Жер аукционы өтпесе, ақшаны қалай қайтаруға болады?

Meta title:

Жер аукционы өтпесе, ақшаны қалай қайтаруға болады?

Meta description:

Жер аукционы өтпесе немесе қатысушы жеңімпаз болмаса, кепілдік жарнаны қалай қайтаруға болады? Қазақстанда жер аукционы бойынша ақшаны қайтару тәртібі, өтініш үлгісі, мерзімі және шағымдану жолдары.

Keywords:

жер аукционы ақшаны қайтару, кепілдік жарнаны қайтару, жер аукционы өтпесе ақша қайтару, gosreestr кепілдік жарна қайтару, e-qazyna аукцион ақша қайтару, жер саудасы кепілдік жарна, жер аукционы өтпеді, Қазақстан жер аукционы

Қысқаша жауап

Егер жер аукционы өтпесе, қатысушы жеңімпаз болмаса немесе аукцион нәтижесінде шарт жасалмаса, көп жағдайда кепілдік жарнаны қайтаруға болады. Ол үшін аукцион өткізілген электрондық портал арқылы кепілдік жарнаны қайтару туралы өтініш беріп, оны ЭЦҚ арқылы қол қою керек.

Кепілдік жарна әдетте қатысушының өтініші негізінде қайтарылады. Бірақ егер қатысушы аукцион жеңімпазы болып, кейін протоколға немесе шартқа қол қоюдан бас тартса, кепілдік жарна қайтарылмауы мүмкін.

Яғни басты формула: егер сіз ережені бұзбаған болсаңыз және жеңімпаз ретінде міндеттемеден бас тартпаған болсаңыз, кепілдік жарнаны қайтаруды талап етуге болады.

Жер аукционында қандай ақша төленеді?

Жер аукционына қатысу үшін қатысушы әдетте кепілдік жарна төлейді. Бұл сома қатысушының аукционға шынайы ниетпен қатысатынын растау үшін енгізіледі.

Кепілдік жарна:

• аукционға қатысу үшін төленеді;
• қатысушының өтінімін растауы мүмкін;
• жеңімпаз болмаса, қайтарылуы мүмкін;
• жеңімпаз болса, шарт бойынша төлемге есептелуі мүмкін;
• ережені бұзған жағдайда қайтарылмауы мүмкін.

Сондықтан кепілдік жарна төлемес бұрын аукцион хабарландыруын, шарттарын және қайтару тәртібін мұқият оқу керек.

Жер аукционы қай жерде өтеді?

Қазақстанда жер учаскелерін немесе жер учаскесін жалдау құқығын сату бойынша аукциондар электрондық форматта өткізілуі мүмкін.

Көбіне мұндай аукциондар:

• мемлекеттік мүлік тізілімінің веб-порталында;
• e-Qazyna / gosreestr жүйесінде;
• уәкілетті орган көрсеткен электрондық алаңда;
• әкімдік немесе жер қатынастары басқармасы жариялаған хабарландыру негізінде өткізіледі.

Аукционға қатысу үшін қатысушы тіркеліп, өтінім беріп, ЭЦҚ арқылы қол қояды және кепілдік жарна төлейді.

Қандай жағдайда аукцион өтпеді деп есептелуі мүмкін?

Жер аукционы әртүрлі себеппен өтпей қалуы мүмкін:

• қатысушылар саны жеткіліксіз болды;
• ешкім өтінім берген жоқ;
• қатысушылардың өтінімдері қабылданбады;
• кепілдік жарна уақытында түспеді;
• сатушы немесе ұйымдастырушы аукционды тоқтатты;
• техникалық себептер болды;
• аукционда жеңімпаз анықталмады;
• объект аукционнан алынды;
• аукцион нәтижесі жарамсыз деп танылды.

Егер аукцион өтпесе, қатысушы өзінің кепілдік жарнасын қайтаруға өтініш бере алады.

Қандай жағдайда кепілдік жарна қайтарылады?

