Екі балаға алимент мөлшері қалай есептеледі?

Екі балаға алимент мөлшері қалай есептеледі?

Қазақстанда екі балаға алимент әдетте ата-ананың ай сайынғы табысының 1/3 бөлігі, яғни шамамен 33,3% мөлшерінде есептеледі.

Мысалы, егер алимент төлеушінің ресми айлық табысы 300 000 теңге болса, екі балаға алимент шамамен 100 000 теңге болады. Егер табысы 600 000 теңге болса, алимент шамамен 200 000 теңге болуы мүмкін.

Бірақ нақты сома әр іс бойынша жеке анықталады. Себебі сот алимент төлеушінің табысын, басқа балаларының бар-жоғын, материалдық жағдайын, денсаулығын және балалардың нақты қажеттіліктерін ескеруі мүмкін.

Екі балаға алимент есептеу формуласы

Егер алимент табыстың үлесі ретінде өндірілсе, есептеу формуласы:

Алимент = алимент төлеушінің табысы × 1/3

Мысал ретінде:

• табыс 150 000 теңге болса — алимент шамамен 50 000 теңге;
• табыс 300 000 теңге болса — алимент шамамен 100 000 теңге;
• табыс 450 000 теңге болса — алимент шамамен 150 000 теңге;
• табыс 600 000 теңге болса — алимент шамамен 200 000 теңге;
• табыс 900 000 теңге болса — алимент шамамен 300 000 теңге.

Бұл жалпы есеп. Нақты ұсталым жалақы түріне, ресми табысқа, сот актісіне және атқарушылық құжатқа байланысты болады.

Екі балаға алимент әр балаға бөлек есептеле ме?

Әдетте екі балаға алимент жалпы табыстың 1/3 бөлігі ретінде белгіленеді. Бұл сома екі баланың ортақ асырауына төленеді.

Мысалы, ата-ананың табысы 300 000 теңге болса, жалпы алимент 100 000 теңге болады. Шартты түрде әр балаға 50 000 теңгеден келеді деп түсінуге болады.

Бірақ сот шешімінде көбіне “екі кәмелетке толмаған баланы асырау үшін табыстың 1/3 бөлігі өндірілсін” деп көрсетіледі.

Екі бала әртүрлі некеден болса не болады?

Егер алимент төлеушінің екі баласы әртүрлі некеден немесе әртүрлі аналардан болса, жағдай күрделірек болуы мүмкін.

Мысалы, бірінші балаға бұрын 1/4 табыстан алимент өндіріліп жатқан болса, екінші балаға да алимент талап етілген кезде жалпы алименттік міндеттемелер қайта қаралуы мүмкін.

Мұндай жағдайда сот:

• барлық балалардың мүддесін;
• төлеушінің табысын;
• бұрынғы сот актілерін;
• басқа алименттік міндеттемелерді;
• тараптардың материалдық жағдайын;
• балалардың нақты қажеттіліктерін ескереді.

Яғни екі балаға жалпы 1/3 қағидасы бар, бірақ әртүрлі істер болса, соттың нақты шешімі маңызды.

Екі балаға алименттің нақты сомасы бар ма?

Жоқ, барлық адамға бірдей белгіленген нақты сома жоқ. Екі балаға алимент төлеушінің табысына қарай есептеледі.

Егер табыс жоғары болса, алимент те жоғары болады. Егер табыс аз болса, 1/3 мөлшері де аз болады.

Мысалы:

• 180 000 теңге табыстан — шамамен 60 000 теңге;
• 240 000 теңге табыстан — шамамен 80 000 теңге;
• 300 000 теңге табыстан — шамамен 100 000 теңге;
• 600 000 теңге табыстан — шамамен 200 000 теңге.

Сондықтан “екі балаға нақты 100 000 теңге төленеді” деп айту дұрыс емес. Негізгі өлшем — табыстың 1/3 бөлігі.

Алимент қандай табыстан ұсталады?

Алимент тек жалақыдан ғана емес, басқа да табыстардан ұсталуы мүмкін.

Мысалы:

• айлық жалақы;
• сыйақы;
• қосымша төлемдер;
• жеке кәсіпкерлік табысы;
• азаматтық-құқықтық шарт бойынша төлемдер;
• жалға беруден түскен табыс;
• кейбір әлеуметтік төлемдер;
• басқа заңды табыстар.

