10 сотық жер алу тәртібі қандай?

Meta title:

10 сотық жер алу тәртібі қандай?

Meta description:

Қазақстанда 10 сотық жер алу тәртібі қандай? Жеке тұрғын үй құрылысына жер алу үшін eGov арқылы кезекке тұру, құжаттар, кезекті тексеру, әкімдік шешімі және жерді рәсімдеу жолдары.

Keywords:

10 сотық жер алу, жер алу тәртібі, 10 сотық жер кезегі, eGov жер кезегі, жеке тұрғын үй құрылысына жер алу, жер телімін алу, Қазақстан жер кезегі, тегін жер алу

Қысқаша жауап

Қазақстанда 10 сотық жер жеке тұрғын үй құрылысы үшін беріледі. Ол үшін азамат eGov.kz порталы арқылы жер учаскесін алуға кезекке тұруы керек. Кезекке тұру жерді бірден алу деген сөз емес. Жер учаскесі бос жер болғанда, инфрақұрылым дайын болғанда және азаматтың кезегі келгенде беріледі.

10 сотық жер алу тәртібі қысқаша былай:

1. eGov.kz арқылы өтініш беру;
2. жер алғыңыз келетін өңірді таңдау;
3. кезекке тұру;
4. кезекті бақылау;
5. әкімдіктен жер ұсынысын алу;
6. жерге орналастыру және кадастрлық құжаттарды рәсімдеу;
7. жер құқығын тіркеу;
8. үй салу жұмыстарын бастау.

Яғни 10 сотық жер алу — бір кнопкамен біте салатын процесс емес. Бұл жерде eGov — старт, ал нақты жер алу — кезек, әкімдік, бос учаске және инфрақұрылымға байланысты.

10 сотық жер кімге беріледі?

Жеке тұрғын үй құрылысы үшін 10 сотық жер Қазақстан Республикасының азаматтарына беріледі.

Әдетте жер алуға:

• Қазақстан азаматтары;
• жеке тұрғын үй салғысы келетін адамдар;
• бұрын жеке тұрғын үй құрылысы үшін тегін жер алмаған азаматтар;
• нақты бір қала, аудан немесе ауылдан жер алғысы келетін адамдар өтініш бере алады.

Маңыздысы: егер азамат бұрын жеке тұрғын үй құрылысы үшін мемлекеттен тегін жер алған болса, қайтадан сол мақсатта тегін жер алу шектелуі мүмкін. Сондықтан өтініш берген кезде мемлекеттік базалар арқылы бұрын жер алған-алмағаныңыз тексеріледі.

10 сотық жер тегін беріле ме?

Жеке тұрғын үй құрылысы үшін 10 сотық жер тегін негізде берілуі мүмкін. Бірақ жерді рәсімдеу, кадастрлық жұмыс, жерге орналастыру жобасы, құжаттарды дайындау, құрылысқа қатысты шығындар болуы мүмкін.

Сондықтан “жер тегін” деген сөз барлық процесс мүлде шығынсыз болады дегенді білдірмейді. Мемлекет жер учаскесін береді, ал оны рәсімдеу мен игеру бойынша белгілі бір шығындар туындауы мүмкін.

10 сотық жерді қайдан алуға болады?

10 сотық жер нақты елді мекеннің аумағынан беріледі. Өтініш берген кезде азамат жер алғысы келетін өңірді таңдайды.

Мысалы:

• облыс;
• қала;
• аудан;
• ауылдық округ;
• нақты елді мекен таңдалуы мүмкін.

Жер учаскесі кез келген жерден емес, бас жоспарға, егжей-тегжейлі жоспарлау жобасына, бос жердің болуына және инфрақұрылымға қарай беріледі.

10 сотық жерге кезекке қалай тұрады?

10 сотық жер алу үшін кезекке eGov.kz порталы арқылы тұруға болады.

