ЧСИ барлық шотты бұғаттаса, қайда шағымдану керек?

Қазақстанда жеке сот орындаушы, яғни ЧСИ, атқарушылық іс жүргізу шеңберінде борышкердің банк шоттарына арест қоюы мүмкін. Бірақ кейде ЧСИ барлық шотты толық бұғаттап, адамның жалақысына, әлеуметтік төлеміне, алиментіне немесе күнделікті өмір сүруге қажет қаражатына қол жеткізуін шектеп тастайды.

Мұндай жағдайда үндемей отыруға болмайды. Алдымен аресттің себебін анықтап, ЧСИ-ге жазбаша өтініш беру керек. Егер ЧСИ әрекет етпесе немесе арест заңсыз болса, оның әрекетіне немесе әрекетсіздігіне шағым жасауға болады.

Қысқаша айтқанда: барлық шот бұғатталса, “банк ашпай жатыр” деп жүре бермей, ЧСИ-ге және қажет болса Әділетке, палатаға, сотқа шығу керек.

ЧСИ барлық шотты не үшін бұғаттайды?

ЧСИ борышкерге қатысты атқарушылық іс қозғалған кезде банк шоттарына арест қоюы мүмкін.

Бұған негіз болуы мүмкін:

• сот шешімі;
• сот бұйрығы;
• нотариустың атқарушылық жазбасы;
• алимент бойынша берешек;
• банк немесе МҚҰ алдындағы қарыз;
• әкімшілік айыппұл;
• салық берешегі;
• коммуналдық қарыз;
• басқа атқарушылық құжат.

Банк мұндай кезде көбіне ЧСИ қаулысын ғана орындайды. Сондықтан банкке ғана шағымдану жеткіліксіз болуы мүмкін. Негізгі мәселені ЧСИ арқылы шешу керек.

Барлық шот бұғатталса, бірінші не істеу керек?

Ең алдымен арестті кім және қандай негізде қойғанын анықтау керек.

Бірінші қадамдар:

1. Банктен арест қай ЧСИ қаулысы бойынша қойылғанын сұрау.
2. ЧСИ-дің аты-жөнін және байланыс нөмірін анықтау.
3. Атқарушылық іс нөмірін білу.
4. Қарыз сомасын нақтылау.
5. Арест қою туралы қаулының көшірмесін сұрау.
6. Қай атқарушылық құжат негіз болғанын анықтау.
7. Қандай шоттар бұғатталғанын тексеру.
8. Жалақы, алимент немесе әлеуметтік төлем түсетін шот бар-жоғын анықтау.

Осы мәліметтерсіз дұрыс шағым жазу қиын. Ал сотта немесе Әділет департаментінде нақты факт керек.

Қайда шағымдануға болады?

Егер ЧСИ барлық шотты бұғаттап, мәселені шешпесе, бірнеше бағыт бойынша шағым беруге болады.

1. Алдымен ЧСИ-дің өзіне өтініш беру

Бірінші кезекте ЧСИ-ге жазбаша өтініш беру керек. Өтініште барлық шоттың толық бұғатталғанын, оның ішінде жалақы, әлеуметтік төлем немесе алимент түсетін шоттар бар екенін көрсету қажет.

Өтініште мыналарды сұрауға болады:

• шоттарға қойылған арестті қайта қарау;
• жалақы шотынан толық арестті алу;
• әлеуметтік төлем түсетін шоттан арестті алу;
• алимент түсетін шотқа қойылған шектеуді алып тастау;
• қарызды жалақыдан ұстап қалу тәртібімен өндіру;
• арестті қарыз сомасына сәйкес мөлшерде қолдану;
• қаулыны банкке жолдау.

Барлық өтініш жазбаша болуы керек. WhatsApp арқылы жай хабарлама жазу жеткіліксіз болуы мүмкін.

2. Жеке сот орындаушылар палатасына шағым беру

Егер ЧСИ өтінішке жауап бермесе немесе арестті негізсіз сақтаса, өңірлік жеке сот орындаушылар палатасына шағым беруге болады.

Шағымда:

• ЧСИ-дің аты-жөні;
• атқарушылық іс нөмірі;
• қандай шоттар бұғатталғаны;
• қандай өтініш берілгені;
• ЧСИ қандай әрекет жасамағаны;
• қандай құқық бұзылғаны;
• қандай шара қолдануды сұрайтыныңыз;

көрсетіледі.