Егер табыс ресми болса, алиментті есептеу жеңілірек. Ал егер табыс жасырын, қолма-қол немесе тұрақсыз болса, нақты ақшалай сомада алимент сұрау тиімді болуы мүмкін.

Егер алимент төлеуші жұмыс істемесе не болады?

Алимент төлеушінің жұмыс істемеуі оны балаларды асырау міндетінен босатпайды.

Егер адам ресми жұмыс істемесе:

• алимент бойынша берешек жиналуы мүмкін;
• сот орындаушы оның банк шоттарын тексереді;
• мүлкін анықтайды;
• көлік пен жылжымайтын мүлікке шектеу қоюы мүмкін;
• Қазақстаннан шығуға шектеу қоюы мүмкін;
• борышкерлер тізіліміне енгізуі мүмкін;
• жауапкершілік мәселесін қарауы мүмкін.

“Жұмыс істемеймін” деген сөз алименттен құтқаратын VIP-промокод емес. Баланы асырау міндеті бәрібір сақталады.

Егер табысы аз болса, алимент аз төлене ме?

Егер алимент табыстың үлесімен өндірілсе, иә, ресми табыс аз болса, алимент те аз болады.

Мысалы, табыс 90 000 теңге болса, екі балаға 1/3 мөлшерінде шамамен 30 000 теңге ғана шығуы мүмкін.

Мұндай жағдайда алимент алушы тарап:

• нақты ақшалай сомада алимент сұрауы;
• төлеушінің нақты табысын дәлелдеуі;
• қосымша шығындарды өндіруі;
• табысты жасыру фактілерін көрсетуі;
• балалардың нақты шығындарын дәлелдеуі мүмкін.

Егер ресми табыс төмен, бірақ адамның өмір сүру деңгейі жоғары болса, бұл сотта бөлек дәлелденуі мүмкін.

Нақты ақшалай сомада екі балаға алимент сұрауға бола ма?

Иә, болады. Егер алимент төлеушінің табысы тұрақсыз болса немесе ол ресми жұмыс істемесе, екі балаға алиментті нақты ақшалай сомада сұрауға болады.

Бұл әсіресе мына жағдайларда маңызды:

• жауапкер жұмыс істемейді;
• табысы тұрақсыз;
• жеке кәсіпкер;
• табысын жасырады;
• шетелде жұмыс істейді;
• қолма-қол ақша алады;
• ресми айлығы аз, бірақ нақты табысы жоғары;
• балалардың тұрақты шығындары көп.

Мұндай жағдайда сот балалардың ай сайынғы қажеттіліктерін және екі ата-ананың материалдық жағдайын қарайды.

Нақты ақшалай сомада алимент сұрау үшін қандай дәлелдер керек?

Екі балаға нақты ақшалай сомада алимент сұрау үшін балалардың шығындарын дәлелдеу керек.

Дәлел ретінде:

• азық-түлік шығындары;
• киім-кешек шығындары;
• балабақша немесе мектеп төлемдері;
• үйірме, спорт, дамыту орталығы төлемдері;
• дәрі-дәрмек;
• емделу шығындары;
• жол ақысы;
• коммуналдық шығындардың балаларға қатысты бөлігі;
• жалдамалы тұрғын үй шығындары;
• чектер, түбіртектер, шарттар, анықтамалар ұсынылуы мүмкін.

Сотқа нақты есеп берген дұрыс: екі балаға ай сайын қанша кетеді, оның ішінде неге кетеді, қандай құжатпен расталады.

Екі балаға алиментті ажырасусыз өндіруге бола ма?

Иә, болады. Алимент өндіру үшін ата-аналардың міндетті түрде ажырасуы қажет емес.

Егер ата-аналар ресми некеде тұрса да, бірақ бір ата-ана балаларды асырауға қатыспаса, екінші ата-ана алимент талап ете алады.

Мысалы:

• ерлі-зайыптылар бөлек тұрады;
• балалар бір ата-анамен тұрады;
• екінші ата-ана ақша бермейді;
• балалардың шығындарын бір адам ғана көтереді.

Бұл жағдайда алиментті ажырасуды күтпей-ақ өндіруге болады.

Екі балаға алиментті ажырасумен бірге сұрауға бола ма?