Тәртібі:

1. eGov.kz порталына кіріңіз;
2. ЭЦҚ немесе қолжетімді электронды авторизация арқылы кіріңіз;
3. “Жылжымайтын мүлік” немесе “Жер қатынастары” бөлімін таңдаңыз;
4. “Жеке тұрғын үй құрылысына жер учаскесін алуға кезекті қарау немесе кезекке тұру” қызметін табыңыз;
5. “Кезекке қою” өтініш түрін таңдаңыз;
6. жер алғыңыз келетін өңірді көрсетіңіз;
7. жеке деректеріңізді тексеріңіз;
8. өтінішті толтырыңыз;
9. ЭЦҚ арқылы қол қойыңыз;
10. өтініштің қабылданғаны туралы хабарламаны сақтап қойыңыз.

Өтініш жіберілгеннен кейін азамат жер кезегіне енгізіледі немесе өтініш нәтижесі туралы жауап алады.

eGov-та қандай қызмет түрлері бар?

Жер кезегіне қатысты eGov-та бірнеше қызмет түрі болуы мүмкін:

1. Кезекке қою

Бұл — алғаш рет 10 сотық жер алу үшін өтініш беру.

2. Кезекті қарау

Бұл — өзіңіздің кезектегі орныңызды және өтініш мәртебесін тексеру.

3. Деректерді өзектендіру

Егер сіз бұрын кезекке тұрған болсаңыз, бірақ деректер ескірсе, оларды жаңарту қажет болуы мүмкін. Мысалы, телефон нөмірі, мекенжай немесе басқа мәлімет өзгерсе.

4. Кезектен шығару

Егер азамат жер кезегінен бас тартқысы келсе немесе басқа себеп болса, кезектен шығару туралы өтініш беріледі.

Өтініш түрін дұрыс таңдау маңызды. Бірінші рет жер алуға өтініш берсеңіз, “кезекке қою” таңдалады.

Қандай құжаттар керек?

eGov арқылы өтініш берген кезде көптеген мәліметтер мемлекеттік базалардан автоматты түрде алынады.

Дегенмен жалпы қажет болуы мүмкін мәліметтер:

• ЖСН;
• жеке куәлік деректері;
• ЭЦҚ;
• байланыс нөмірі;
• мекенжай;
• жер алғыңыз келетін өңір;
• бұрын жер алмағаныңыз туралы мәлімет;
• бұрын кезекке тұрған болсаңыз, кезек туралы ақпарат.

Егер жүйе қосымша құжат сұраса, оны электронды түрде тіркеу қажет.

Кезекті қалай тексеруге болады?

10 сотық жер кезегін eGov.kz арқылы тексеруге болады. Ол үшін жер кезегіне қатысты мемлекеттік қызметке кіріп, “кезекті қарау” функциясын таңдайсыз.

Кезекте әдетте мына ақпараттар көрінуі мүмкін:

• өтініш берілген күн;
• таңдалған өңір;
• кезектегі орын;
• өтініш мәртебесі;
• деректердің өзектілігі;
• жер ұсынылған-ұсынылмағаны.

Кезекті тұрақты қарап тұрған дұрыс. Себебі кейде азамат кезекте тұрады, бірақ байланыс деректері ескі болады немесе әкімдік хабарламасын байқамай қалуы мүмкін.

Кезекке тұрғаннан кейін жер қашан беріледі?

10 сотық жердің нақты қашан берілетіні әр өңірде әртүрлі. Бұл бірнеше факторға байланысты:

• бос жер учаскелерінің болуына;
• елді мекеннің бас жоспарына;
• инженерлік инфрақұрылымға;
• жолдың болуына;
• су, жарық, газ желісіне;
• кезекте тұрған адамдар санына;
• әкімдіктің жер дайындау жұмысына;
• жер учаскелерінің кадастрлық рәсімделуіне.

Сондықтан бір өңірде кезек жылдамырақ жылжуы мүмкін, ал басқа жерде бірнеше жылға созылуы мүмкін. Бұл жерде “eGov-қа кірдім, ертең жер аламын” деген сценарий жоқ. Жер кезегі — марафон, спринт емес.

Жер ұсынылса не істеу керек?

Егер кезегіңіз келіп, әкімдік жер учаскесін ұсынса, келесі құжаттық кезең басталады.

