Жер телімін алу үшін кезекке қалай тұруға болады?

Жер телімін алу үшін кезекке қалай тұруға болады?

Жер телімін алу үшін кезекке қалай тұруға болады? Қазақстанда жеке тұрғын үй құрылысына 10 сотық жер алу, eGov арқылы өтініш беру, кезекті тексеру, құжаттар және жиі кездесетін қателіктер.

жер телімін алу кезегі, 10 сотық жер кезекке тұру, жер алу үшін кезекке тұру, eGov жер кезегі, жеке тұрғын үй құрылысына жер алу, жер учаскесі кезек, Қазақстан жер алу, ЖТҚ жер телімі

Қысқаша жауап

Қазақстанда жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер телімін алу мақсатында кезекке eGov.kz порталы арқылы тұруға болады. Ол үшін “Жеке тұрғын үй құрылысына жер учаскесін алуға кезекті қарау немесе кезекке тұру” мемлекеттік қызметін таңдап, өтініш беруші өз деректерін және жер алғысы келетін өңірді көрсетеді.

Жеке тұрғын үй құрылысы үшін берілетін жер учаскесінің стандартты мөлшері — 10 сотық. Бірақ кезекке тұру жерді бірден береді деген сөз емес. Жер учаскесі елді мекенде бос жер болғанда, инфрақұрылым дайын болғанда және кезек реті келгенде беріледі.

Яғни eGov арқылы өтініш беру — бірінші қадам. Ал нақты жер алу — әкімдік, бос жер, инфрақұрылым және кезек қозғалысына байланысты процесс.

Жер телімін алу үшін кім кезекке тұра алады?

Жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер телімін алу кезегіне Қазақстан Республикасының азаматтары тұра алады.

Әдетте бұл қызмет:

• жеке тұрғын үй салғысы келетін азаматтарға;
• бұрын жеке тұрғын үй құрылысы үшін тегін жер алмаған адамдарға;
• нақты бір елді мекеннен жер телімін алғысы келетін азаматтарға;
• 10 сотық жерге кезекке тұрғысы келетін адамдарға арналған.

Маңыздысы: бір адам жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер учаскесін тегін алу құқығын бірнеше рет пайдалана алмайды. Егер бұрын 10 сотық жер берілген болса, қайтадан тегін жер алу мәселесі шектелуі мүмкін.

Қанша сотық жер алуға болады?

Жеке тұрғын үй құрылысы үшін әдетте 0,10 гектар, яғни 10 сотық жер беріледі.

Бұл жер жеке тұрғын үй салу мақсатында беріледі. Сондықтан жерді алғаннан кейін оны мақсаты бойынша пайдалану керек. Егер жер учаскесі берілгеннен кейін белгіленген мерзім ішінде үй салынбаса немесе жер мақсаты бойынша пайдаланылмаса, әкімдік тарапынан жерді қайтарып алу мәселесі туындауы мүмкін.

Жер кезегіне қайда тұрады?

Жер кезегіне eGov.kz порталы арқылы онлайн тұруға болады.

Порталда қызмет атауы шамамен былай көрсетіледі:

“Жеке тұрғын үй құрылысына жер учаскесін алуға кезекті қарау немесе кезекке тұру”.

Бұл қызмет арқылы азамат:

• жаңа өтініш бере алады;
• өз кезегін тексере алады;
• бұрын берілген деректерді өзектендіре алады;
• кезектен шығу туралы өтініш бере алады.

Бұрынғыдай әкімдікке қағаз көтеріп жүру міндетті емес. Қазір негізгі жол — электронды өтініш. Цифрлық дәуір, қағазға “рахмет, демала бер” дейтін уақыт.

eGov арқылы жер кезегіне қалай тұруға болады?

Жер телімін алу үшін кезекке тұру тәртібі:

1. eGov.kz порталына кіріңіз;
2. ЭЦҚ немесе бір реттік пароль арқылы авторизациядан өтіңіз;
3. “Жылжымайтын мүлік” немесе “Жер қатынастары” бөлімін таңдаңыз;
4. “Жеке тұрғын үй құрылысына жер учаскесін алуға кезекті қарау немесе кезекке тұру” қызметін таңдаңыз;
5. Өтініш түрін таңдаңыз: “кезекке қою”;
6. Жер алғыңыз келетін өңірді таңдаңыз;
7. Жеке деректеріңізді тексеріңіз;
8. Қажет мәліметтерді толтырыңыз;
9. Өтінішке ЭЦҚ арқылы қол қойыңыз;
10. Өтініштің қабылданғаны туралы хабарламаны сақтап қойыңыз.

Өтініш берілгеннен кейін азамат жер учаскесін алу кезегіне енгізіледі немесе өтініш нәтижесі туралы хабарлама алады.

Қандай өтініш түрлері бар?

eGov-та жер кезегіне қатысты бірнеше өтініш түрі болуы мүмкін:

1. Кезекке қою

Бұл — бірінші рет өтініш беріп, жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер алуға кезекке тұру.