Кепілдік жарна әдетте мына жағдайларда қайтарылады:

• аукцион өтпесе;
• қатысушы жеңімпаз болмаса;
• қатысушының өтінімі қабылданбаса;
• аукцион тоқтатылса;
• объект аукционнан алынса;
• сауда-саттық нәтижесінде қатысушыға шарт жасасу міндеті туындамаса;
• қатысушы аукцион ережесін бұзбаса;
• кепілдік жарнаны ұстап қалуға негіз болмаса.

Қайтару үшін портал арқылы өтініш беру қажет болуы мүмкін. Ақша автоматты түрде түсе салады деп күтіп отыру дұрыс емес. Порталға кіріп, қайтару өтінішін рәсімдеу керек.

Қандай жағдайда кепілдік жарна қайтарылмауы мүмкін?

Кепілдік жарна кей жағдайда қайтарылмауы мүмкін. Мысалы:

• қатысушы аукцион жеңімпазы болып, протоколға қол қоймаса;
• жеңімпаз шарт жасасудан бас тартса;
• қатысушы аукцион ережелерін бұзса;
• өтінімде жалған немесе қате деректер көрсетсе;
• аукцион шарттарын орындамаса;
• кепілдік жарнаны қайтармау туралы нақты негіз болса.

Ең қауіпті жағдай — жеңімпаз болып алып, кейін шартқа қол қоймау. Мұндай кезде кепілдік жарна “қайтып келем” деп емес, “мен қалдым” деп кетуі мүмкін.

Ақшаны қайтару үшін не істеу керек?

Жер аукционы өтпесе немесе қатысушы жеңімпаз болмаса, кепілдік жарнаны қайтару үшін мына қадамдарды жасау керек:

1. Аукцион өткізілген порталға кіру;
2. Жеке кабинетке ЭЦҚ арқылы авторизациядан өту;
3. Қатысқан аукционды табу;
4. Аукцион мәртебесін тексеру;
5. “Кепілдік жарнаны қайтару” немесе ұқсас бөлімді таңдау;
6. Банк реквизиттерін тексеру;
7. Қайтару туралы өтінішті толтыру;
8. Өтінішке ЭЦҚ арқылы қол қою;
9. Өтініштің тіркелгенін растайтын хабарламаны сақтау;
10. Ақшаның банк шотына түсуін бақылау.

Егер портал арқылы өтініш беру мүмкін болмаса, ұйымдастырушыға немесе бірыңғай операторға жазбаша өтініш жолдау керек.

Қай портал арқылы өтініш беріледі?

Кепілдік жарнаны қайтару өтініші әдетте аукцион өткізілген портал арқылы беріледі.

Бұл болуы мүмкін:

• e-Qazyna;
• gosreestr.kz;
• мемлекеттік мүлік тізілімі порталы;
• аукцион хабарландыруында көрсетілген электрондық алаң;
• ұйымдастырушы көрсеткен басқа ресми жүйе.

Қай портал қолданылатынын аукцион туралы хабарландырудан қарау керек. Сол жерде кепілдік жарна реквизиттері, оператор, ұйымдастырушы және байланыс деректері көрсетіледі.

Қандай реквизиттер керек?

Ақшаны қайтару үшін өтініште банк реквизиттері дұрыс көрсетілуі керек.

Әдетте мыналар қажет:

• қатысушының аты-жөні немесе заңды тұлға атауы;
• ЖСН немесе БСН;
• банк атауы;
• IBAN шот нөмірі;
• БСК;
• байланыс нөмірі;
• электрондық пошта;
• аукцион нөмірі;
• лот нөмірі;
• төлем сомасы;
• төлем жасалған күн;
• төлем құжатының нөмірі.

Егер банк реквизиттері қате жазылса, ақша қайтару кешігуі мүмкін. Бір цифр қате болса, бүкіл процесс “loading...” болып тұрып қалады.

Қандай құжаттар керек?