Әдетте мына әрекеттер жасалады:

• әкімдік шешімін алу;
• жер учаскесінің орналасу схемасын қарау;
• жерге орналастыру жобасын дайындау;
• жер учаскесінің шекарасын белгілеу;
• кадастрлық құжаттарды рәсімдеу;
• жерге құқық белгілейтін құжаттарды алу;
• жер құқығын тіркеу;
• құрылысқа қатысты құжаттарды дайындау;
• үй салуды бастау.

Яғни кезек біткеннен кейін де жұмыс бітпейді. Нағыз құжаттық “режим” сол кезде басталады.

Жер алғаннан кейін үй салу міндетті ме?

Иә, 10 сотық жер жеке тұрғын үй құрылысы үшін берілетіндіктен, оны мақсаты бойынша пайдалану керек. Яғни жерді алып, бос ұстап отыру дұрыс емес.

Егер жер учаскесі мақсаты бойынша пайдаланылмаса, үй салынбаса немесе жер игерілмесе, әкімдік тарапынан жерді қайтарып алу мәселесі туындауы мүмкін.

Сондықтан жер алғаннан кейін:

• үй жобасын дайындау;
• құрылысқа қажетті құжаттарды рәсімдеу;
• жерді игеру;
• құрылысты белгіленген тәртіппен бастау қажет.

10 сотық жерді сатуға бола ма?

Жер учаскесін сату мәселесі оның құқықтық мәртебесіне байланысты. Егер жер әлі кезекте тұрса, оны сатуға болмайды. Егер жер берілсе, бірақ құқық толық рәсімделмесе, оны сату мүмкін емес немесе шектеулі болуы мүмкін.

Жерді сатуға қатысты міндетті түрде тексеру керек:

• жерге құқық тіркелген бе;
• жер жеке меншік пе, әлде уақытша жер пайдалану құқығында ма;
• жердің нысаналы мақсаты қандай;
• үй салу міндеттемесі орындалған ба;
• ауыртпалықтар бар ма;
• әкімдік тарапынан шектеу бар ма.

Жерді алғаннан кейін бірден сату идеясы қауіпті болуы мүмкін. Себебі ЖТҚ үшін берілген жер мақсаты бойынша пайдаланылуы тиіс.

Жер кезегіне қоюдан неге бас тартуы мүмкін?

Әкімдік немесе жүйе жер кезегіне қоюдан мына жағдайларда бас тартуы мүмкін:

• өтініш беруші Қазақстан азаматы болмаса;
• деректер дұрыс толтырылмаса;
• өтініштің түрі дұрыс таңдалмаса;
• азамат бұрын ЖТҚ үшін тегін жер алған болса;
• мемлекеттік базаларда қайшылық болса;
• өтініште толық мәлімет болмаса;
• таңдалған өңірде өтініш қабылдау бойынша шектеу болса;
• техникалық немесе құжаттық қате болса.

Бас тарту келген жағдайда оның себебін мұқият оқу керек. Кейде қате түзетіп қайта өтініш беруге болады, ал кейде бас тартуды шағымдану қажет.

Бас тартуға қалай шағымдануға болады?

Егер жер кезегіне қоюдан немесе жер беруден заңсыз бас тартса, азамат шағым бере алады.

Шағымды:

• әкімдікке;
• жер қатынастары бөліміне;
• жоғары тұрған әкімдікке;
• eOtinish арқылы;
• прокуратураға;
• сотқа жолдауға болады.

Шағымда:

• өтініш қашан берілгенін;
• қандай қызмет арқылы берілгенін;
• қандай жауап келгенін;
• неге бас тартумен келіспейтініңізді;
• қандай шешім сұрайтыныңызды көрсету керек.

Егер бас тарту заңсыз болса, оны даулауға болады.