Палата ЧСИ-дің кәсіби қызметіне қатысты мәселені қарауы мүмкін.

3. Әділет департаментіне шағым беру

ЧСИ әрекеті немесе әрекетсіздігі бойынша Әділет департаментіне де шағым жасауға болады.

Әділет департаментіне шағым беруге негіз болуы мүмкін:

• ЧСИ өтінішке жауап бермесе;
• арест заңсыз сақталса;
• қарыз төленсе де, шоттар ашылмаса;
• әлеуметтік төлем немесе алимент түсетін шот бұғатталса;
• ЧСИ қаулыны банкке жолдамаса;
• барлық шот негізсіз толық бұғатталса;
• атқарушылық іс бойынша әрекеттер жүргізілмесе.

Шағымға барлық дәлелдерді тіркеу керек: банк үзіндісі, өтініш көшірмесі, төлем түбіртектері, ЧСИ қаулысы, жауаптар және басқа құжаттар.

4. Прокуратураға шағым беру

Егер ЧСИ әрекеті адамның құқықтарын өрескел бұзса, прокуратураға да шағым беруге болады.

Мысалы:

• әлеуметтік төлемдерге арест қойылған;
• алимент түсетін шот бұғатталған;
• қарыз толық төленсе де, шот ашылмаған;
• адам толық табыссыз қалған;
• ЧСИ бірнеше өтінішке жауап бермеген;
• заңмен қорғалатын төлемдер өндіріп алынған.

Прокуратураға шағым әсіресе құқық бұзушылық жүйелі немесе ауыр болған жағдайда тиімді болуы мүмкін.

5. Сотқа шағым беру

Егер ЧСИ әрекеті немесе әрекетсіздігі заңсыз болса, сотқа шағым беруге болады.

Соттан:

• ЧСИ әрекетін заңсыз деп тануды;
• ЧСИ әрекетсіздігін заңсыз деп тануды;
• арестті алып тастауды міндеттеуді;
• белгілі бір әрекеттерді жасауды міндеттеуді;
• қаулыны банкке жолдауды міндеттеуді;

сұрауға болады.

Сотқа шағым берер алдында ЧСИ-ге жазбаша өтініш беріп, жауап алуға немесе жауап бермегенін дәлелдеуге тырысқан дұрыс. Бұл сотта позицияны күшейтеді.

Қай жағдайда шағым беру керек?

Шағым беруге мына жағдайларда негіз болуы мүмкін:

• барлық банк шоттар толық бұғатталған;
• жалақы картасы толық жабылған;
• әлеуметтік төлем түсетін шот бұғатталған;
• алимент түсетін шот бұғатталған;
• қарыз толық төленсе де, арест алынбаған;
• сот бұйрығы жойылса да, арест сақталған;
• нотариустың атқарушылық жазбасы жойылғанымен, шектеу алынбаған;
• ЧСИ өтінішке жауап бермеген;
• арест қарыз сомасына сай емес;
• ЧСИ қаулыны банкке жолдамаған;
• банк шотынан заңмен қорғалатын ақша ұсталған.

Мұндай жағдайда борышкер өз құқығын қорғауға құқылы.

Жалақы шоты бұғатталса, не жазу керек?

Егер барлық шотпен бірге жалақы картасы да бұғатталса, ЧСИ-ге бөлек өтініш беру керек.

Өтінішке:

• жұмыс орнынан анықтама;
• еңбек шарты;
• жұмысқа қабылдау туралы бұйрық;
• банк үзіндісі;
• жалақы осы шотқа түсетінін растайтын анықтама;

тіркеледі.

Өтініште былай жазуға болады:

«Аталған банк шотына менің ай сайынғы жалақым түседі. Шоттың толық бұғатталуы мені және отбасымды өмір сүруге қажетті қаражатсыз қалдыруда. Осыған байланысты жалақы шотына қойылған толық арестті қайта қарап, қарызды жалақыдан ұстап қалу тәртібімен өндіруді сұраймын».

Әлеуметтік төлем түсетін шот бұғатталса не істеу керек?

Егер шотқа әлеуметтік төлем, жәрдемақы, балаға арналған төлем немесе басқа қорғалатын ақша түссе, оны құжатпен дәлелдеу керек.

