік бөлу қалай жүргізіледі?

Егер ерлі-зайыптылар келісімге келе алмаса, мүлік сот арқылы бөлінеді.

Сотқа талап арызда:

• қандай мүлік бөлінетіні;
• мүліктің қашан алынғаны;
• кімнің атына тіркелгені;
• мүліктің құны;
• талап қоюшы қандай үлес сұрайтыны;
• қандай дәлелдер бар екені;
• қарыздар бар-жоғы;
• балалардың мүддесі;
• жауапкер мүлікті сатып жіберу қаупі бар-жоғы көрсетіледі.

Сот мүліктің ортақ немесе жеке екенін, құнын, үлестерді, өтемақыны және басқа мән-жайларды анықтайды.

Қандай сотқа жүгіну керек?

Мүлікті бөлу туралы талап әдетте жауапкердің тұрғылықты жері бойынша сотқа беріледі. Егер дау жылжымайтын мүлікке қатысты болса, талап мүлік орналасқан жердегі сотқа берілуі мүмкін.

Егер талап сомасы үлкен болса немесе бірнеше мүлік болса, соттылықты дұрыс анықтау маңызды. Қате сотқа берілсе, талап арыз қайтарылуы мүмкін.

Талап арызды “Сот кабинеті” арқылы электронды түрде беруге болады.

Талап арызға қандай құжаттар керек?

Мүлікті бөлу туралы талапқа мына құжаттар қажет болуы мүмкін:

• талап қоюшының жеке куәлігі;
• неке қию туралы куәлік;
• некені бұзу туралы куәлік, егер ажырасқан болса;
• балалардың туу туралы куәліктері;
• пәтер, үй, жер құжаттары;
• көліктің тіркеу құжаттары;
• сатып алу-сату шарттары;
• ипотека шарты;
• несие шарттары;
• банк үзінділері;
• түбіртектер;
• бағалау есебі;
• мүліктің нарықтық құны туралы анықтама;
• ТОО құжаттары;
• салық есептері;
• мүліктің сатылғанын растайтын құжаттар;
• WhatsApp хаттары, аудио, басқа дәлелдер;
• мемлекеттік баж төленгені туралы түбіртек.

Әр іс бойынша құжаттар әртүрлі болуы мүмкін. Ең маңыздысы — мүліктің неке кезінде алынғанын және оның құнын дәлелдеу.

Мүліктің құны қалай анықталады?

Мүліктің құны тараптардың келісімімен немесе бағалау арқылы анықталуы мүмкін.

Егер тараптар мүліктің бағасына келіспесе, сот:

• тәуелсіз бағалау есебін;
• нарықтық құн туралы анықтаманы;
• сараптама қорытындысын;
• сатып алу бағасын;
• ұқсас мүліктердің бағасын қарайды.

Көлік бойынша арнайы бағалау, пәтер бойынша жылжымайтын мүлік бағалауы, бизнес бойынша қаржылық сараптама қажет болуы мүмкін.

Мүлік сатылып кетпес үшін не істеу керек?

Егер жауапкер мүлікті сатып жіберуі, басқа адамға аударуы немесе жасыруы мүмкін болса, сотқа талапты қамтамасыз ету туралы өтінішхат беруге болады.

Мысалы, соттан:

• пәтерге тыйым салуды;
• көлікке тыйым салуды;
• жерді сатуға тыйым салуды;
• банк шотындағы ақшаға шектеу қоюды;
• мүлікті тіркеу әрекеттерін тоқтатуды сұрауға болады.

Бұл мүлікті сот шешімі шыққанға дейін сақтап қалуға көмектеседі.

Талап қою мерзімі қандай?

Ажырасқаннан кейін ортақ мүлікті бөлу туралы талап бойынша 3 жылдық талап қою мерзімі қолданылуы мүмкін. Бірақ бұл мерзім ажырасқан күннен автоматты түрде емес, жұбай өз құқығы бұзылғанын білген немесе білуге тиіс болған күннен бастап есептелуі мүмкін.

