МФО сотқа берсе не істеу керек?

Егер микроқаржы ұйымы сотқа талап арыз берсе, ең бастысы — сот құжаттарын елемей қалмау. МФО сотқа жүгінсе, бұл қарызды мәжбүрлеп өндіру процесі басталды деген сөз. Бірақ бұл қарыз алушының ешқандай құқығы жоқ дегенді білдірмейді.

МФО не үшін сотқа береді?

МФО сотқа әдетте мына жағдайларда жүгінеді:

• қарыз ұзақ уақыт төленбесе;
• мерзімі өткен берешек жиналса;
• қарыз алушы байланысқа шықпаса;
• төлем графигі бұзылса;
• қарызды ерікті түрде өтеу туралы талап орындалмаса.

Сот арқылы МФО негізгі қарызды, пайыздарды, айыппұлды, өсімпұлды және сот шығындарын өндіріп алуды сұрауы мүмкін.

Соттан хабарлама келсе не істеу керек?

Егер соттан хабарлама, талап арыз немесе ұйғарым келсе, бірден келесі әрекеттерді жасау қажет:

1. Істің нөмірін тексеру;
2. Қай сот қарап жатқанын анықтау;
3. Талап арызбен және қосымшалармен танысу;
4. Қарыз сомасының дұрыс есептелгенін тексеру;
5. Сотқа жазбаша пікір немесе қарсылық дайындау;
6. Айыппұл мен өсімпұлды азайтуды сұрау;
7. Қажет болса, төлем графигін ұсыну.

Ең қауіпті қате — сотқа жауап бермей қою. Үндемей қалсаңыз, сот МФО ұсынған соманы негізге алып шешім шығаруы мүмкін.

Қарыз сомасын қалай тексеру керек?

МФО талап арызында көрсетілген сома әрқашан дұрыс бола бермейді. Сондықтан:

• негізгі қарыз сомасын;
• пайыздарды;
• айыппұл мен өсімпұлды;
• комиссияларды;
• төленген сомаларды;
• есептеу кезеңін мұқият тексеру керек.

Егер артық есептеу болса, сотта оған қарсы уәж айтуға болады.

Сотта не сұрауға болады?

Қарыз алушы сотта келесі өтініштерді бере алады:

• айыппұл мен өсімпұлды азайтуды;
• қарыз есебін қайта тексеруді;
• төленген сомаларды есепке алуды;
• талап сомасын азайтуды;
• төлем графигін бекітуді;
• медиация жасауға мүмкіндік беруді;
• құжаттарды толық ұсынуды талап етуді.

Яғни, “МФО сотқа берді, бәрі бітті” деген ой қате. Сотта соманы азайтуға және өз позицияңызды қорғауға мүмкіндік бар.

Айыппұл мен өсімпұлды азайтуға бола ма?

Иә, болады. Егер айыппұл немесе өсімпұл негізгі қарызға сай болмаса, тым жоғары болса немесе қарыз алушының жағдайына сәйкес келмесе, соттан оны азайтуды сұрауға болады.

Ол үшін:

• қаржылық қиындықтарды;
• табыстың азайғанын;
• жұмыссыздықты;
• денсаулық жағдайын;
• төлем жасауға тырысқаныңызды;
• МФО-ға бұрын өтініш бергеніңізді дәлелдеген дұрыс.

МФО-мен медиация жасауға бола ма?

Иә, сот барысында МФО-мен медиация немесе бітімгершілік келісім жасауға болады. Мұндай келісімде тараптар:

• қарызды бөліп төлеу тәртібін;
• айыппұлды азайтуды;
• төлем мерзімін ұзартуды;
• сот шығындарын бөлу тәртібін келісе алады.

Егер келісім сотпен бекітілсе, ол міндетті күшке ие болады.

Сот шешімі шықса не болады?

Егер сот МФО талабын қанағаттандырса, шешім заңды күшіне енгеннен кейін атқарушылық парақ берілуі мүмкін. Кейін іс ЧСИ-ға өтеді.

ЧСИ:

• банк шоттарына арест қоя алады;
• жалақыдан ұстап қала алады;
• мүлікке тыйым сала алады;
• көлікке арест қоя алады;
• борышкерлер тізіміне енгізуі мүмкін;
• шетелге шығуға шектеу қоюы мүмкін.

Сондықтан сот кезеңінде белсенді қорғану маңызды.

Егер сот шешімімен келіспесеңіз не істеу керек?

Егер сот шешімі заңсыз немесе негізсіз деп ойласаңыз, апелляциялық шағым беруге болады. Апелляция мерзімін өткізіп алмау өте маңызды.

Апелляциялық шағымда:

• қарыз сомасының дұрыс есептелмегенін;
• айыппұлдың шамадан тыс екенін;
• соттың дәлелдерді толық зерттемегенін;
• МФО құжаттарының жеткіліксіз екенін көрсетуге болады.

Қорытынды

Егер МФО сотқа берсе, ең бастысы — сот процесін елемей қалмау. Талап арызды зерттеп, қарыз сомасын тексеріп, сотқа жазбаша пікір беру қажет. Сотта айыппұл мен өсімпұлды азайтуды, төлем графигін бекітуді немесе медиация жасауды сұрауға болады. Дұрыс қорғансаңыз, талап сомасын азайтуға немесе төлемді ыңғайлы тәртіппен реттеуге мүмкіндік бар.

FAQ

МФО сотқа берсе, міндетті түрде сотқа бару керек пе?

Иә, сотқа қатысқан немесе жазбаша пікір берген дұрыс. Бұл өз құқығыңызды қорғауға мүмкіндік береді.

МФО сұраған соманы азайтуға бола ма?

Иә, егер айыппұл, өсімпұл немесе есептеулер негізсіз болса, сотта соманы азайтуды сұрауға болады.

Сотта төлем графигін сұрауға бола ма?

Иә, соттан бөліп төлеу немесе бітімгершілік келісім арқылы төлем графигін бекітуді сұрауға болады.

МФО-мен медиация жасауға бола ма?

Иә, сот барысында медиация немесе бітімгершілік келісім жасауға болады.

Сот шешімі шыққаннан кейін не болады?

Шешім заңды күшіне енсе, атқарушылық парақ ЧСИ-ға жолданып, мәжбүрлеп өндіру басталуы мүмкін.

Сот шешімімен келіспесем не істеймін?

Апелляциялық шағым беруге болады. Ең бастысы — мерзімді өткізіп алмау.