Жалақы картасындағы арестті қалай шешуге болады?

Қазақстанда қарыз, алимент, айыппұл, банк берешегі немесе басқа атқарушылық құжат бойынша жеке сот орындаушы, яғни ЧСИ, борышкердің банк шоттарына арест қоюы мүмкін. Көп жағдайда адамдардың жалақы түсетін картасы да бұғатталып қалады. Мұндай кезде адам жалақысын толық ала алмай, күнделікті шығындарын жабуда қиындық көреді.

Егер жалақы картасына арест қойылса, оны шешудің заңды жолдары бар. Ең бастысы — бұл шотқа шынымен жалақы түсетінін дәлелдеп, ЧСИ-ге дұрыс өтініш беру.

Қарапайым тілмен айтқанда: жалақы картасы бұғатталса, “банк ашпай жатыр” деп жүре бермей, ЧСИ-ге құжатпен шығу керек.

Жалақы картасына арест не үшін қойылады?

Жалақы картасына арест әдетте борышкерге қатысты атқарушылық іс жүргізу қозғалған кезде қойылады.

Оған себеп болуы мүмкін:

• қарыз бойынша сот шешімі;
• сот бұйрығы;
• нотариустың атқарушылық жазбасы;
• алимент берешегі;
• әкімшілік айыппұл;
• банк немесе микроқаржы ұйымы алдындағы қарыз;
• салық берешегі;
• коммуналдық төлемдер бойынша қарыз;
• басқа атқарушылық құжат.

Банк мұндай жағдайда көбіне ЧСИ қаулысын орындайды. Сондықтан жалақы картасын ашу үшін алдымен ЧСИ-ге жүгіну керек.

ЧСИ жалақы картасын бұғаттай ала ма?

ЧСИ борышкердің банк шоттарына арест қоюға құқылы. Бірақ егер шотқа жалақы түсетін болса, борышкер толық табыссыз қалмауы керек.

Заң бойынша жалақыдан немесе басқа табыстан өндіріп алу кезінде борышкерде жалақының белгілі бір бөлігі сақталуы тиіс. Яғни қарызды өндіру борышкерді толық қаражатсыз қалдыруға айналмауы керек.

Сондықтан егер ЧСИ жалақы картасын толық бұғаттап тастаса, борышкер шотқа жалақы түсетінін дәлелдеп, арестті қайта қарауды сұрай алады.

Бірінші не істеу керек?

Ең алдымен аресттің себебін анықтау керек.

Ол үшін:

1. банктен арест қай ЧСИ қаулысы бойынша қойылғанын сұрау;
2. ЧСИ-дің аты-жөні мен байланыс нөмірін анықтау;
3. атқарушылық іс нөмірін білу;
4. қарыз сомасын нақтылау;
5. қандай құжат негізінде өндіріс қозғалғанын анықтау;
6. жалақы түсетін шоттың нақты нөмірін алу;
7. жұмыс орнынан анықтама дайындау.

Осы ақпараттар дайын болғаннан кейін ЧСИ-ге ресми өтініш беруге болады.

Жалақы картасындағы арестті шешу үшін қандай құжаттар керек?

Жалақы картасындағы арестті алу немесе қайта қарау үшін ЧСИ-ге дәлел құжаттар ұсыну қажет.

Негізгі құжаттар:

• жеке куәлік көшірмесі;
• банк шотының анықтамасы;
• жалақы осы шотқа түсетінін растайтын банк үзіндісі;
• жұмыс орнынан анықтама;
• еңбек шарты;
• жұмысқа қабылдау туралы бұйрық;
• соңғы 3–6 айдағы банк үзіндісі;
• ЧСИ қаулысының көшірмесі;
• атқарушылық іс нөмірі;
• арестті алу немесе қайта қарау туралы өтініш.

Егер картаға тек жалақы түссе, бұл міндетті түрде банк үзіндісінен көрініп тұруы керек.

ЧСИ-ге қандай өтініш жазу керек?

ЧСИ-ге жазылатын өтініш қысқа, нақты және құжаттарға негізделген болуы керек.