10 сотық жер алу бойынша өтініш үлгісі

Егер өтінішті eOtinish немесе қағаз түрінде жазу қажет болса, мына үлгіні қолдануға болады:

[Қала/аудан әкімдігіне]
Өтініш беруші: [аты-жөні]
ЖСН: [ЖСН]
Мекенжай: [мекенжай]
Телефон: [нөмір]

ӨТІНІШ

жеке тұрғын үй құрылысы үшін 10 сотық жер учаскесін алуға кезекке қою туралы

Мен, [аты-жөні], Қазақстан Республикасының азаматы ретінде жеке тұрғын үй құрылысы үшін 10 сотық жер учаскесін алу мақсатында мені жер учаскесін алуға кезекке қоюыңызды сұраймын.

Жер учаскесін [облыс, қала/аудан, елді мекен] аумағынан алғым келеді.

Бұрын жеке тұрғын үй құрылысы үшін мемлекеттен тегін жер учаскесін алған жоқпын. Осы мәліметті мемлекеттік ақпараттық жүйелер арқылы тексеруіңізді сұраймын.

Өтінішімді заңда белгіленген тәртіппен қарап, нәтижесі бойынша жазбаша жауап беруіңізді сұраймын.

Қосымша:

1. Жеке куәлік көшірмесі;
2. Байланыс деректері;
3. Қажет болған жағдайда басқа құжаттар.

Күні: ____________
Қолы: ____________

Жиі кездесетін қателіктер

10 сотық жер алуға өтініш бергенде адамдар жиі мына қателіктерді жібереді:

• eGov-та өтініштің дұрыс түрін таңдамайды;
• өңірді қате таңдайды;
• өтініш жіберілгенін растайтын хабарламаны сақтамайды;
• кезегін тексермейді;
• деректерін өзектендірмейді;
• телефон нөмірі өзгерсе, жаңартпайды;
• бас тарту себебін оқымайды;
• әкімдік хабарламаларын бақыламайды;
• жер ұсынылса, құжаттарды уақытында рәсімдемейді;
• жерді алғаннан кейін үй салуды бастамайды.

10 сотық жер алу — “өтініш бердім, ұмытып кеттім” деген процесс емес. Оны бақылап жүру керек.

Қорытынды

10 сотық жер алу үшін Қазақстан азаматы eGov.kz арқылы жеке тұрғын үй құрылысына жер учаскесін алуға кезекке тұруы керек. Жер учаскесінің мөлшері әдетте 0,10 гектар, яғни 10 сотық болады.

Кезекке тұру жерді бірден алу деген сөз емес. Жер бос учаске, инфрақұрылым, әкімдік жоспары және кезек реті бойынша беріледі. Кезек келгеннен кейін әкімдік шешімі, жерге орналастыру жобасы, кадастрлық құжаттар және құқықты тіркеу рәсімдері жүргізіледі.

Егер жер кезегіне қоюдан немесе жер беруден негізсіз бас тартса, азамат әкімдікке, eOtinish арқылы немесе сотқа шағым бере алады.

FAQ

10 сотық жерді қалай алуға болады?

eGov.kz арқылы жеке тұрғын үй құрылысына жер учаскесін алуға кезекке тұру керек.

10 сотық жер кімге беріледі?

Қазақстан Республикасының азаматтарына жеке тұрғын үй құрылысы үшін беріледі.

Жер бірден беріле ме?

Жоқ. Жер кезек ретімен, бос учаске және инфрақұрылым болған жағдайда беріледі.

10 сотық жер тегін бе?

Жер учаскесі тегін берілуі мүмкін, бірақ құжат рәсімдеу, кадастр, жерге орналастыру және құрылысқа қатысты шығындар болуы ықтимал.

Бұрын жер алған адам қайтадан 10 сотық ала ала ма?

Әдетте жеке тұрғын үй құрылысы үшін тегін жер қайтадан берілмейді.

Кезекті қайдан тексеремін?

eGov.kz порталындағы жер кезегіне қатысты мемлекеттік қызмет арқылы тексеруге болады.

Жер алғаннан кейін үй салу керек пе?

Иә, жер жеке тұрғын үй құрылысы үшін берілетіндіктен, оны мақсаты бойынша пайдалану керек.

Бас тартса не істеу керек?

Бас тарту себебін тексеріп, әкімдікке, eOtinish арқылы немесе сотқа шағым беруге болады.