ЧСИ заңсыз әрекет жасаса, прокуратураға шағым жазуға бола ма?

Иә, егер жеке сот орындаушысы заңсыз әрекет жасаса немесе әрекетсіздік танытса, прокуратураға шағым жазуға болады. Бірақ көп жағдайда алдымен ЧСИ-ға жазбаша өтініш беріп, кейін Әділет департаментіне немесе сотқа шағымдану тиімдірек болады.

Прокуратураға шағым әсіресе ЧСИ әрекеті азаматтың құқықтарын өрескел бұзса, бірнеше орган әрекет етпесе немесе заң бұзушылық жүйелі сипат алса маңызды.

Қандай жағдайда прокуратураға шағым беруге болады?

Прокуратураға келесі жағдайларда шағым беруге болады:

• ЧСИ қарыз толық төленсе де арестті шешпесе;
• банк шоттарын негізсіз бұғаттаса;
• жалақы немесе әлеуметтік төлем картасына толық арест қойса;
• мүлікке заңсыз тыйым салса;
• көлікке негізсіз арест қойса;
• борышкерлер тізімінен шығармай қойса;
• шетелге шығуға тыйымды негізсіз шешпесе;
• өтініштерге жауап бермесе;
• атқарушылық істі заңсыз созса;
• өндіріп алушы немесе борышкер құқықтарын бұзса.

Яғни, ЧСИ “үнсіз режимге” қосылып кетсе, оны оятудың құқықтық жолдары бар.

Прокуратураға бірден шағым жазуға бола ма?

Иә, жазуға болады. Бірақ тәжірибеде прокуратура кейбір мәселелер бойынша шағымды Әділет департаментіне немесе сотқа жолдауы мүмкін. Себебі ЧСИ қызметін бақылау бойынша негізгі орган — Әділет органдары.

Сондықтан ең дұрыс тактика:

1. Алдымен ЧСИ-ға жазбаша өтініш беру;
2. Жауап болмаса немесе заңсыз жауап берсе — Әділет департаментіне шағымдану;
3. Құқық бұзушылық ауыр болса немесе нәтиже болмаса — прокуратураға жүгіну;
4. Қажет болса — сотқа шағым беру.

Қандай заңсыз әрекеттер жиі кездеседі?

Тәжірибеде жиі кездесетін жағдайлар:

• қарыз жабылса да, арест алынбайды;
• ЧСИ банктерге қаулы жібермейді;
• барлық шотқа қатар арест қойылады;
• борышкердің табыс көзі ескерілмейді;
• мүлік қарыз сомасына сай емес мөлшерде шектеледі;
• іс бойынша есеп берілмейді;
• қаулы көшірмесі берілмейді;
• өтініштер қараусыз қалады.

Мұндай жағдайда барлық әрекетті ауызша емес, жазбаша түрде жасау керек. Себебі кейін дәлел керек болады.

Прокуратураға шағымда не жазылады?

Шағымда мыналарды көрсету қажет:

• прокуратураның атауы;
• шағым берушінің аты-жөні, ЖСН, мекенжайы, байланыс нөмірі;
• ЧСИ-дың аты-жөні;
• атқарушылық іс нөмірі;
• сот шешімі немесе атқарушылық құжат туралы мәлімет;
• қандай заңсыз әрекет немесе әрекетсіздік болғаны;
• қандай құқықтарыңыз бұзылғаны;
• қандай шара қолдануды сұрайтыныңыз.

Қандай құжаттар тіркеледі?

Шағымға келесі құжаттарды тіркеген дұрыс:

• жеке куәлік көшірмесі;
• атқарушылық іс бойынша қаулылар;
• банк шотының бұғатталғанын растайтын құжаттар;
• төлем түбіртектері;
• ЧСИ-ға жолданған өтініштер;
• ЧСИ жауаптары;
• Әділет департаментіне берілген шағымдар;
• басқа дәлелдер.

Прокуратурадан не сұрауға болады?

Прокуратурадан:

• ЧСИ әрекетінің заңдылығын тексеруді;
• заң бұзушылық анықталса, прокурорлық қадағалау шараларын қабылдауды;
• арестті шешу бойынша шара қабылдауды;
• ЧСИ-дың әрекетсіздігіне құқықтық баға беруді;
• уәкілетті органға тиісті нұсқау беруді сұрауға болады.

Шағымды қалай беруге болады?

Прокуратураға шағымды:

• eOtinish арқылы;
• прокуратура кеңсесіне қолма-қол;
• пошта арқылы;
• электронды форматта беруге болады.

Ең ыңғайлы тәсіл — eOtinish арқылы беру. Себебі өтініш тіркеледі, нөмір беріледі және жауапты бақылауға болады.

Прокуратура көмектеспесе не істеу керек?

Егер прокуратура шағымды басқа органға жолдаса немесе нақты нәтиже болмаса, сотқа ЧСИ әрекетін немесе әрекетсіздігін заңсыз деп тану туралы шағым беруге болады.

Сот арқылы:

• ЧСИ әрекетін заңсыз деп тануды;
• арестті шешуді міндеттеуді;
• қаулы шығаруды міндеттеуді;
• атқарушылық істі аяқтауды міндеттеуді сұрауға болады.

Қорытынды

ЧСИ заңсыз әрекет жасаса, прокуратураға шағым жазуға болады. Бірақ ең тиімді жол — алдымен ЧСИ-ға жазбаша өтініш беріп, кейін Әділет департаментіне немесе сотқа жүгіну. Егер құқық бұзушылық ауыр болса немесе бірнеше орган әрекет етпесе, прокуратураға шағым беру орынды.

FAQ

ЧСИ-ға бірден прокуратураға шағым жазуға бола ма?

Иә, болады. Бірақ прокуратура шағымды Әділет департаментіне жолдауы мүмкін.

ЧСИ арестті шешпесе, прокуратура көмектесе ме?

Егер заң бұзушылық анықталса, прокуратура тиісті қадағалау шараларын қабылдауы мүмкін.

ЧСИ әрекетіне қайда шағымданған дұрыс?

Әдетте Әділет департаментіне немесе сотқа шағымданған тиімді. Ауыр жағдайда прокуратураға да жазуға болады.

Шағымды eOtinish арқылы беруге бола ма?

Иә, прокуратураға шағымды eOtinish арқылы беруге болады.

ЧСИ өтінішке жауап бермесе не істеу керек?

ЧСИ-дың әрекетсіздігіне Әділет департаментіне, прокуратураға немесе сотқа шағым беруге болады.

Прокуратурадан қандай шара сұрау керек?

ЧСИ әрекетін тексеруді, заң бұзушылықты жоюды және құқықтарыңызды қалпына келтіруді сұрау қажет.