Өтініште мыналарды жазу қажет:

• қай атқарушылық іс бойынша арест қойылғанын;
• қай банк шотына жалақы түсетінін;
• шоттың толық бұғатталуы өмір сүруге қажетті қаражаттан айырып отырғанын;
• қарызды жалақыдан ұстап қалу арқылы өндіруді сұрайтыныңызды;
• банк шотынан толық арестті алып, заңда көзделген мөлшерде ұстап қалуды ұйымдастыруды сұрайтыныңызды;
• тиісті қаулыны банкке жолдауды сұрайтыныңызды.

Мысалы, өтініште былай жазуға болады:

«Аталған банк шотына менің ай сайынғы жалақым түседі. Шоттың толық бұғатталуы мені және отбасымды күнделікті қажетті қаражатсыз қалдыруда. Осыған байланысты жалақы шотына қойылған толық арестті қайта қарап, қарызды жалақыдан ұстап қалу тәртібімен өндіруді және банкке тиісті қаулы жолдауды сұраймын».

Жалақыдан қанша пайыз ұсталады?

Жалақыдан ұсталатын нақты мөлшер атқарушылық құжаттың түріне, қарыз санатына және істің мән-жайына байланысты болады.

Көп жағдайда борышкерде жалақының кемінде белгілі бір бөлігі сақталуы тиіс. Яғни ЧСИ барлық жалақыны толық алып қоюға болмайтынын ескеруі керек.

Егер жалақы толық бұғатталып, борышкер ақша ала алмай қалса, бұл мәселені ЧСИ алдында көтеру қажет.

Банк жалақы картасын өзі аша ала ма?

Егер арест ЧСИ қаулысы бойынша қойылса, банк оны өз бетінше алып тастай алмайды. Банкке ЧСИ-ден арестті алу немесе өзгерту туралы қаулы түсуі керек.

Сондықтан дұрыс тәртіп мынадай:

1. ЧСИ-ге өтініш беру;
2. жалақы шоты екенін дәлелдеу;
3. арестті қайта қарау туралы қаулы сұрау;
4. қаулының банкке жолдануын бақылау;
5. банк арестті нақты алғанын тексеру.

Банкке ғана барып, “жалақы картамды ашып беріңіз” деу көбіне нәтиже бермейді.

Қарызды төлесем, жалақы картасы бірден ашыла ма?

Әрқашан бірден емес. Егер қарыз толық төленсе, ЧСИ атқарушылық іс жүргізуді аяқтау және арестті алу туралы қаулы шығаруы керек. Сол қаулы банкке түскеннен кейін ғана шектеу алынады.

Сондықтан қарызды төлегеннен кейін:

• төлем түбіртегін сақтау;
• ЧСИ-ге қарыздың толық төленгені туралы өтініш беру;
• атқарушылық істі аяқтауды сұрау;
• банк шоттарынан арестті алуды сұрау;
• қаулының банкке жолданғанын тексеру;

қажет.

Төлем жасадым болды деп тыныш отыруға болмайды. Арест қағаз жүзінде алынбайынша, карта ашылмауы мүмкін.

Егер жалақы картасына әлеуметтік төлемдер де түссе не істеу керек?

Кейбір адамдардың бір картасына жалақымен бірге әлеуметтік төлемдер, жәрдемақылар немесе алимент түсуі мүмкін. Мұндай жағдайда әр төлемнің сипатын бөлек дәлелдеу керек.

Егер картаға әлеуметтік төлем түссе, ЧСИ-ге:

• банк үзіндісін;
• әлеуметтік төлем тағайындалғаны туралы анықтаманы;
• төлемнің түрін растайтын құжатты;
• жеке куәлік көшірмесін;

тіркеп, бұл ақша өндіріп алуға жатпайтын төлем екенін көрсету керек.

Егер картаға алимент түссе, баланың туу туралы куәлігі, алимент туралы сот шешімі немесе келісім, банк үзіндісі тіркеледі.

Жалақы картасына арест заңсыз қойылса не істеу керек?

Егер арест заңсыз немесе негізсіз қойылған болса, ЧСИ-ге жазбаша өтініш беру керек.

Арест заңсыз болуы мүмкін, егер:

• қарыз толық төленген;
• сот бұйрығы жойылған;
• нотариустың атқарушылық жазбасы жойылған;
• атқарушылық іс аяқталған;
• арест алынуы тиіс болса да алынбаған;
• жалақы шоты толық бұғатталып, борышкер қаражатсыз қалған;
• арест қарыз сомасына сәйкес емес;
• ЧСИ қорғалатын төлемдерді ескермеген.

