Көлікке салынған арестті қалай шешуге болады?

Көлікке салынған арестті қалай шешуге болады?

Көлікке салынған арестті қалай шешуге болады? Қазақстанда ЧСИ, сот, полиция немесе басқа орган қойған көлік арестін алып тастау тәртібі, өтініш үлгісі және қажетті құжаттар.

көлікке арест шешу, машина арестін шешу, ЧСИ көлікке арест, көліктегі тыйымды алу, автокөлікке салынған арест, көлік тіркеу әрекетіне тыйым, арестті алып тастау, Қазақстан ЧСИ арест

Қысқаша жауап

Көлікке салынған арестті шешу үшін алдымен арестті кім қойғанын анықтау керек. Арестті ЧСИ, сот, полиция, тергеу органы, салық органы немесе басқа уәкілетті орган қоюы мүмкін. Арестті тек сол арестті қойған орган немесе сот шешімі негізінде алып тастауға болады.

Егер көлікке арест қарыз бойынша ЧСИ арқылы қойылса, әдетте қарызды толық төлеу, төлем графигін келісу, атқарушылық істі тоқтату немесе аресттің заңсыз екенін дәлелдеу қажет.

Егер арест соттың талап қоюды қамтамасыз ету шарасы ретінде қойылса, оны шешу үшін сол істі қараған сотқа арестті алып тастау туралы өтініш беріледі.

Яғни “ЦОН-ға барып шешіп тастаймын” деген формат жүрмейді. ЦОН тек базада тұрған шектеуді көреді, бірақ арестті алып тастайтын орган емес. Аресттің “иесін” табу керек — сол басты квест.

Көлікке арест не үшін салынады?

Көлікке арест немесе тіркеу әрекеттеріне тыйым әртүрлі себеппен қойылуы мүмкін:

• кредит немесе қарыз бойынша атқарушылық іс ашылған;
• алимент берешегі бар;
• әкімшілік айыппұлдар төленбеген;
• салық берешегі бар;
• сот шешімі орындалмаған;
• талап қоюды қамтамасыз ету шарасы қолданылған;
• көлікке қатысты мүліктік дау бар;
• қылмыстық іс бойынша мүлікке тыйым салынған;
• көлік кепілде тұр;
• көлік іздеуде немесе шектеуде;
• ЧСИ борышкер мүлкіне өндіріп алу шарасын қолданған.

Сондықтан бірінші қадам — аресттің себебін анықтау.

Арестті қайдан тексеруге болады?

Көлікке салынған арестті бірнеше жолмен тексеруге болады:

• eGov арқылы;
• E-Salyq Azamat қосымшасы арқылы;
• Ішкі істер органдарының немесе мамандандырылған ХҚКО базасы арқылы;
• Әділет органдарының борышкерлер тізілімі арқылы;
• жеке сот орындаушыдан;
• сот кабинетінде іс материалдары арқылы;
• көлікті тіркеу кезінде ХҚКО-дан;
• банк немесе кепіл ұстаушыдан, егер көлік кепілде болса.

Егер көлікті сату, қайта тіркеу немесе есептен шығару кезінде “тыйым салынған” деген хабарлама шықса, бірден қай орган қойғанын анықтау керек.

Арестті кім қойғанын қалай білуге болады?

Арестті шешу үшін ең алдымен мына ақпаратты анықтау қажет:

• арест қойған орган;
• арест қойған тұлға немесе ЧСИ;
• атқарушылық іс нөмірі;
• қарыз сомасы;
• өндіріп алушы кім;
• арест қойылған күн;
• қандай құжат негізінде қойылған;
• арест түрі: мүлікке тыйым ба, тіркеу әрекетіне тыйым ба, әлде іздеу ме.

Егер арестті ЧСИ қойған болса, оның аты-жөні, байланыс нөмірі және атқарушылық округі анықталуы керек. Егер сот қойған болса, істің нөмірі және сот атауы керек.

ЧСИ қойған көлік арестін қалай шешуге болады?

Егер көлікке арестті жеке сот орындаушы қойса, арестті шешудің бірнеше жолы бар.

1. Қарызды толық төлеу

Ең қарапайым жол — қарызды, ЧСИ қызмет ақысын және атқарушылық шығындарды толық төлеу. Төлем жасалғаннан кейін ЧСИ атқарушылық істі тоқтатып, көлікке қойылған арестті алып тастау туралы қаулы шығаруы керек.

2. Төлем графигін келісу

Егер қарызды толық төлеуге мүмкіндік болмаса, ЧСИ-ге немесе өндіріп алушыға төлем графигін ұсынуға болады. Бірақ графиктің өзі арестті автоматты түрде шешпейді. Арестті алу үшін өндіріп алушының келісімі немесе ЧСИ-дің тиісті қаулысы қажет болуы мүмкін.