Иә, алиментті ажырасу туралы талап арызбен бірге сұрауға болады.

Бірақ кейде алиментті бөлек өндірген тиімді. Мысалы, ажырасу ісі мүлік дауына байланысты ұзаққа созылса, алиментті сот бұйрығы арқылы бөлек әрі тезірек өндіріп алуға болады.

Егер балаларға ақша қазір керек болса, алимент мәселесін созып жібермеген дұрыс.

Екі балаға алимент сот бұйрығы арқылы өндіріле ме?

Иә, егер дау болмаса және алимент табыстың үлесі ретінде сұралса, сот бұйрығы арқылы алимент өндіруге болады.

Сот бұйрығы арқылы екі балаға әдетте табыстың 1/3 бөлігі өндіріліп алынады.

Бірақ егер борышкер сот бұйрығына қарсылық білдірсе, сот бұйрығының күші жойылып, алимент талап арыз тәртібімен қаралуы мүмкін.

Қашан талап арыз беру керек?

Талап арыз мына жағдайларда қажет болуы мүмкін:

• жауапкер алимент төлеуге қарсы болса;
• жауапкер ресми жұмыс істемесе;
• табысын жасырып жүрсе;
• нақты ақшалай сомада алимент керек болса;
• балалардың ерекше шығындары бар болса;
• әке болуды анықтау қажет болса;
• сот бұйрығына қарсылық берілсе;
• жауапкер шетелде болса;
• қосымша шығындарды өндіру керек болса.

Талап арызда нақты құқықтық негіз, балалар туралы мәлімет, алимент мөлшері және дәлелдер көрсетілуі керек.

Екі балаға алимент өндіру үшін қандай құжаттар керек?

Әдетте мына құжаттар қажет:

• алимент өндіру туралы арыз немесе талап арыз;
• талап қоюшының жеке куәлігі;
• балалардың туу туралы куәліктері;
• неке қию туралы куәлік немесе ажырасу туралы құжат, егер бар болса;
• балалардың кіммен тұратынын растайтын құжаттар;
• жауапкердің мекенжайы;
• жауапкердің жұмыс орны немесе табысы туралы мәлімет, егер белгілі болса;
• банк реквизиттері;
• балалардың шығындарын растайтын құжаттар, егер нақты сома сұралса.

Егер әке туу туралы куәлікте көрсетілмесе, алдымен әке болуды анықтау мәселесі туындауы мүмкін.

Алимент қай күннен бастап есептеледі?

Көп жағдайда алимент сотқа жүгінген күннен бастап есептеледі.

Сондықтан алимент керек болса, уақытты созбаған дұрыс. “Кейін төлейтін шығар” деген үміт кейде бірнеше айлық төлемнен айырылуға әкеледі.

Өткен уақыт үшін алимент сұрауға болады, бірақ ол үшін бұрын алимент талап еткеніңізді және борышкердің төлеуден жалтарғанын дәлелдеу қажет болуы мүмкін.

Екі балаға алимент төленбесе не істеу керек?

Егер алимент төленбесе, сот орындаушыға жүгіну керек.

Сот орындаушыдан мыналарды сұрауға болады:

• атқарушылық іс қозғау;
• борышкердің жұмыс орнына қаулы жіберу;
• банк шоттарын тексеру;
• мүлкіне тыйым салу;
• көлік пен жылжымайтын мүлікке шектеу қою;
• Қазақстаннан шығуға шектеу қою;
• берешекті есептеу;
• борышкерді іздеу;
• жауапкершілік мәселесін қарау.

Алимент туралы сот актісін алу жеткіліксіз. Нақты ақша түсуі үшін орындау кезеңін бақылау керек.

Алимент бойынша берешек қалай есептеледі?

Алимент бойынша берешекті сот орындаушы есептейді.

Егер алимент екі балаға табыстың 1/3 бөлігі ретінде белгіленсе, борышкердің табысы ескеріледі.

Егер борышкер жұмыс істемесе немесе табысын растамаса, берешек заңда белгіленген тәртіппен есептеледі. Берешек есептелгеннен кейін сот орындаушы қаулы шығарады.

Егер тарап берешек мөлшерімен келіспесе, ол сот орындаушының қаулысына шағым бере алады.

Екі балаға алимент мөлшерін көбейтуге бола ма?