Мұндай жағдайда дәлелдерді тіркеп, арестті алу немесе қайта қарау туралы өтініш беріледі.

ЧСИ өтінішке жауап бермесе не істеу керек?

Егер ЧСИ өтінішті қарамай, жауап бермей немесе арестті негізсіз алмаса, шағым беруге болады.

Шағымды мына органдарға жолдауға болады:

• жеке сот орындаушылар палатасына;
• Әділет департаментіне;
• прокуратураға;
• сотқа.

Шағымда нақты көрсету керек:

• өтініш қашан берілді;
• қандай құжаттар тіркелді;
• ЧСИ қандай әрекет жасамады;
• қандай құқық бұзылып отыр;
• арест неге қайта қаралуы керек;
• қандай шешім қабылдауды сұрайсыз.

“ЧСИ картамды ашпай жатыр” деп жалпы жазу аз. Нақты дата, құжат, факт керек.

Жалақы картасын ашу үшін қарызды бөліп төлеуге бола ма?

Иә, кей жағдайда борышкер қарызды бөліп төлеу кестесін ұсына алады. Бірақ бұл автоматты түрде жалақы картасы ашылады деген сөз емес.

ЧСИ және өндіріп алушы жағдайды қарайды. Егер төлем кестесі нақты болса және борышкер оны орындауға дайын екенін көрсетсе, арестті қайта қарау немесе жалақыдан ұстап қалу тәртібіне көшу мәселесі көтерілуі мүмкін.

Төлем кестесінде:

• жалпы қарыз сомасы;
• ай сайынғы төлем;
• төлем күні;
• төлем тәсілі;
• кешіккен жағдайда салдары;
• арестті қайта қарау тәртібі;

көрсетілуі керек.

Жалақы картасы қашан ашылады?

Жалақы картасы ЧСИ тиісті қаулы шығарып, оны банкке жолдағаннан кейін ашылады немесе шектеу өзгертіледі.

Міндетті түрде тексеру керек:

• ЧСИ қаулы шығарды ма;
• қаулы банкке жолданды ма;
• банк қаулыны алды ма;
• техникалық шектеу алынды ма;
• карта арқылы ақша алу мүмкін болды ма.

Кейде қаулы шыққанымен, банкке кеш жетуі мүмкін. Мұндай жағдайда ЧСИ-ден қаулыны қайта жолдауды сұрау керек.

Жұмыс беруші арқылы ұстап қалу тиімді ме?

Кей жағдайда жалақы картасын толық бұғаттағаннан гөрі, жұмыс беруші арқылы жалақыдан белгілі бір бөлігін ұстап қалу тиімдірек.

Бұл кезде:

• борышкер толық қаражатсыз қалмайды;
• өндіріп алушы тұрақты төлем алады;
• ЧСИ қарыздың орындалуын бақылайды;
• тараптар үшін түсінікті жүйе қалыптасады.

Сондықтан өтініште қарызды жалақыдан ұстап қалу тәртібіне көшіруді сұрауға болады.

Жалақы картасындағы арестті шешу бойынша қысқаша алгоритм

Жалақы картасына арест қойылса, мына тәртіппен әрекет етіңіз:

1. Банктен арест қойған ЧСИ туралы ақпарат алыңыз.
2. Атқарушылық іс нөмірін анықтаңыз.
3. Қарыз сомасын нақтылаңыз.
4. Жалақы осы шотқа түсетінін дәлелдейтін құжаттар жинаңыз.
5. ЧСИ-ге жазбаша өтініш беріңіз.
6. Арестті толық алып тастауды немесе жалақыдан ұстап қалу тәртібіне көшіруді сұраңыз.
7. Қаулының банкке жолдануын бақылаңыз.
8. ЧСИ жауап бермесе, палатаға, Әділет департаментіне немесе сотқа шағым беріңіз.

Бұл жерде ең маңыздысы — бәрін жазбаша жасау.