Кепілдік жарнаны қайтару үшін мына құжаттар қажет болуы мүмкін:

• жеке куәлік көшірмесі;
• ЭЦҚ;
• аукционға қатысу өтінімі;
• кепілдік жарнаны төлеген түбіртек;
• банк реквизиттері;
• аукцион нөмірі;
• лот нөмірі;
• аукцион өтпегені немесе жеңімпаз болмағаны туралы мәлімет;
• порталдағы хабарлама немесе скриншот;
• сенімхат, егер өкіл арқылы берілсе;
• заңды тұлғалар үшін құрылтай құжаттары немесе басшының өкілеттігін растайтын құжаттар.

Электрондық өтініш берілген жағдайда кей мәліметтер порталдан автоматты түрде көрінуі мүмкін.

Ақша қанша күнде қайтарылады?

Көп жағдайда кепілдік жарна қатысушының қайтару туралы өтініші берілгеннен кейін бірнеше жұмыс күні ішінде қайтарылуы тиіс. Ресми хабарландыруларда өзге жағдайларда кепілдік жарна қатысушы ЭЦҚ арқылы өтініш берген күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірілмей қайтарылатыны көрсетіледі.

Бірақ нақты мерзім аукцион шартында, хабарландыруда немесе портал ережесінде көрсетілуі мүмкін. Сондықтан нақты аукцион бойынша хабарландыруды міндетті түрде тексеру керек.

Егер ақша қайтпаса не істеу керек?

Егер өтініш берілгеннен кейін ақша қайтпаса, келесі әрекеттерді жасауға болады:

1. Порталдағы өтініш мәртебесін тексеру;
2. Банк реквизиттерінің дұрыс жазылғанын тексеру;
3. Банк шотына ақша түспегені туралы анықтама немесе үзінді алу;
4. Бірыңғай операторға хабарласу;
5. Аукцион ұйымдастырушысына жазбаша өтініш беру;
6. Әкімдікке немесе жер қатынастары басқармасына жүгіну;
7. eOtinish арқылы шағым беру;
8. Қажет болса, сотқа талап қою.

Ең бастысы — ауызша қоңыраумен шектелмеу. Міндетті түрде жазбаша із қалдыру керек.

Кімге шағым жазуға болады?

Ақша қайтарылмаса, жағдайға қарай шағымды мына жерлерге жолдауға болады:

• аукцион ұйымдастырушысына;
• бірыңғай операторға;
• жер қатынастары басқармасына;
• әкімдікке;
• мемлекеттік мүлік тізілімі порталының қолдау қызметіне;
• eOtinish арқылы уәкілетті органға;
• прокуратураға;
• сотқа.

Егер кепілдік жарнаны қайтармауға заңды негіз болмаса, қатысушы ақшаны қайтаруды талап етуге құқылы.

Ақшаны қайтару туралы өтініш үлгісі

Кімге: [Аукцион ұйымдастырушысының атауы / Бірыңғай оператор / Жер қатынастары басқармасы]
Кімнен: [аты-жөні немесе заңды тұлға атауы]
ЖСН/БСН: [ЖСН/БСН]
Мекенжай: [мекенжай]
Телефон: [нөмір]
Email: [email]

ӨТІНІШ

жер аукционы бойынша кепілдік жарнаны қайтару туралы

Мен, [аты-жөні], [күні] күні [портал атауы] арқылы өткізілген жер учаскесін / жер учаскесін жалдау құқығын сату бойынша электрондық аукционға қатысу үшін өтінім бердім.

Аукцион мәліметтері:

• аукцион нөмірі: [нөмір];
• лот нөмірі: [нөмір];
• жер учаскесінің орналасқан жері: [мекенжай/сипаттама];
• төленген кепілдік жарна сомасы: [сома] теңге;
• төлем жасалған күн: [күн];
• төлем құжатының нөмірі: [нөмір].

Аталған аукцион өтпеді / мен аукцион жеңімпазы болып танылған жоқпын / аукцион нәтижесінде менімен шарт жасасу міндеті туындаған жоқ.

Осыған байланысты кепілдік жарнаны төмендегі банк реквизиттеріне қайтаруыңызды сұраймын:

• алушы: [аты-жөні];
• ЖСН/БСН: [ЖСН/БСН];
• банк атауы: [банк];
• IBAN: [шот нөмірі];
• БСК: [БСК].