Қажетті құжаттар:

• банк үзіндісі;
• әлеуметтік төлем тағайындалғаны туралы анықтама;
• төлемнің түрін растайтын құжат;
• жеке куәлік көшірмесі.

Өтініште бұл шотқа өндіріп алуға жатпайтын төлемдер түсетінін көрсетіп, арестті алып тастауды сұрау керек.

Алимент түсетін шот бұғатталса не істеу керек?

Алимент — баланың қаражаты. Егер ЧСИ барлық шотты бұғаттап, алимент түсетін картаны да жауып тастаса, бұл мәселені дереу көтеру керек.

ЧСИ-ге:

• алимент туралы сот шешімі немесе келісім;
• баланың туу туралы куәлігі;
• банк үзіндісі;
• алимент төлемінің тағайындалуын растайтын құжаттар;

тіркеп өтініш беріледі.

Өтініште алимент қаражатына арест қолданбауды және шектеуді алып тастауды сұрау қажет.

Қарыз төленсе де, шоттар ашылмаса не істеу керек?

Егер қарыз толық төленген болса, ЧСИ-ге атқарушылық іс жүргізуді аяқтау және арестті алу туралы өтініш беру керек.

Өтінішке:

• төлем түбіртектері;
• банк чектері;
• қарыздың толық жабылғанын растайтын анықтама;
• бұрынғы қаулылар;

тіркеледі.

Өтініште:

• қарыздың толық өтелгенін тануды;
• атқарушылық істі аяқтауды;
• барлық банк шоттарынан арестті алуды;
• қаулыны банктерге жолдауды;
• қаулы көшірмесін беруді;

сұрау керек.

Егер ЧСИ бұған қарамастан арестті алмаса, палатаға, Әділет департаментіне немесе сотқа шағым беріледі.

Шағымда не жазу керек?

Шағым нақты әрі дәлелді болуы керек.

Шағым құрылымы:

1. Кімге жазылып отыр.
2. Шағым берушінің деректері.
3. ЧСИ туралы мәлімет.
4. Атқарушылық іс нөмірі.
5. Арест қойылған шоттар туралы мәлімет.
6. Қандай құқық бұзылғаны.
7. Бұған дейін қандай өтініш берілгені.
8. ЧСИ қандай әрекет жасамағаны.
9. Қандай дәлелдер бар.
10. Қандай шешім сұрайсыз.

Мысалы, просительная часть былай болуы мүмкін:

«Жеке сот орындаушының банк шоттарына қойылған арестті қайта қарамау бойынша әрекетсіздігін заңсыз деп тануды сұраймын.

Жалақы және әлеуметтік төлем түсетін шоттар бойынша шектеулерді алып тастауға міндеттеуді сұраймын.

Жеке сот орындаушыны банкке арестті алу туралы қаулы жолдауға міндеттеуді сұраймын».

Шағымға қандай құжаттар тіркеледі?

Шағымға мына құжаттарды тіркеу ұсынылады:

• жеке куәлік көшірмесі;
• ЧСИ қаулысы;
• атқарушылық іс туралы мәлімет;
• банк үзінділері;
• жалақы туралы анықтама;
• әлеуметтік төлем туралы анықтама;
• алимент туралы сот шешімі немесе келісім;
• баланың туу туралы куәлігі;
• қарыз төленгенін растайтын түбіртектер;
• ЧСИ-ге берілген өтініш көшірмесі;
• ЧСИ жауабы немесе жауап бермегенін растайтын дәлел;
• банк хабарламасы.

Құжат көп әрі нақты болса, шағымның салмағы да жоғары болады.

Барлық шот бұғатталғанда банкке шағымдану керек пе?

Банкке де өтініш беруге болады, бірақ банк көбіне ЧСИ қаулысын орындайды. Сондықтан банк арестті өзі алып тастай алмайды.

Банкке жазылатын өтініште:

• арест кімнің қаулысы бойынша қойылғанын;
• қандай шоттар бұғатталғанын;
• шотқа қандай ақша түсетінін;
• ЧСИ қаулысы банкке түсті ме;
• арестті алу қаулысы түскен-түспегенін;

сұрауға болады.

Бірақ негізгі талап ЧСИ-ге қойылады.