Жиі жасалатын қателіктер

Жалақы картасындағы арестті шешуде адамдар жиі мына қателіктерді жасайды:

• тек банкке барып, ЧСИ-ге шықпайды;
• шоттың жалақы шоты екенін дәлелдемейді;
• өтінішті ауызша айтады;
• банк үзіндісін алмайды;
• жұмыс орнынан анықтама әкелмейді;
• қарыз төленсе де, арестті алдыруды сұрамайды;
• ЧСИ қаулысының банкке түскенін тексермейді;
• шағым беруден кешігеді;
• қолма-қол төлем жасап, түбіртек алмайды.

Бұл қателіктер картаның ұзақ уақыт бұғаттаулы тұруына әкелуі мүмкін.

Заңгер көмегі

SOT ZEYINI заңгерлік компаниясы жалақы картасындағы арестті шешу бойынша көмектеседі.

Біз келесі қызметтерді көрсетеміз:

• атқарушылық істі тексеру;
• ЧСИ қаулысын талдау;
• жалақы шотын дәлелдеу үшін құжаттар тізімін дайындау;
• ЧСИ-ге өтініш жазу;
• жалақы картасынан арестті алу туралы өтініш дайындау;
• қарызды жалақыдан ұстап қалу тәртібіне көшіру туралы өтініш жазу;
• ЧСИ әрекетсіздігіне шағым дайындау;
• Әділет департаментіне шағым жазу;
• сотқа шағым дайындау;
• қаулының банкке жолдануын бақылауға көмектесу.

Егер жалақы картаңызға арест қойылып, жалақыңызды ала алмай жүрсеңіз, WhatsApp арқылы бізге жазыңыз. Заңгер атқарушылық істі қарап, картаны ашу үшін қандай нақты құжаттар керек екенін түсіндіреді.

FAQ: Жиі қойылатын сұрақтар

Жалақы картасындағы арестті қалай шешуге болады?

Алдымен шотқа жалақы түсетінін дәлелдеу керек. Ол үшін жұмыс орнынан анықтама, банк үзіндісі және еңбек құжаттарын жинап, ЧСИ-ге арестті қайта қарау туралы өтініш беріледі.

Банк жалақы картасын өзі аша ала ма?

Егер арест ЧСИ қаулысы бойынша қойылса, банк оны өз бетінше аша алмайды. Банкке ЧСИ-дің арестті алу немесе өзгерту туралы қаулысы керек.

Жалақы картасы толық бұғатталса не істеу керек?

ЧСИ-ге жазбаша өтініш беріп, шоттың жалақы шоты екенін дәлелдеп, қарызды жалақыдан ұстап қалу тәртібімен өндіруді сұрау керек.

Қандай құжаттар керек?

Жеке куәлік, банк үзіндісі, жұмыс орнынан анықтама, еңбек шарты, жалақы осы шотқа түсетінін растайтын құжаттар және ЧСИ қаулысы қажет болуы мүмкін.

Қарызды төлесем, карта бірден ашыла ма?

Әрқашан бірден емес. Қарыз төленгеннен кейін ЧСИ арестті алу туралы қаулы шығарып, оны банкке жолдауы керек.

ЧСИ өтінішке жауап бермесе қайда шағымдануға болады?

Жеке сот орындаушылар палатасына, Әділет департаментіне, прокуратураға немесе сотқа шағым беруге болады.

Жалақыдан қарызды бөліп ұстап қалуға бола ма?

Иә, жалақыдан ұстап қалу тәртібін қолдануға болады. Бұл үшін ЧСИ жұмыс берушіге тиісті қаулы жолдайды.

Жалақы картасына алимент немесе әлеуметтік төлем түссе не істеу керек?

Бұл төлемдердің сипатын банк үзіндісімен және тиісті анықтамалармен дәлелдеп, ЧСИ-ге арестті алу немесе қайта қарау туралы өтініш беру керек.

Қорытынды

Жалақы картасындағы арестті шешу үшін ең алдымен бұл шотқа жалақы түсетінін дәлелдеу қажет. Одан кейін ЧСИ-ге жазбаша өтініш беріп, толық арестті алып тастауды немесе қарызды жалақыдан ұстап қалу тәртібімен өндіруді сұрауға болады.

Ең бастысы — банкке ғана емес, ЧСИ-ге құжатпен шығу. Арестті шешудің кілті — дұрыс өтініш, нақты дәлел және қаулының банкке жетуін бақылау.