Иә, кей жағдайда алимент мөлшерін көбейтуге болады.

Мысалы:

• балалардың шығындары артса;
• емделу немесе оңалту қажет болса;
• мектеп, балабақша, үйірме шығындары көбейсе;
• төлеушінің табысы өскен болса;
• бұрынғы алимент мөлшері балалардың қажеттілігін жаппаса;
• балалардың ерекше қажеттіліктері болса.

Алиментті көбейту үшін сотқа жүгініп, нақты дәлелдер ұсыну қажет.

Екі балаға алимент мөлшерін азайтуға бола ма?

Иә, алимент төлеуші алимент мөлшерін азайтуды сұрай алады, бірақ бұл автоматты түрде болмайды.

Негіздер болуы мүмкін:

• басқа балаларының дүниеге келуі;
• табысының төмендеуі;
• денсаулығының нашарлауы;
• жұмысынан айырылуы;
• еңбекке жарамсыз асырауындағы адамдардың болуы;
• материалдық жағдайының өзгеруі.

Бірақ сот балалардың мүддесін бірінші кезекте ескереді. Сондықтан “маған қиын” деген бір ғана себеп жеткіліксіз болуы мүмкін.

Алиментті қолма-қол төлеуге бола ма?

Қолма-қол төлеуге болады, бірақ бұл қауіпті. Кейін төлемді дәлелдеу қиын болуы мүмкін.

Ең дұрыс жол:

• банк арқылы аудару;
• төлем сипаттамасына “алимент” деп жазу;
• қолма-қол берілсе, қолхат алу;
• төлем түбіртектерін сақтау;
• ай сайынғы төлем тарихын сақтау.

Егер дәлел болмаса, төленген ақша кейін алимент ретінде есептелмеуі мүмкін.

Екі балаға алиментті анадан өндіріп алуға бола ма?

Иә. Егер екі бала әкесімен бірге тұрса, әке анадан алимент талап ете алады.

Бұл жағдайда да екі балаға алимент әдетте ананың табысының 1/3 бөлігі ретінде есептелуі мүмкін.

Заң бойынша баланы асырау міндеті анаға да, әкеге де бірдей жүктеледі.

Екі балаға алиментті шетелде жүрген ата-анадан өндіруге бола ма?

Иә, болады. Бірақ орындау күрделірек болуы мүмкін.

Маңызды мән-жайлар:

• борышкер қай елде жүр;
• Қазақстанда мүлкі бар ма;
• банк шоты бар ма;
• ресми табысы бар ма;
• шетелде сот шешімін тану және орындау мүмкін бе;
• халықаралық құқықтық көмек механизмі бар ма.

Егер борышкердің Қазақстанда мүлкі немесе шоты болса, алимент өндіру жеңілірек болуы мүмкін.

Екі балаға алимент бойынша заңгер керек пе?

Қарапайым жағдайда, егер ата-ана белгілі, дау жоқ және алимент табыстың 1/3 бөлігі ретінде сұралса, сот бұйрығын өзіңіз де сұрай аласыз.

Бірақ заңгер көмегі қажет болуы мүмкін, егер:

• жауапкер жұмыс істемесе;
• табысын жасырса;
• нақты ақшалай сомада алимент керек болса;
• алимент төленбей жүрсе;
• берешек жиналса;
• сот орындаушы әрекетсіз болса;
• жауапкер шетелде болса;
• әке болуды анықтау қажет болса;
• алимент мөлшерін көбейту немесе азайту керек болса.

Заңгер дұрыс құжат дайындап, тиімді жолды таңдауға көмектеседі.

SOT ZEYINI заңгерлерінің көмегі

SOT ZEYINI заңгерлері екі балаға алимент өндіру бойынша кеңес беріп, құжаттарды дайындауға көмектеседі.

Біз көмектесеміз, егер:

• екі балаға алимент өндіру керек болса;
• сот бұйрығын алу қажет болса;
• талап арыз дайындау керек болса;
• алиментті нақты ақшалай сомада сұрау қажет болса;
• жауапкер жұмыс істемесе;
• жауапкер табысын жасырса;
• алимент төленбей жүрсе;
• алимент берешегін есептету керек болса;
• сот орындаушы әрекетсіз болса;
• алимент мөлшерін көбейту немесе азайту керек болса.

