Клиентпен заңгерлік қызмет көрсету шартын қалай жасау керек?

Meta title: Клиентпен заңгерлік қызмет көрсету шартын қалай жасау керек?
Meta description: Заңгерлік қызмет көрсету шартында қызмет көлемі, төлем, сотқа қатысу, құпиялық, нәтиже кепілдігі, жауапкершілік және шартты бұзу тәртібі қалай жазылады?
URL slug: klientpen-zangerlik-qyzmet-korsetu-shartyn-qalai-zhasau-kerek
Кілт сөздер: заңгерлік қызмет көрсету шарты, заңгермен шарт, адвокатпен келісім, заң көмегі шарты, сотқа өкілдік ету, заңгерлік қызмет ақысы

Заңгерлік қызмет көрсету шарты не үшін қажет?

Клиентпен заңгерлік қызмет көрсету шарты — заңгер мен клиент арасындағы негізгі құжат. Ол қандай қызмет көрсетілетінін, қанша төленетінін, заңгердің міндеті қандай екенін және клиенттің қандай құжат беруі керек екенін нақтылайды.

Егер шарт дұрыс жасалмаса, кейін мынадай даулар пайда болуы мүмкін:

• клиент “заңгер сотта жеңуге міндетті еді” деп ойлайды;
• заңгер “мен тек арыз жазуға келістім” дейді;
• төлем бойынша түсініспеушілік туындайды;
• сот шығындары кімнің есебінен екені белгісіз болады;
• клиент қосымша қызметті тегін талап етеді;
• шарт тоқтаған кезде ақша қайтарыла ма, жоқ па — дау болады.

Сондықтан заңгерлік қызметті ауызша келісіммен емес, жазбаша шартпен рәсімдеу дұрыс.

Заңгерлік қызмет көрсету шарты деген не?

Заңгерлік қызмет көрсету шарты — орындаушының клиентке құқықтық көмек көрсетуге, ал клиенттің сол қызмет үшін ақы төлеуге міндеттенетін келісімі.

Мұндай қызметтерге мыналар кіруі мүмкін:

• құқықтық кеңес беру;
• талап арыз дайындау;
• сотқа құжат әзірлеу;
• мемлекеттік органдарға өтініш жазу;
• шарттарды тексеру;
• сотта өкілдік ету;
• келіссөз жүргізу;
• медиацияға қатысу;
• атқарушылық іс жүргізу бойынша сүйемелдеу;
• апелляция немесе кассация дайындау.

Шартта нақты қандай қызмет көрсетілетіні жазылуы керек. “Заңгерлік көмек көрсету” деген жалпы сөз жеткіліксіз.

Шартта тараптар туралы қандай мәлімет жазылады?

Шартта екі тараптың толық деректері көрсетіледі:

Орындаушы туралы:

• заңгердің немесе заң компаниясының атауы;
• БСН немесе ЖСН;
• мекенжай;
• телефон;
• электрондық пошта;
• банк деректемелері;
• лицензия, адвокаттық мәртебе немесе заң консультанты мәртебесі болса, сол мәлімет.

Клиент туралы:

• аты-жөні немесе компания атауы;
• ЖСН немесе БСН;
• мекенжай;
• байланыс нөмірі;
• электрондық пошта;
• өкіл болса, сенімхат деректері.

Егер клиент заңды тұлға болса, шартқа қол қоятын адамның өкілеттігін тексеру керек.

Қызмет көлемін нақты жазу

Шарттағы ең маңызды бөлім — қызмет көлемі. Клиент нақты не үшін төлеп жатқанын білуі керек.

Мысалы:

Қызметке кіреді:

• істің құжаттарын құқықтық талдау;
• талап арыз дайындау;
• сот кабинетіне құжаттарды жүктеу;
• сотқа қатысу;
• клиентке құқықтық кеңес беру;
• сот шешімін алу;
• қажет болса, атқару парағын алу бойынша өтініш дайындау.

Егер заңгер тек құжат дайындаса, оны нақты жазу керек:

“Орындаушының қызметі талап арыз дайындаумен шектеледі. Сотқа қатысу, апелляциялық шағым дайындау және атқарушылық іс жүргізу бөлек келісім бойынша көрсетіледі.”

Бұл кейінгі даудың алдын алады.

Қызметке не кірмейтінін көрсету

Көп клиент “заңгерге ақша төледім, бәрі кіреді” деп ойлайды. Сондықтан шартта қызметке кірмейтін жұмыстарды бөлек жазған дұрыс.

Мысалы:

• мемлекеттік баж төлеу;
• нотариус шығындары;
• аударма шығындары;
• сараптама ақысы;
• пошталық шығындар;
• сот орындаушысының қызметі;
• апелляция;
• кассация;
• қосымша талап арыз;
• қарсы талап арыз;
• басқа сот ісі.