Кепілдік жарнаны қайтару туралы өтінішімді заңда және аукцион шарттарында белгіленген мерзімде қарап, нәтижесі бойынша жазбаша жауап беруіңізді сұраймын.

Қосымша:

1. Жеке куәлік көшірмесі;
2. Кепілдік жарнаны төлеу туралы түбіртек;
3. Аукционға қатысу өтінімінің көшірмесі;
4. Аукцион/лот туралы мәлімет;
5. Банк реквизиттері;
6. Порталдағы хабарлама немесе скриншот;
7. Басқа құжаттар.

Күні: ____________
Қолы: ____________

Шағым үлгісі: ақша қайтарылмаса

Кімге: [Әкімдік / Жер қатынастары басқармасы / Бірыңғай оператор / eOtinish арқылы уәкілетті орган]
Кімнен: [аты-жөні]
ЖСН: [ЖСН]
Мекенжай: [мекенжай]
Телефон: [нөмір]

ШАҒЫМ

жер аукционы бойынша кепілдік жарнаның қайтарылмауына қатысты

Мен [күні] күні [портал атауы] арқылы өткізілген жер аукционына қатысып, [сома] теңге мөлшерінде кепілдік жарна төледім.

Аукцион мәліметтері:

• аукцион нөмірі: [нөмір];
• лот нөмірі: [нөмір];
• төлем жасалған күн: [күн];
• төлем құжаты: [нөмір].

Аталған аукцион өтпеген / мен жеңімпаз болып танылмаған / кепілдік жарнаны ұстап қалуға негіз болмағанына қарамастан, бүгінгі күнге дейін кепілдік жарна маған қайтарылған жоқ.

[Күні] күні кепілдік жарнаны қайтару туралы өтініш берілді, алайда ақша қайтарылмады / жауап берілмеді / мерзім бұзылды.

Осыған байланысты Сізден:

1. Кепілдік жарнаның қайтарылмау себебін тексеруді;
2. [сома] теңге мөлшеріндегі кепілдік жарнаны қайтару бойынша шара қабылдауды;
3. Жауапты тұлғалардың әрекетіне немесе әрекетсіздігіне құқықтық баға беруді;
4. Маған жазбаша жауап беруді сұраймын.

Қосымша:

1. Төлем түбіртегі;
2. Қайтару туралы өтініш көшірмесі;
3. Порталдағы хабарламалар;
4. Банк реквизиттері;
5. Басқа дәлелдер.

Күні: ____________
Қолы: ____________

Егер өтінім қабылданбаса, ақша қайтарыла ма?

Егер өтінім қабылданбаса және қатысушы аукционға жіберілмесе, кепілдік жарнаны қайтару мәселесін көтеруге болады. Бірақ алдымен не себепті өтінім қабылданбағанын қарау керек.

Өтінім мына себептермен қабылданбауы мүмкін:

• кепілдік жарна уақытында түспеген;
• құжаттар толық болмаған;
• өтінім дұрыс толтырылмаған;
• аукцион шарттары сақталмаған;
• қатысушы талаптарға сәйкес келмеген.

Егер қатысушының кінәсі болмаса немесе кепілдік жарнаны ұстап қалуға негіз болмаса, ақшаны қайтару сұралады.

Егер жеңімпаз болсам, бірақ жерді алмаймын десем ше?

Бұл өте маңызды жағдай. Егер қатысушы аукцион жеңімпазы болып танылса, ол протоколға және кейін шартқа қол қоюға міндетті болуы мүмкін. Егер жеңімпаз қол қоюдан бас тартса, кепілдік жарна қайтарылмауы ықтимал.

Сондықтан аукционға қатыспас бұрын:

• жердің орналасқан жерін;
• нысаналы мақсатын;
• бастапқы бағасын;
• инженерлік желілерді;
• ауыртпалықтарды;
• шарт жобасын;
• төлем мерзімдерін;
• өз қаржылық мүмкіндігіңізді тексеру керек.

Жеңіп алып, кейін “ойланып қалдым” деу кепілдік жарна үшін қауіпті.