3. Аресттің заңсыз екенін дәлелдеу

Егер арест заңсыз қойылса, мысалы көлік борышкерге тиесілі болмаса, қарыз өтелген болса, бір мүлікке бірнеше негізсіз шектеу қойылса немесе ЧСИ артық шара қолданса, арестке шағым беруге болады.

4. Атқарушылық іс тоқтатылса

Егер сот шешімі орындалса, қарыз толық өтелсе немесе атқарушылық құжаттың күші жойылса, ЧСИ арестті алып тастауға міндетті.

Сот қойған арестті қалай шешуге болады?

Егер көлікке арест соттың талап қоюды қамтамасыз ету шарасы ретінде қойылса, оны ЧСИ немесе ХҚКО өз бетінше шеше алмайды. Мұндай жағдайда сол істі қараған сотқа өтініш беріледі.

Өтініште:

• істің нөмірі;
• арест қойылған көлік туралы мәлімет;
• аресттің неге алынуы керек екені;
• сот шешімі орындалғаны;
• талап қою қажеттілігі жойылғаны;
• тараптар арасында дау шешілгені;
• арестті сақтау қажеттілігі жоқ екені көрсетіледі.

Егер сот өтінішті қанағаттандырса, арестті алып тастау туралы ұйғарым шығарады. Сол ұйғарым негізінде шектеу базадан алынады.

Қарыз төленсе, арест автоматты түрде шешіле ме?

Көп жағдайда жоқ. Қарыз төленгеннен кейін де базада арест тұрып қалуы мүмкін. Себебі ЧСИ немесе орган банкке, ХҚКО-ға, полиция базасына немесе тіркеу органына арестті алып тастау туралы қаулыны уақытында жібермеуі мүмкін.

Сондықтан қарыз төленгеннен кейін міндетті түрде:

• төлем түбіртегін сақтау;
• ЧСИ-ге өтініш жазу;
• атқарушылық істі тоқтату туралы қаулы сұрату;
• көлікке қойылған арестті алып тастау туралы қаулы сұрату;
• қаулының тіркеу органына жолданғанын тексеру керек.

“Төледім ғой, өзі шешіледі” деп жүре берсеңіз, көлікті сатар кезде арест әлі тұрғанын көріп, мини-инфаркт алуыңыз мүмкін.

Көлік өзіңіздікі болмаса, бірақ арест қойылса не істеу керек?

Кейде көлік борышкерге тиесілі емес, бірақ база жаңармаған немесе бұрынғы иесінің қарызы бойынша шектеу тұрып қалуы мүмкін.

Мұндай жағдайда:

• көлікті сатып алу-сату шартын;
• тіркеу құжатын;
• төлем құжаттарын;
• көліктің қазіргі иесі кім екенін растайтын анықтаманы;
• аресттің қай күннен қойылғанын;
• қарыздың кімге тиесілі екенін тексеру қажет.

Егер арест бұрынғы иесінің қарызы бойынша қойылған болса және көлік заңды түрде басқа адамға өткен болса, арестті алып тастау туралы ЧСИ-ге немесе сотқа өтініш беріледі.

Кепілдегі көлікке арест салынса не болады?

Егер көлік банк немесе басқа кредитор алдында кепілде болса, бұл бөлек мәселе. Кепіл — арест емес, бірақ көлікті еркін сату немесе қайта тіркеу мүмкіндігін шектейді.

Кепілдегі көлікке қосымша ЧСИ арест қойылуы да мүмкін. Мұндай жағдайда:

• кепіл шарты;
• банк алдындағы қарыз;
• атқарушылық іс;
• көліктің нарықтық құны;
• өндіріп алушының талабы;
• кепіл ұстаушының құқықтары бөлек тексеріледі.

Кепілді алып тастау үшін әдетте банк алдындағы міндеттеме орындалуы немесе банк келісімі қажет.

Арестті шешу үшін қандай құжаттар керек?

Көлікке салынған арестті шешу үшін мына құжаттар қажет болуы мүмкін:

• жеке куәлік көшірмесі;
• көлік құжаттары;
• техпаспорт;
• сатып алу-сату шарты;
• арест туралы қаулы;
• атқарушылық іс нөмірі;
• қарызды төлеген түбіртектер;
• сот шешімі немесе ұйғарымы;
• атқарушылық істі тоқтату туралы қаулы;
• өндіріп алушының қарыз жоқ екені туралы хаты;
• банк анықтамасы;
• кепілді тоқтату туралы құжат;
• бұрынғы иеден сатып алғанын растайтын құжаттар;
• басқа дәлелдер.