Мұндай пункт заңгерді артық міндеттемеден қорғайды.

Төлем тәртібі қалай жазылады?

Шартта заңгерлік қызмет ақысы нақты көрсетілуі керек:

• жалпы сома;
• алдын ала төлем;
• кезең-кезеңмен төлем;
• ай сайынғы төлем;
• сағаттық төлем;
• әр құжат үшін бөлек төлем;
• сот отырысына қатысу үшін бөлек төлем;
• нәтиже бойынша қосымша сыйақы.

Мысалы:

“Қызмет құны — 300 000 теңге. Клиент 100% алдын ала төлем жасайды. Төлем түскеннен кейін орындаушы қызмет көрсетуге кіріседі.”

Немесе:

“Төлем тәртібі: 50% шартқа қол қойылған күні, 50% талап арыз сотқа жіберілгеннен кейін төленеді.”

Ең бастысы — төлем мерзімі мен сомасы түсінікті болуы керек.

Нәтижеге кепілдік беруге бола ма?

Заңгер сот шешіміне, мемлекеттік органның жауабына немесе қарсы тараптың әрекетіне толық кепілдік бере алмайды. Сондықтан шартта заңгер нақты нәтижеге емес, сапалы құқықтық қызмет көрсетуге міндеттенетіні жазылуы керек.

Мысалы:

“Орындаушы істің нақты нәтижесіне кепілдік бермейді, бірақ қызметті кәсіби, адал және заң талаптарына сәйкес көрсетуге міндеттенеді.”

Бұл өте маңызды пункт. Себебі сотта жеңу тек заңгерге ғана байланысты емес. Дәлелдер, судьяның бағалауы, қарсы тараптың позициясы және заң нормалары әсер етеді.

Құжаттарды беру міндеті

Клиент заңгерге қажетті құжаттарды уақытында беруі керек. Егер клиент құжаттарды кеш берсе, заңгер қызметті уақытында орындай алмауы мүмкін.

Шартта мынаны жазған дұрыс:

• клиент толық және дұрыс ақпарат береді;
• жалған ақпарат үшін клиент өзі жауап береді;
• құжаттарды кеш берген жағдайда мерзім ұзарады;
• құжаттардың түпнұсқасы немесе көшірмесі қалай беріледі;
• электрондық құжаттар WhatsApp, email немесе cloud арқылы беріле ме.

Мысалы:

“Клиент қажетті құжаттарды уақытында ұсынбаған жағдайда қызмет көрсету мерзімі тиісті мерзімге ұзартылады.”

Сотқа қатысу бөлек көрсетілуі керек

Егер заңгер сотта клиенттің өкілі ретінде қатысса, шартта бұл нақты жазылуы керек.

Көрсетілуі мүмкін:

• қай сот ісі бойынша қатысады;
• бірінші инстанция ғана ма;
• апелляция кіреді ме;
• сот отырыстары саны шектеулі ме;
• онлайн қатысу мүмкін бе;
• әр қосымша отырыс бөлек төлене ме;
• сенімхат немесе басқа өкілдік құжат қажет пе.

Мысалы:

“Орындаушы бірінші инстанция сотында өкілдік етеді. Апелляция, кассация және атқарушылық іс жүргізу осы шартқа кірмейді және бөлек келісіммен көрсетіледі.”

Құпиялық

Заңгер клиенттен жеке, отбасылық, қаржылық, коммерциялық және басқа құпия ақпарат алуы мүмкін. Сондықтан шартта құпиялық міндеті болуы керек.

Қорғалатын ақпарат:

• клиенттің жеке деректері;
• сот ісінің мән-жайы;
• қаржылық мәліметтер;
• коммерциялық ақпарат;
• келіссөздер;
• құжаттар;
• WhatsApp хаттары;
• стратегия;
• дәлелдемелер.

Шартта заңгер бұл ақпаратты үшінші тұлғаларға таратпауға міндеттенетіні жазылуы керек.

Клиенттің міндеттері

Клиенттің негізгі міндеттері:

• қызмет ақысын уақытында төлеу;
• құжаттарды толық беру;
• шынайы ақпарат ұсыну;
• заңгердің сұрақтарына жауап беру;
• сотқа немесе органға қажет кезде келу;
• сенімхат беру;
• мемлекеттік баж және басқа шығындарды төлеу;
• заңгерге қысым жасамау және заңсыз әрекет талап етпеу.

Клиент заңгерден заңсыз әрекет талап ете алмайды. Мысалы, жалған дәлел дайындау, куәгерге қысым жасау немесе сотқа өтірік мәлімет беру заңсыз.