Егер портал техникалық қате берсе

Егер ақша қайтару өтінішін беру кезінде портал істемесе немесе техникалық қате шықса:

• қате туралы скриншот жасау;
• портал қолдау қызметіне жазу;
• ticket немесе өтініш нөмірін сақтау;
• ұйымдастырушыға жазбаша хабарлау;
• eOtinish арқылы өтініш беру;
• мерзім өтіп кетпеуі үшін барлық әрекетті дәлелмен бекіту керек.

Техникалық қате қатысушының құқығын шектемеуі керек. Бірақ оны дәлелдеу үшін скриншот, хабарлама және тіркеу нөмірі қажет.

Жер аукционы бойынша жиі кездесетін қателіктер

Қатысушылар жиі мына қателіктерді жібереді:

• банк реквизиттерін қате көрсетеді;
• кепілдік жарнаны қайтару өтінішін бермейді;
• ақша автоматты түрде қайтады деп күтеді;
• төлем түбіртегін сақтамайды;
• аукцион хабарландыруын оқымайды;
• жеңімпаз болғаннан кейін шартқа қол қоймайды;
• порталдағы хабарламаларды бақыламайды;
• ЭЦҚ арқылы өтінішті соңына дейін қол қоймайды;
• ақша қайтпаса, жазбаша шағым бермейді;
• тек телефонмен сөйлесумен шектеледі.

Кепілдік жарна бойынша басты ереже: порталдағы мәртебені тексер, өтінішті ЭЦҚ-мен жібер, дәлелді сақта. Қысқасы, “скриншот — сенің досың”.

Қорытынды

Егер жер аукционы өтпесе немесе қатысушы жеңімпаз болмаса, кепілдік жарнаны қайтаруға болады. Ол үшін аукцион өткізілген электрондық порталда кепілдік жарнаны қайтару туралы өтініш беріп, оны ЭЦҚ арқылы қол қою қажет.

Ақша әдетте өтініште көрсетілген банк реквизиттеріне қайтарылады. Бірақ жеңімпаз протоколға немесе шартқа қол қоюдан бас тартса, кепілдік жарна қайтарылмауы мүмкін.

Егер өтініш берілгеннен кейін ақша қайтпаса, порталға, бірыңғай операторға, аукцион ұйымдастырушысына, әкімдікке немесе eOtinish арқылы шағымдану керек. Қажет болған жағдайда сотқа талап қоюға болады.

FAQ

Жер аукционы өтпесе, кепілдік жарна қайтарыла ма?

Иә, егер кепілдік жарнаны ұстап қалуға заңды негіз болмаса, оны қайтаруға болады.

Ақшаны қайтару үшін не істеу керек?

Аукцион өткізілген портал арқылы кепілдік жарнаны қайтару туралы өтініш беріп, ЭЦҚ арқылы қол қою керек.

Ақша қанша күнде қайтарылады?

Көп жағдайда өтініш берілгеннен кейін бірнеше жұмыс күні ішінде қайтарылуы тиіс. Нақты мерзім аукцион шартында көрсетіледі.

Егер жеңімпаз болмасам, ақша қайтарыла ма?

Әдетте иә. Жеңімпаз болмаған қатысушы кепілдік жарнаны қайтаруды сұрай алады.

Егер жеңімпаз болып, шартқа қол қоймасам ше?

Мұндай жағдайда кепілдік жарна қайтарылмауы мүмкін.

Қандай реквизиттер керек?

IBAN, банк атауы, БСК, ЖСН/БСН, қатысушының аты-жөні және байланыс деректері қажет.

Ақша қайтпаса қайда шағымданамын?

Бірыңғай операторға, аукцион ұйымдастырушысына, жер қатынастары басқармасына, әкімдікке, eOtinish арқылы немесе сотқа жүгінуге болады.

Өтінішті қағаз түрінде беруге бола ма?

Негізгі жол — электрондық портал. Бірақ портал істемесе немесе мәселе шешілмесе, жазбаша өтініш пен шағымды әкімдікке немесе операторға жолдауға болады.