Құжат толық болса, арестті шешу жылдам жүреді.

ЧСИ арестті шешпесе не істеу керек?

Егер қарыз төленсе немесе арестті шешуге негіз болса, бірақ ЧСИ әрекет етпесе, мына қадамдар жасалады:

1. ЧСИ-ге жазбаша өтініш беру;
2. Атқарушылық істің материалдарымен танысу;
3. Арестті алып тастау туралы қаулы шығаруды сұрау;
4. Қаулыны тіркеу органына жолдауды сұрау;
5. Әділет департаментіне шағым беру;
6. Қажет болса, сотқа ЧСИ әрекетсіздігіне шағым беру.

WhatsApp арқылы жазу жеткіліксіз болуы мүмкін. Ресми өтініш керек: кіріс нөмірімен, электронды пошта арқылы, eOtinish арқылы немесе басқа дәлел қалатын жолмен.

ЧСИ-ге өтініш үлгісі

Жеке сот орындаушы [аты-жөні]
Атқарушылық іс № [нөмір] бойынша

Өтініш беруші: [аты-жөні]
ЖСН: [ЖСН]
Мекенжай: [мекенжай]
Телефон: [нөмір]

ӨТІНІШ

көлік құралына салынған арестті алып тастау туралы

Сіздің өндірісіңізде № [нөмір] атқарушылық іс жүргізу бар. Аталған іс бойынша маған тиесілі [көлік маркасы, мемлекеттік нөмірі, VIN] көлік құралына арест/тіркеу әрекеттеріне тыйым салынған.

Қазіргі уақытта атқарушылық құжат бойынша берешек толық өтелді / арестті сақтау қажеттілігі жойылды / көлік маған тиесілі емес / арест заңсыз қойылған / басқа негіз: [нақты жағдайды көрсету].

Осыған байланысты Сізден:

1. [көлік маркасы, мемлекеттік нөмірі, VIN] көлік құралына салынған арестті және тіркеу әрекеттеріне қойылған тыйымды алып тастауды;
2. Арестті алып тастау туралы қаулы шығаруды;
3. Аталған қаулыны уәкілетті тіркеу органына жолдауды;
4. Қаулының көшірмесін маған беруді;
5. Атқарушылық істі тоқтату мәселесін қарауды сұраймын.

Қосымша:

1. Жеке куәлік көшірмесі;
2. Көлік құжаттары;
3. Төлем түбіртектері;
4. Қарыздың өтелгенін растайтын құжаттар;
5. Басқа дәлелдер.

Күні: ____________
Қолы: ____________

Сотқа өтініш үлгісі

[Соттың атауы] сотына
Іс № [нөмір] бойынша

Өтініш беруші: [аты-жөні]
ЖСН: [ЖСН]
Мекенжай: [мекенжай]
Телефон: [нөмір]

ӨТІНІШ

көлік құралына салынған тыйымды алып тастау туралы

[Соттың атауы] сотының өндірісінде № [іс нөмірі] азаматтық/әкімшілік іс қаралған. Аталған іс бойынша талап қоюды қамтамасыз ету шарасы ретінде маған тиесілі [көлік маркасы, мемлекеттік нөмірі, VIN] көлік құралына арест/тіркеу әрекеттеріне тыйым салынған.

Қазіргі уақытта арестті сақтау қажеттілігі жойылды, себебі [сот шешімі орындалды / тараптар татуласты / талап қанағаттандырылмады / іс тоқтатылды / басқа негіз].

Осыған байланысты көлікке салынған арест менің меншік құқығымды шектеп отыр және оны сақтау үшін құқықтық негіз жоқ деп есептеймін.

Соттан сұраймын:

1. [көлік маркасы, мемлекеттік нөмірі, VIN] көлік құралына салынған арестті/тіркеу әрекеттеріне тыйымды алып тастауды;
2. Тиісті уәкілетті органға арестті алып тастау туралы ұйғарым жолдауды;
3. Ұйғарым көшірмесін маған беруді.

Қосымша:

1. Өтініш көшірмесі;
2. Сот актісінің көшірмесі;
3. Шешімнің орындалғанын растайтын құжаттар;
4. Көлік құжаттары;
5. Басқа дәлелдер.

Күні: ____________
Қолы: ____________

Арест шешілгенін қалай тексеруге болады?

Арестті шешу туралы қаулы шыққаннан кейін бірден көлік толық “таза” болып кетпеуі мүмкін. Базалар жаңаруы үшін уақыт қажет.