ЧСИ барлық шотты бұғаттағанда жиі жасалатын қателіктер

Адамдар жиі мына қателіктерді жасайды:

• тек банкке барып, ЧСИ-ге шықпайды;
• арест себебін анықтамайды;
• атқарушылық іс нөмірін білмейді;
• өтінішті ауызша айтады;
• жалақы немесе әлеуметтік төлем екенін дәлелдемейді;
• қарызды төлесе де, арестті алдыруды сұрамайды;
• ЧСИ қаулысының банкке түскенін тексермейді;
• шағым бермейді;
• барлық құжатты сақтамайды.

Бұл қателіктер мәселені ұзаққа созып жібереді.

Заңгер көмегі

SOT ZEYINI заңгерлік компаниясы ЧСИ барлық шотты бұғаттаған жағдайда құқықтық көмек көрсетеді.

Біз келесі қызметтерді көрсетеміз:

• атқарушылық істі тексеру;
• аресттің себебін анықтау;
• ЧСИ-ге өтініш дайындау;
• жалақы шотынан арестті алу туралы өтініш жазу;
• әлеуметтік төлем шотын қорғау;
• алимент түсетін шот бойынша өтініш дайындау;
• қарыз төленгеннен кейін арестті алдыру;
• жеке сот орындаушылар палатасына шағым жазу;
• Әділет департаментіне шағым дайындау;
• прокуратураға шағым дайындау;
• сотқа шағым дайындау;
• қаулының банкке жолдануын бақылауға көмектесу.

Егер ЧСИ барлық банк шотыңызды бұғаттап, жалақыңызды немесе әлеуметтік төлеміңізді ала алмай жүрсеңіз, WhatsApp арқылы бізге жазыңыз. Заңгер атқарушылық істі қарап, қайда және қалай шағымдану керегін түсіндіреді.

FAQ: Жиі қойылатын сұрақтар

ЧСИ барлық шотты бұғаттаса, қайда шағымдану керек?

Алдымен ЧСИ-дің өзіне жазбаша өтініш беру керек. Егер нәтиже болмаса, жеке сот орындаушылар палатасына, Әділет департаментіне, прокуратураға немесе сотқа шағымдануға болады.

Банк барлық шотты өзі аша ала ма?

Егер арест ЧСИ қаулысы бойынша қойылса, банк оны өз бетінше аша алмайды. Арестті алу үшін ЧСИ қаулы шығаруы керек.

Жалақы картасы толық бұғатталса не істеу керек?

Жалақы осы шотқа түсетінін дәлелдейтін құжаттарды жинап, ЧСИ-ге толық арестті алып, қарызды жалақыдан ұстап қалу тәртібімен өндіруді сұрап өтініш беру керек.

Әлеуметтік төлем түсетін шот бұғатталса не істеу керек?

Әлеуметтік төлем екенін растайтын анықтама мен банк үзіндісін тіркеп, ЧСИ-ге арестті алу туралы өтініш беру қажет.

Алимент түсетін шот бұғатталса не істеу керек?

Алимент туралы сот шешімі немесе келісім, баланың туу туралы куәлігі және банк үзіндісін тіркеп, арестті алуды сұрау керек.

ЧСИ өтінішке жауап бермесе не істеу керек?

Жеке сот орындаушылар палатасына, Әділет департаментіне, прокуратураға немесе сотқа шағым беруге болады.

Қарыз толық төленсе, шоттар автоматты түрде ашыла ма?

Әрқашан емес. ЧСИ арестті алу туралы қаулы шығарып, оны банкке жолдауы керек.

Сотқа бірден шағым беруге бола ма?

Иә, бірақ алдымен ЧСИ-ге жазбаша өтініш беріп, оның әрекетсіздігін немесе заңсыз әрекетін дәлелдейтін құжат жинаған дұрыс.

Қорытынды

Егер ЧСИ барлық шотты бұғаттаса, бірінші кезекте аресттің себебін анықтап, ЧСИ-ге жазбаша өтініш беру керек. Егер жалақы, әлеуметтік төлем немесе алимент түсетін шоттар бұғатталса, оны құжатпен дәлелдеп, арестті қайта қарауды талап ету қажет.

ЧСИ әрекет етпесе, жеке сот орындаушылар палатасына, Әділет департаментіне, прокуратураға немесе сотқа шағым жасауға болады.

Ең бастысы — ауызша емес, жазбаша әрекет ету. Құжат бар жерде құқықты қорғау жеңілдейді.