Мысалы, ерлі-зайыптылар 2020 жылы ажырасты, бірақ пәтерді ешкім сатпай, екеуі де оны ортақ мүлік ретінде біліп жүрді. 2025 жылы бір жұбай пәтерді сатуға тырысты немесе екіншісінің құқығын жоққа шығарды. Мұндай жағдайда мерзім құқық бұзылған кезден бастап есептелуі мүмкін.

Сондықтан “ажырасқаныма 3 жылдан асты, енді мүлік сұрай алмаймын” деп бірден қорытынды жасау дұрыс емес. Нақты жағдайды қарау керек.

Егер мүлік басқа адамның атына рәсімделсе не болады?

Кейде ерлі-зайыптылар мүлікті туысының, ата-анасының, ағасының, әпкесінің немесе досының атына рәсімдейді. Мұндай жағдайда дау күрделене түседі.

Егер талап қоюшы мүліктің шын мәнінде ортақ ақшаға алынғанын дәлелдесе, сотта:

• мүлікті ортақ мүлік деп тану;
• мәмілені жарамсыз деп тану;
• ақшалай өтемақы өндіру;
• жасырылған мүлікті есепке алу мәселесі қойылуы мүмкін.

Дәлел ретінде банк аударымдары, түбіртектер, хаттар, куәлар, келісімдер, мүлікті пайдалану фактілері маңызды болады.

Егер бір жұбай жұмыс істемесе, мүлік бөлінбей ме?

Жоқ, жұмыс істемеген жұбай да ортақ мүлікке құқылы болуы мүмкін. Егер ол үй шаруасын жүргізсе, балаларды бақса, отбасылық міндеттерді атқарса, бұл оның мүліктегі үлесін жоққа шығармайды.

Сот “табысты кім тапты?” дегенмен ғана шектелмейді. Неке — ортақ тұрмыс, ортақ міндет және ортақ жауапкершілік. Сондықтан үйде бала қарап отырған жұбайдың да ортақ мүлікке құқығы бар.

Қорытынды

Ажырасқанда мүлік, әдетте, некеде алынған болса, ерлі-зайыптылардың ортақ мүлкі болып саналады және тең бөлінеді. Бірақ нақты нәтиже мүліктің қашан және қандай қаражатқа алынғанына, неке шартына, қарыздарға, балалардың мүддесіне, мүліктің құнына және тараптардың дәлелдеріне байланысты.

Бөлінетін мүлікке пәтер, үй, жер, көлік, ақша, бизнес, техника және басқа да құнды заттар кіруі мүмкін. Ал некеге дейін алынған, мұра немесе сыйға тартылған мүлік әдетте жеке мүлік болып саналады.

Ең дұрыс әрекет — мүлікті тізімдеп, құжаттарды жинап, сатылып кету қаупі болса, соттан қамтамасыз ету шараларын сұрап, талапты нақты әрі дәлелмен беру.

FAQ: Ажырасқанда мүлік қалай бөлінеді?

1. Ажырасқанда мүлік автоматты түрде тең бөліне ме?

Әдетте некеде алынған ортақ мүлік тең бөлінеді. Бірақ кейбір жағдайларда сот балалардың мүддесін, мүліктің шығу көзін және басқа мән-жайларды ескеруі мүмкін.

2. Мүлік күйеуінің атына тіркелсе, әйелдің үлесі бола ма?

Иә, егер мүлік неке кезінде алынған болса, кімнің атына тіркелгеніне қарамастан ортақ мүлік болып саналуы мүмкін.

3. Мүлік әйелінің атына тіркелсе, күйеуінің үлесі бола ма?

Иә, егер мүлік неке кезінде алынған және жеке мүлік екені дәлелденбесе, күйеуінің де үлесі болуы мүмкін.

