Банк сотқа берсе қалай қорғану керек?
Егер банк кредит бойынша сотқа талап арыз берсе, қарыз алушы сот процесін елемей қалмауы керек. Банк сот арқылы негізгі қарызды, пайыздарды, айыппұлды, өсімпұлды және сот шығындарын өндіріп алуды сұрауы мүмкін. Бірақ бұл банк сұраған соманың бәрі автоматты түрде өндіріледі деген сөз емес.
Банк не үшін сотқа береді?
Банк әдетте келесі жағдайларда сотқа жүгінеді:
- кредит бойынша ұзақ мерзімді кешіктіру болса;
- қарыз алушы төлем графигін орындамаса;
- банкпен келісімге келу мүмкін болмаса;
- досудебная претензия орындалмаса;
- негізгі қарыз, пайыз, айыппұл жиналып қалса;
- кепіл мүлкі немесе басқа қамтамасыз ету мәселесі болса.
Сотқа дейін банк қарызды ерікті түрде өтеуді немесе қайта құрылымдауды ұсынуы мүмкін.
Соттан құжат келсе не істеу керек?
Егер соттан талап арыз, ұйғарым немесе хабарлама келсе, бірден әрекет ету қажет:
- Істің нөмірін тексеру;
- Қай сот қарап жатқанын анықтау;
- Талап арызды және барлық қосымшаларды оқу;
- Қарыз есебін тексеру;
- Кредит шарты мен төлем тарихын салыстыру;
- Сотқа жазбаша пікір немесе қарсылық дайындау;
- Айыппұл мен өсімпұлды азайтуды сұрау;
- Қажет болса, медиация немесе бітімгершілік келісім ұсыну.
Соттан келген құжатты “кейін қараймын” деп қою қауіпті. Мұнда дедлайндар бар — сот дедлайнды жақсы көреді, ал кешіккендерді онша емес.
Қарыз сомасын қалай тексеру керек?
Банк көрсеткен талап сомасын мұқият тексеру қажет. Әсіресе:
- негізгі қарыз;
- пайыздар;
- айыппұл;
- өсімпұл;
- комиссиялар;
- сақтандыру төлемдері;
- бұрын төленген сомалар;
- есептеу кезеңі;
- мерзімінен бұрын талап ету негізі.
Кейде банк есебінде артық немесе даулы сомалар болуы мүмкін. Егер қарыз алушы есеппен келіспесе, сотта оны даулауға құқылы.
Қандай қорғану тәсілдері бар?
Банк сотқа берген кезде қарыз алушы келесі уәждерді қолдана алады:
- қарыз сомасы дұрыс есептелмеген;
- айыппұл мен өсімпұл шамадан тыс;
- төленген сомалар толық есепке алынбаған;
- банк келіссөз жүргізу мүмкіндігін бермеген;
- досудебный порядок дұрыс сақталмаған;
- шарт талаптары түсініксіз немесе даулы;
- талап қою мерзімі өтіп кеткен болуы мүмкін;
- қарыз алушының қаржылық жағдайы нашарлаған;
- банк тарапынан құжаттар толық ұсынылмаған.
Әрине, қорғану үшін нақты дәлелдер керек. “Қымбат болып кетті” деген эмоция, ал “міне төлемдер, міне есеп қатесі” деген позиция.
Айыппұл мен өсімпұлды азайтуға бола ма?
Иә, сотта айыппұл мен өсімпұлды азайтуды сұрауға болады. Егер олардың мөлшері негізгі қарызға немесе кешіктіру салдарына сай болмаса, қарыз алушы оларды азайтуды өтінеді.
Ол үшін:
- қаржылық қиындықтарды;
- табыстың азайғанын;
- жұмыссыздықты;
- ауру немесе отбасылық жағдайды;
- төлем жасауға тырысқанын;
- банкке өтініш бергенін дәлелдеу маңызды.
Медиация немесе бітімгершілік келісім жасауға бола ма?
Иә. Сот барысында банкпен бітімгершілік келісім немесе медиация жасауға болады. Мұндай келісімде:
- қарызды бөліп төлеу;
- төлем графигін бекіту;
- айыппұлды азайту;
- өсімпұлды кешіру;
- кепіл мүлік бойынша тәртіпті келісу;
- сот шығындарын бөлу қарастырылуы мүмкін.
Егер келісімді сот бекітсе, ол міндетті күшке ие болады.
Сотта қандай өтініштер беруге болады?
Қарыз алушы сотқа:
- талап арызға пікір;
- қарыз есебін сұрату туралы өтініш;
- айыппұл мен өсімпұлды азайту туралы өтініш;
- төлемдерді есепке алу туралы өтініш;
- медиацияға уақыт беру туралы өтініш;
- істі кейінге қалдыру туралы өтініш;
- қосымша құжаттарды сұрату туралы өтініш бере алады.
Егер сот шешімі шықса не болады?
Егер сот банктің талабын қанағаттандырса, шешім заңды күшіне енгеннен кейін атқарушылық парақ беріледі. Кейін іс ЧСИ-ға жолдануы мүмкін.
ЧСИ:
- банк шоттарына арест қоя алады;
- жалақыдан ұстай алады;
- мүлікке тыйым сала алады;
- көлікке арест қоя алады;
- борышкерлер тізіміне енгізеді;
- шетелге шығуға шектеу қоюы мүмкін.
Сондықтан сот кезеңінде қорғану — кейінгі ЧСИ проблемаларын азайтудың ең жақсы жолы.
Сот шешімімен келіспесеңіз не істеу керек?
Егер сот шешімімен келіспесеңіз, апелляциялық шағым беруге болады. Апелляция мерзімін өткізіп алмау өте маңызды.
Апелляциялық шағымда:
- банк есебі дұрыс емес екенін;
- айыппұл шамадан тыс екенін;
- сот дәлелдерді толық зерттемегенін;
- қарыз алушының уәждері ескерілмегенін;
- банк құжаттары жеткіліксіз екенін көрсетуге болады.
Қорытынды
Егер банк сотқа берсе, ең бастысы — үнсіз қалмау. Талап арызды зерттеп, қарыз сомасын тексеріп, сотқа жазбаша пікір беру қажет. Сотта айыппұл мен өсімпұлды азайтуды, төлем графигін бекітуді, медиация немесе бітімгершілік келісім жасауды сұрауға болады. Дұрыс қорғану арқылы талап сомасын азайтуға немесе қарызды ыңғайлы тәртіппен төлеуге мүмкіндік бар.
FAQ
Банк сотқа берсе, сотқа бару міндетті ме?
Иә, сотқа қатысқан немесе жазбаша пікір берген дұрыс. Бұл өз құқықтарыңызды қорғауға мүмкіндік береді.
Банк сұраған соманы азайтуға бола ма?
Иә, егер айыппұл, өсімпұл немесе есептеулер негізсіз болса, сотта соманы азайтуды сұрауға болады.
Сотта төлем графигін сұрауға бола ма?
Иә, медиация немесе бітімгершілік келісім арқылы төлем графигін бекітуге болады.
Банкпен сотта келісім жасауға бола ма?
Иә, тараптар бітімгершілік келісім немесе медиация жасай алады.
Сот шешімі шыққаннан кейін не болады?
Шешім заңды күшіне енсе, атқарушылық парақ ЧСИ-ға жолданып, мәжбүрлеп өндіру басталуы мүмкін.
Сот шешімімен келіспесем не істеймін?
Апелляциялық шағым беруге болады. Ең бастысы — заңда белгіленген мерзімді өткізіп алмау.