Екі балаға алимент бойынша кеңес керек пе? WhatsApp-қа жазыңыз — заңгер жағдайыңызды қарап, алиментті қандай мөлшерде және қандай жолмен өндірген тиімді екенін түсіндіреді.

FAQ: екі балаға алимент туралы жиі қойылатын сұрақтар

Екі балаға алимент қанша төленеді?

Қазақстанда екі балаға алимент әдетте алимент төлеушінің табысының 1/3 бөлігі мөлшерінде төленеді.

1/3 деген қанша пайыз?

1/3 деген шамамен 33,3% деген сөз.

Егер айлық 300 000 теңге болса, екі балаға алимент қанша?

Егер алимент 1/3 мөлшерінде есептелсе, 300 000 теңгеден шамамен 100 000 теңге алимент ұсталуы мүмкін.

Егер айлық 600 000 теңге болса, екі балаға қанша алимент төленеді?

600 000 теңгенің 1/3 бөлігі шамамен 200 000 теңге болады.

Екі балаға алимент әр балаға бөлек 25% болып есептеле ме?

Жоқ. Екі балаға әдетте жалпы табыстың 1/3 бөлігі есептеледі. Әр балаға бөлек 25% емес.

Екі бала әртүрлі некеден болса не болады?

Бұл жағдайда бұрынғы алименттік міндеттемелер, жаңа талаптар және барлық балалардың мүддесі ескеріледі. Сот алимент мөлшерін нақты жағдайға қарай анықтайды.

Жауапкер жұмыс істемесе, алимент төлемей ме?

Жоқ. Жұмыс істемеу алимент төлеу міндетінен босатпайды. Берешек жиналуы мүмкін.

Екі балаға алиментті нақты ақшалай сомада сұрауға бола ма?

Иә, егер жауапкердің табысы тұрақсыз, жасырын немесе ресми емес болса, нақты ақшалай сомада алимент сұрауға болады.

Алиментті ажырасусыз өндіруге бола ма?

Иә. Ата-аналар некеде тұрса да, бір ата-ана балаларды асырауға қатыспаса, алимент өндіруге болады.

Алиментті ажырасумен бірге сұрауға бола ма?

Иә, ажырасу туралы талап арызбен бірге алимент өндіру талабын да қоюға болады.

Екі балаға алимент сот бұйрығымен өндіріле ме?

Иә, егер дау болмаса және алимент табыстың үлесі ретінде сұралса, сот бұйрығы арқылы өндіруге болады.

Борышкер сот бұйрығына қарсы болса не болады?

Сот бұйрығының күші жойылуы мүмкін. Мұндай жағдайда алимент талап арыз тәртібімен қаралады.

Алимент қай күннен бастап есептеледі?

Әдетте алимент сотқа жүгінген күннен бастап есептеледі.

Өткен уақыт үшін алимент алуға бола ма?

Кей жағдайда болады. Бірақ бұрын алимент сұрағаныңызды және борышкер төлеуден жалтарғанын дәлелдеу қажет.

Алимент төленбесе не істеу керек?

Сот орындаушыға жүгініп, берешекті есептеу, шоттарды тексеру, мүлікке тыйым салу және басқа мәжбүрлеу шараларын сұрау керек.

Алимент бойынша берешекті кім есептейді?

Берешекті сот орындаушы есептейді және тиісті қаулы шығарады.

Алиментті қолма-қол беруге бола ма?

Болады, бірақ қолхат алу немесе банк арқылы аудару қауіпсіз. Төлем сипаттамасында “алимент” деп көрсеткен дұрыс.

Екі балаға алиментті анадан өндіруге бола ма?

Иә. Егер балалар әкесімен тұрса, әке анадан алимент талап ете алады.

Алимент мөлшерін көбейтуге бола ма?

Иә, балалардың қажеттіліктері артса немесе жағдай өзгерсе, сот арқылы көбейтуге болады.

Алимент мөлшерін азайтуға бола ма?

Иә, төлеушінің материалдық немесе отбасылық жағдайы өзгерсе, ол соттан алимент мөлшерін азайтуды сұрай алады.

Заңгерсіз екі балаға алимент өндіруге бола ма?

Қарапайым жағдайда болады. Бірақ жауапкер жұмыс істемесе, табысын жасырса, шетелде болса немесе берешек болса, заңгер көмегі пайдалы болады.