4. Некеге дейін алынған пәтер бөліне ме?

Әдетте бөлінбейді. Бірақ неке кезінде ортақ қаражатпен күрделі жөндеу жасалып, құны айтарлықтай артса, өтемақы немесе үлес мәселесі туындауы мүмкін.

5. Мұра болып қалған мүлік бөліне ме?

Әдетте мұра арқылы алынған мүлік жеке мүлік болып саналады және бөлінбейді.

6. Сыйға берілген мүлік бөліне ме?

Егер мүлік бір жұбайға жеке сыйға берілгені дәлелденсе, ол әдетте бөлінбейді.

7. Ипотекадағы пәтер қалай бөлінеді?

Ипотекадағы пәтермен бірге банк алдындағы міндеттеме де қаралады. Сот қарыздың мақсатын, төлемдерді, банк позициясын және тараптардың үлесін ескереді.

8. Көлік қалай бөлінеді?

Көлік неке кезінде алынған болса, бір жұбайға қалдырылып, екіншісіне 1/2 құны төленуі немесе көлік сатылып, ақша бөлінуі мүмкін.

9. Бір жұбай көлікті сатып жіберсе не істеу керек?

Сот арқылы көліктің нарықтық құнының үлесін өндіруді немесе мәмілені даулау мәселесін көтеруге болады.

10. Қарыздар да бөліне ме?

Иә, егер қарыз отбасының мүддесіне алынғаны дәлелденсе, ол ортақ міндеттеме ретінде қаралуы мүмкін. Жеке мақсаттағы қарыз ортақ қарыз деп танылмауы мүмкін.

11. Бизнес бөліне ме?

Егер бизнес неке кезінде құрылған немесе үлес неке кезінде алынған болса, ол ортақ мүлік ретінде қаралуы мүмкін. Көбіне оның құны бағаланып, өтемақы мәселесі шешіледі.

12. Балалардың мүлкі бөліне ме?

Жоқ. Балаларға тиесілі мүлік ата-аналар арасында бөлінбейді.

13. Үйде отырған әйелдің мүлікке құқығы бар ма?

Иә, егер ол балаларды қарап, үй шаруасын жүргізсе немесе басқа дәлелді себеппен табыс таппаса, бұл оның ортақ мүлікке құқығын жоққа шығармайды.

14. Мүлікті сотсыз бөлуге бола ма?

Иә, ерлі-зайыптылар мүлікті келісім арқылы бөле алады. Келісімді жазбаша және қажет болса нотариалды рәсімдеген дұрыс.

15. Сотқа қандай құжаттар керек?

Неке және ажырасу құжаттары, мүлік құжаттары, сатып алу шарттары, банк үзінділері, бағалау есебі, көлік құжаттары, ипотека және несие шарттары, мемлекеттік баж түбіртегі қажет болуы мүмкін.

16. Мүлікті бөлуге қанша уақыт ішінде талап қою керек?

Жалпы 3 жылдық мерзім қолданылуы мүмкін, бірақ ол ажырасқан күннен емес, құқық бұзылғанын білген немесе білуге тиіс болған күннен бастап есептелуі мүмкін.

17. Мүлік сатылып кетпес үшін не істеу керек?

Сотқа талапты қамтамасыз ету туралы өтінішхат беріп, пәтерге, көлікке немесе басқа мүлікке тыйым салуды сұрауға болады.

18. Неке шарты болса, мүлік қалай бөлінеді?

Егер неке шарты болса, мүлік сол шартта көрсетілген тәртіппен бөлінеді, егер шарт заңға қайшы болмаса.

19. Мүліктің құнына келіспесе не болады?

Бағалау немесе сот сараптамасы тағайындалуы мүмкін.

20. Ең маңызды дәлел қандай?

Мүліктің неке кезінде алынғанын, оның құнын және ортақ қаражатқа алынғанын растайтын құжаттар ең маңызды дәлелдердің бірі болады.