Заңгердің міндеттері

Заңгердің міндеттері:

• қызметті кәсіби орындау;
• клиентке құқықтық түсіндіру беру;
• құжаттарды заңға сәйкес дайындау;
• мерзімді сақтау;
• клиенттің мүддесін қорғау;
• құпиялықты сақтау;
• клиентті маңызды процессуалдық әрекеттер туралы хабардар ету;
• мүдделер қақтығысы болса, ескерту.

Заңгер клиентке нақты әрі түсінікті ақпарат беруі керек. Бірақ заңгер соттың орнына шешім қабылдай алмайды.

Жауапкершілік

Шартта тараптардың жауапкершілігі көрсетілуі керек.

Мысалы:

• клиент төлемді кешіктірсе, қызмет тоқтатылуы мүмкін;
• клиент жалған ақпарат берсе, салдарына өзі жауап береді;
• заңгер құпиялықты бұзса, жауапкершілікке тартылады;
• заңгер қызметті орындамаса, төлемді қайтару немесе залалды өтеу мәселесі қаралады;
• форс-мажор жағдайлары ескеріледі.

Жауапкершілік әділ және нақты болуы керек.

Шартты бұзу тәртібі

Клиент пен заңгер шартты қандай жағдайда бұза алатынын алдын ала жазу керек.

Мысалы:

• клиент төлем жасамаса;
• клиент құжат бермесе;
• клиент жалған ақпарат берсе;
• клиент заңсыз әрекет талап етсе;
• заңгер қызмет көрсете алмаса;
• тараптар өзара келіссе.

Шарт бұзылған кезде нақты орындалған қызметтің ақысы қалай есептелетіні көрсетілуі керек.

Мысалы:

“Шарт мерзімінен бұрын бұзылған жағдайда орындаушы нақты көрсетілген қызмет көлеміне сәйкес ақы ұстап қалуға құқылы.”

Заңгерлік қызмет көрсету шартында жиі кездесетін қателіктер

Көп заңгерлер мен клиенттер мына қателіктерді жібереді:

1. Қызмет көлемін нақты жазбайды
2. Төлем тәртібін көрсетпейді
3. Сотқа қатысу мен құжат дайындауды араластырады
4. Апелляция бөлек қызмет екенін жазбайды
5. Нәтижеге кепілдік беріп қояды
6. Құпиялық пунктін қоспайды
7. Қосымша шығындарды көрсетпейді
8. Клиенттің құжат беру міндетін жазбайды
9. Шартты бұзу тәртібін көрсетпейді
10. Барлығын тек WhatsApp арқылы келіседі

Бұл қателіктер кейін төлем, нәтиже және жауапкершілік бойынша дау тудыруы мүмкін.

Қорытынды

Клиентпен заңгерлік қызмет көрсету шартын жасағанда ең бастысы — қызмет көлемін, төлем тәртібін, мерзімді, құпиялықты, жауапкершілікті және шартты бұзу тәртібін нақты жазу.

Заңгер нақты нәтижеге кепілдік бермейді, бірақ кәсіби және сапалы қызмет көрсетуге міндеттенеді. Ал клиент құжаттарды уақытында беріп, қызмет ақысын төлеуі керек.

Дұрыс жасалған шарт заңгерді де, клиентті де қорғайды. Ал дұрыс жасалмаған шарт кейін “мен былай түсінгем” деген классикаға айналады.

Жиі қойылатын сұрақтар

Заңгерлік қызмет көрсету шарты міндетті ме?

Иә, жазбаша шарт жасау ұсынылады. Ол тараптардың құқықтары мен міндеттерін нақтылайды.

Заңгер сотта жеңіске кепілдік бере ала ма?

Жоқ. Заңгер нақты нәтижеге емес, сапалы құқықтық қызмет көрсетуге міндеттенеді.

Сот шығындары заңгерлік қызмет ақысына кіре ме?

Әдетте кірмейді. Мемлекеттік баж, нотариус, сараптама, пошта және басқа шығындар бөлек көрсетілуі керек.

Апелляция шартқа автоматты түрде кіре ме?

Жоқ. Егер шартта көрсетілмесе, апелляция бөлек қызмет болып саналады.

Клиент құжаттарды кеш берсе не болады?

Шартта көрсетілсе, қызмет көрсету мерзімі ұзартылуы мүмкін.

Заңгермен WhatsApp арқылы келісу жеткілікті ме?

Маңызды істерде жазбаша шарт жасаған дұрыс. WhatsApp дәлел болуы мүмкін, бірақ толық шартты алмастырмайды.

Құпиялық туралы пункт керек пе?

Иә. Заңгер клиенттің жеке және коммерциялық ақпаратын қорғауға міндетті.

Заңгерлік шартты заңгердің өзі дайындауы керек пе?

Иә, себебі шарт заңгердің де, клиенттің де мүддесін қорғауы керек.