Тексеру үшін:

• eGov арқылы көлік шектеулерін қарау;
• мамандандырылған ХҚКО-ға сұрау салу;
• ЧСИ-ден қаулының жіберілгенін сұрау;
• тіркеу органына қаулының түскенін тексеру;
• борышкерлер тізілімінен өзіңізді тексеру;
• көлікті қайта тіркеу мүмкіндігін алдын ала анықтау керек.

Егер қаулы шықса да, база жаңармай тұрса, тіркеу органына және ЧСИ-ге қайта өтініш беру қажет.

Арестпен көлікті сатуға бола ма?

Көп жағдайда арест немесе тіркеу әрекеттеріне тыйым тұрған көлікті заңды түрде қайта тіркеу қиын немесе мүмкін емес. Сатып алушы көлікті өз атына аудара алмай қалуы мүмкін.

Сондықтан көлікті сатпас бұрын:

• аресттің бар-жоғын тексеру;
• ЧСИ немесе сот шектеуін шешу;
• кепіл бар-жоғын анықтау;
• айыппұл мен салық берешегін тексеру;
• тіркеу әрекеттеріне тыйымның алынғанын растау керек.

Арест тұрған көлікті сату — кейін үлкен дау тудыратын “бомба”. Сатып алушы да, сатушы да қиындыққа кіреді.

Жиі кездесетін қателіктер

Көлік арестін шешу кезінде адамдар жиі мына қателіктерді жібереді:

• арестті кім қойғанын анықтамайды;
• тек ХҚКО-ға барып шешуге тырысады;
• қарызды төлеп, ЧСИ-ге өтініш бермейді;
• арестті алып тастау туралы қаулыны сұратпайды;
• базадан шектеудің алынғанын тексермейді;
• бұрынғы иенің қарызы бойынша мәселені уақытында көтермейді;
• сот қойған арестті ЧСИ арқылы шешкісі келеді;
• WhatsApp-пен шектеледі;
• ресми шағым бермейді;
• көлікті арестпен сатуға тырысады.

Арестті шешуде басты формула: кім қойды — сол шешеді. Ал кім қойғанын білмей жүрсеңіз, процесс ұзаққа созылады.

Қорытынды

Көлікке салынған арестті шешу үшін алдымен аресттің себебі мен оны қойған органды анықтау керек. Егер арестті ЧСИ қойған болса, қарызды өтеу, график келісу, атқарушылық істі тоқтату немесе ЧСИ әрекетіне шағым беру қажет. Егер арестті сот қойған болса, сол сотқа арестті алып тастау туралы өтініш беріледі.

Қарыз төленгеннен кейін де арест автоматты түрде шешілмеуі мүмкін. Сондықтан ЧСИ-ден немесе соттан арестті алып тастау туралы қаулыны алып, оның тіркеу органына жіберілгенін тексеру керек.

Ең бастысы — ресми өтініш жазу, дәлелдерді тіркеу және базадан шектеудің нақты алынғанын тексеру.

FAQ

Көлікке салынған арестті қалай шешуге болады?

Алдымен арестті кім қойғанын анықтау керек. Содан кейін ЧСИ-ге, сотқа немесе арест қойған органға жазбаша өтініш беріледі.

Қарызды төлесем, көлік аресті автоматты түрде шешіле ме?

Әрқашан емес. Қарыз төленгеннен кейін ЧСИ арестті алып тастау туралы қаулы шығарып, оны тіркеу органына жіберуі керек.

ЧСИ арестті шешпесе не істеу керек?

ЧСИ-ге жазбаша өтініш беріп, нәтиже болмаса Әділет департаментіне немесе сотқа шағымдануға болады.

Сот қойған арестті ЧСИ шеше ала ма?

Жоқ, егер арестті сот талап қоюды қамтамасыз ету ретінде қойған болса, оны сол сот немесе жоғары тұрған сот шешеді.

Бұрынғы иенің қарызы бойынша көлікке арест тұрса не істеймін?

Сатып алу-сату шартын, тіркеу құжаттарын және аресттің қойылған күнін тексеріп, ЧСИ-ге немесе сотқа арестті алып тастау туралы өтініш беру керек.

Арест тұрған көлікті сатуға бола ма?

Көп жағдайда қайта тіркеу мүмкін болмайды. Алдымен арестті шешу керек.

Арест шешілгенін қайдан тексеремін?

eGov, мамандандырылған ХҚКО, борышкерлер тізілімі, ЧСИ немесе тіркеу органы арқылы тексеруге болады.

Көлік кепілде болса, арестті шешуге бола ма?

Кепіл мен арест бөлек шектеулер. Кепілді шешу үшін әдетте банк алдындағы міндеттемені орындау немесе банк келісімі қажет.