Борышкерлер тізімінен қалай шығуға болады?
Қазақстанда борышкерлер тізімі — атқарушылық іс қозғалған азаматтар мен заңды тұлғалар туралы мәліметтер енгізілетін база. Егер адам қарызын уақытында төлемесе немесе сот шешімін орындамаса, ол борышкерлер тізіміне енуі мүмкін.
Бұл тізімде болу банк шоттарына арест салуға, мүлікке шектеу қоюға, елден шығуға тыйым салуға және басқа да қолайсыз жағдайларға әкелуі мүмкін.
Борышкерлер тізіміне не үшін енгізіледі?
Адам немесе компания борышкерлер тізіміне келесі жағдайларда енгізілуі мүмкін:
- сот шешімі бойынша қарыз болса;
- алимент бойынша берешек болса;
- әкімшілік айыппұл төленбесе;
- салық немесе басқа міндетті төлемдер бойынша қарыз болса;
- атқарушылық құжат жеке сот орындаушысына жолданса;
- борышкер сот шешімін ерікті түрде орындамаса.
Яғни, тізімге кіру үшін қарыздың болуы ғана емес, атқарушылық іс жүргізудің басталуы да маңызды.
Борышкерлер тізімінен шығу үшін не істеу керек?
Борышкерлер тізімінен шығудың негізгі жолы — қарызды толық өтеу және атқарушылық істі аяқтату.
Ол үшін:
- Қарыз сомасын нақтылау;
- ЧСИ-дан берешек туралы есеп алу;
- Қарызды толық төлеу;
- Төлем құжаттарын ЧСИ-ға жолдау;
- Атқарушылық істі аяқтау туралы қаулы сұрау;
- Борышкерлер тізімінен шығару туралы шара қабылдауды талап ету қажет.
Қарыз толық төленсе, тізімнен автоматты түрде шығара ма?
Көп жағдайда борышкер қарызды төлегеннен кейін ЧСИ атқарушылық істі аяқтап, тиісті мәліметтерді жүйеге енгізуі керек.
Бірақ іс жүзінде тізімнен бірден шықпай қалатын жағдайлар болады. Мысалы:
- ЧСИ істі аяқтау туралы қаулы шығармаған;
- төлем жүйеде көрінбей тұр;
- орындаушылық санкция немесе шығындар төленбеген;
- басқа атқарушылық іс бар;
- деректер базасында техникалық кідіріс болған.
Сондықтан қарыз төленгеннен кейін міндетті түрде ЧСИ-дан жазбаша құжаттарды алу керек.
Қандай құжаттар қажет?
Борышкерлер тізімінен шығу үшін келесі құжаттар қажет болуы мүмкін:
- төлем түбіртектері;
- Kaspi немесе банк аударымдарының чектері;
- берешек жоқ екені туралы анықтама;
- атқарушылық істі аяқтау туралы қаулы;
- ЧСИ-ға жазылған өтініш;
- қажет болса, өндіріп алушының қарыз жоқ екенін растайтын хаты.
ЧСИ әрекет етпесе не істеу керек?
Егер қарыз толық төленсе, бірақ сіз әлі де борышкерлер тізімінде тұрсаңыз, ЧСИ-ға жазбаша өтініш беру керек.
Өтініште:
- қарыз толық төленгенін;
- төлем құжаттары ұсынылғанын;
- атқарушылық істі аяқтауды;
- борышкерлер тізімінен шығаруды;
- банк шоттарындағы арестті шешуді сұрау қажет.
Егер ЧСИ әрекет етпесе, оның әрекетсіздігіне Әділет департаментіне немесе сотқа шағым беруге болады.
Борышкерлер тізімінде тұрғанымды қалай тексеремін?
Борышкерлер тізімінде бар-жоғыңызды Қазақстан Республикасының мемлекеттік электрондық сервистері арқылы немесе атқарушылық іс жүргізу органдарының ресми базалары арқылы тексеруге болады.
Тексеру үшін әдетте ЖСН немесе БСН қажет.
Борышкерлер тізімінен шыққаннан кейін не істеу керек?
Тізімнен шыққаннан кейін:
- банк шоттарындағы арест алынғанын тексеріңіз;
- шетелге шығуға тыйым жоқ екенін тексеріңіз;
- мүлікке салынған шектеулердің алынғанын қараңыз;
- ЧСИ қаулыларының көшірмесін сақтап қойыңыз.
Бұл құжаттар кейін банкпен, мемлекеттік органмен немесе басқа ұйыммен мәселе туындаса қажет болуы мүмкін.
Қорытынды
Борышкерлер тізімінен шығу үшін қарызды толық төлеп қана қою жеткіліксіз. Міндетті түрде ЧСИ атқарушылық істі аяқтап, аресттерді алып, деректер базасына тиісті өзгеріс енгізуі керек. Егер ЧСИ әрекет етпесе, жазбаша өтініш беріп, қажет болса Әділет департаментіне немесе сотқа шағымдану қажет.
FAQ
Борышкерлер тізімінен автоматты түрде шығамын ба?
Қарыз толық төленгеннен кейін ЧСИ тиісті қаулы шығарып, мәліметтерді жаңартуы керек. Бірақ іс жүзінде бақылау қажет.
Қарызды төледім, бірақ тізімде тұрмын. Не істеймін?
ЧСИ-ға жазбаша өтініш беріп, істі аяқтауды және тізімнен шығаруды талап ету керек.
Тізімнен шығу үшін негізгі қарызды төлеу жеткілікті ме?
Әрқашан емес. Орындаушылық санкция, шығындар немесе басқа берешектер де болуы мүмкін.
Борышкерлер тізімінде болсам, шетелге шыға аламын ба?
Егер ЧСИ шетелге шығуға уақытша шектеу қойған болса, шыға алмауыңыз мүмкін.
ЧСИ тізімнен шығармаса қайда шағымданамын?
Әділет департаментіне немесе сотқа шағым беруге болады.
Бірнеше атқарушылық іс болса не болады?
Барлық істер бойынша берешек жабылмайынша, кейбір шектеулер сақталуы мүмкін.

