Төлем қабілеттілігін қалпына келтіру деген не?

Төлем қабілеттілігін қалпына келтіру — Қазақстан заңнамасында көзделген рәсім, оның мақсаты азаматты банкрот деп тану емес, керісінше оның қарыздарын белгілі бір жоспар бойынша төлеуге мүмкіндік беру.

Бұл рәсім тұрақты табысы бар, бірақ қазіргі уақытта барлық қарыздарын бірден өтеуге мүмкіндігі жоқ азаматтарға арналған.

Төлем қабілеттілігін қалпына келтірудің мақсаты қандай?

Негізгі мақсат — азаматқа қаржылық жағдайын түзетуге мүмкіндік беру.

Рәсім арқылы:

• қарыздарды қайта құрылымдауға болады;
• төлем мерзімдерін ұзартуға болады;
• ай сайынғы төлемдерді азайтуға болады;
• мүлікті сақтап қалуға мүмкіндік беріледі;
• банкрот мәртебесін алмауға болады.

Яғни, бұл рәсімнің идеясы — "қарызды кешіру" емес, "қарызды төлеуге мүмкіндік беру".

Бұл рәсім кімдерге арналған?

Төлем қабілеттілігін қалпына келтіру келесі азаматтарға тиімді болуы мүмкін:

• тұрақты табысы бар адамдарға;
• жалақы алатын қызметкерлерге;
• кәсіпкерлерге;
• уақытша қаржылық қиындыққа тап болған азаматтарға;
• ипотекасы немесе бірнеше кредиті бар тұлғаларға.

Егер адамның мүлде табысы болмаса, банкроттық рәсімі қолайлы болуы мүмкін.

Қандай қарыздар бойынша қолдануға болады?

Рәсім келесі міндеттемелер бойынша қолданылуы мүмкін:

• банк кредиттері;
• ипотекалық қарыздар;
• микроқаржы ұйымдары алдындағы берешек;
• жеке тұлғалар алдындағы қарыздар;
• басқа азаматтық-құқықтық міндеттемелер.

Әр жағдай сотпен жеке қаралады.

Төлем қабілеттілігін қалпына келтіру қалай жүргізіледі?

Азамат сотқа өтініш береді.

Сот:

• борышкердің табысын;
• қарыз мөлшерін;
• мүлкін;
• кредиторлар санын;
• қаржылық жағдайын зерттейді.

Егер талаптар сақталса, сот төлем қабілеттілігін қалпына келтіру рәсімін қолдану туралы шешім шығарады.

Қалпына келтіру жоспары деген не?

Бұл — борышкердің қарыздарын өтеу жоспары.

Жоспарда:

• төлем мерзімдері;
• төлем мөлшері;
• кредиторлар тізімі;
• өтеу тәртібі көрсетіледі.

Осы жоспарға сәйкес азамат бірнеше жыл бойы қарыздарын кезең-кезеңімен өтей алады.

Рәсім кезінде қандай артықшылықтар бар?

Төлем қабілеттілігін қалпына келтірудің негізгі артықшылықтары:

• банкрот мәртебесі берілмейді;
• мүлікті сақтап қалу мүмкіндігі жоғары;
• кредиторлармен заңды түрде есеп айырысуға мүмкіндік беріледі;
• қарыздар реттеледі;
• қаржылық жағдайды тұрақтандыруға уақыт беріледі.

Көп жағдайда бұл рәсім ипотекалық тұрғын үйді немесе басқа маңызды мүлікті сақтап қалуға көмектеседі.

Қандай құжаттар қажет?

Әдетте:

• жеке куәлік;
• қарыз шарттары;
• берешек туралы анықтамалар;
• табыс туралы мәліметтер;
• мүлік туралы ақпарат;
• банк шоттары бойынша үзінді көшірмелер;
• кредиторлар тізімі;
• ЧСИ құжаттары қажет болуы мүмкін.

Банкроттық пен төлем қабілеттілігін қалпына келтірудің айырмашылығы қандай?

Негізгі айырмашылық:

Банкроттықта азамат қарыздарын төлей алмайтынын көрсетеді.

Төлем қабілеттілігін қалпына келтіруде азамат қарыздарын төлеуге дайын екенін, бірақ оған уақыт пен ыңғайлы шарттар қажет екенін көрсетеді.

Сондықтан тұрақты табысы бар адамдар үшін бұл рәсім жиі тиімдірек болып келеді.

Егер жоспар орындалмаса не болады?

Егер борышкер бекітілген жоспарды орындамаса, сот рәсімді тоқтатуы мүмкін.

Мұндай жағдайда кейін банкроттық рәсіміне көшу мәселесі туындауы мүмкін.

Сондықтан сотқа ұсынылатын жоспар нақты әрі орындалатын болуы керек.

Қорытынды

Төлем қабілеттілігін қалпына келтіру — қарыздарын заңды түрде қайта құрылымдап, банкроттықтан сақтануға мүмкіндік беретін рәсім. Егер азаматтың тұрақты табысы болса және қарыздарын кезең-кезеңімен өтеуге мүмкіндігі бар болса, бұл рәсім банкроттыққа қарағанда тиімді шешім болуы мүмкін.

FAQ

Төлем қабілеттілігін қалпына келтіру деген не?

Бұл азаматтың қарыздарын белгілі бір жоспар бойынша өтеуіне мүмкіндік беретін сот рәсімі.

Бұл банкроттық па?

Жоқ. Бұл банкроттықтан бөлек рәсім.

Қарыздар кешіріле ме?

Жоқ. Қарыздар жоспар бойынша төленеді.

Ипотеканы сақтап қалуға бола ма?

Көп жағдайда бұл рәсім ипотекалық тұрғын үйді сақтап қалуға көмектесуі мүмкін.

Тұрақты табыс міндетті ме?

Иә, әдетте борышкердің жоспарды орындауға мүмкіндік беретін табысы болуы қажет.

Рәсім қанша уақытқа созылады?

Нақты мерзім істің жағдайына және бекітілген жоспарға байланысты болады.