2. Деректерді өзектендіру

Егер азамат бұрын жер кезегіне тұрған болса, бірақ деректері ескі болса, оларды жаңарту қажет болуы мүмкін. Мысалы, мекенжай, байланыс нөмірі немесе басқа мәліметтер өзгерсе.

3. Кезектен шығару

Егер азамат жер кезегінен шығуды қаласа немесе басқа себеп болса, кезектен шығару туралы өтініш бере алады.

Өтініш түрін дұрыс таңдау маңызды. Егер бірінші рет кезекке тұрғыңыз келсе, “кезекке қою” таңдалады.

Қандай құжаттар керек?

Көп жағдайда eGov арқылы өтініш бергенде негізгі деректер мемлекеттік ақпараттық жүйелерден автоматты түрде тартылады. Дегенмен кей жағдайда қосымша ақпарат немесе құжаттар қажет болуы мүмкін.

Әдетте мыналар қажет болуы мүмкін:

• жеке куәлік деректері;
• ЖСН;
• ЭЦҚ;
• байланыс нөмірі;
• мекенжай;
• жер алғыңыз келетін өңір туралы мәлімет;
• бұрын кезекте тұрған болсаңыз, кезек туралы мәлімет;
• қажет болса, бұрынғы өтініш немесе әкімдік жауабы.

Егер жүйе қосымша құжат сұраса, оны электронды форматта тіркеу қажет.

Жер кезегін қалай тексеруге болады?

Жер кезегін eGov.kz арқылы тексеруге болады. Ол үшін сол мемлекеттік қызметке кіріп, “кезекті қарау” немесе ұқсас функцияны таңдау керек.

Кезек туралы мәліметтерде әдетте:

• өтініш берушінің кезектегі орны;
• өңір;
• өтініш берілген күн;
• кезек мәртебесі;
• деректердің өзектілігі;
• жер учаскесі ұсынылған-ұсынылмағаны көрсетілуі мүмкін.

Кезегіңізді уақыт сайын тексеріп тұрған дұрыс. Әсіресе әкімдік жер учаскелерін бөлу туралы хабарлама жариялаған кезде өз кезегіңізді бақылау маңызды.

Бірнеше өңірге кезекке тұруға бола ма?

Жеке тұрғын үй құрылысына жер алу бойынша өтініш берген кезде азамат жер алғысы келетін өңірді таңдайды. Бірнеше өңірге бір уақытта кезекке тұру мүмкіндігі нақты мемлекеттік жүйедегі талаптарға және жер қатынастары бойынша ережелерге байланысты тексеріледі.

Практикада бір өңірді таңдаған дұрыс. Себебі жер нақты елді мекенде беріледі, ал кезек те сол әкімшілік аумақ бойынша жүргізіледі.

Егер басқа өңірге ауысқыңыз келсе, бұрынғы кезек мәртебесін, деректерді өзектендіру немесе жаңа өтініш беру мүмкіндігін тексеру керек.

Кезекке тұрғаннан кейін жер қашан беріледі?

Бұл ең көп қойылатын сұрақ. Бірақ нақты мерзім әр өңірде әртүрлі.

Жер беру мерзімі мыналарға байланысты:

• елді мекенде бос жердің бар-жоғына;
• жердің бас жоспарға сай бөлінуіне;
• инженерлік инфрақұрылымның дайын болуына;
• жол, су, жарық, газ желілерінің болуына;
• әкімдіктің жер учаскелерін бөлу жоспарына;
• кезекте тұрған адамдар санына;
• жер комиссиясының жұмысына;
• жер учаскесінің құжаттық дайын болуына.

Сондықтан кезекке тұру жерді бірден алу деген сөз емес. Кей өңірде кезек жылдам жылжуы мүмкін, кей жерде бірнеше жылға созылуы мүмкін.

Жер берілгеннен кейін не істеу керек?

Егер кезегіңіз келіп, әкімдік жер учаскесін берсе, келесі кезеңдер басталады:

• әкімдік шешімін алу;
• жер учаскесінің орналасу схемасын алу;
• жерге орналастыру жобасын дайындау;
• жер учаскесінің шекарасын белгілеу;
• кадастрлық құжаттарды рәсімдеу;
• жер актісін немесе құқық белгілейтін құжаттарды алу;
• жер құқығын тіркеу;
• құрылысқа рұқсат немесе хабарлама рәсімдеу;
• жеке тұрғын үй құрылысын бастау.

Жер алу кезегі — тек старт. Нақты жер берілгеннен кейін құжат рәсімдеу кезеңі басталады.

Жерді алғаннан кейін үй салу міндетті ме?

Иә, жер жеке тұрғын үй құрылысы үшін берілсе, оны мақсаты бойынша пайдалану керек. Яғни жерді алып, бос қалдыру дұрыс емес.

Егер жер учаскесі берілгеннен кейін белгіленген мерзім ішінде үй салынбаса немесе құрылыс жүргізілмесе, жерді мақсаты бойынша пайдаланбау мәселесі туындауы мүмкін. Мұндай жағдайда әкімдік жерді қайтарып алу немесе басқа шаралар қолдану мәселесін көтеруі ықтимал.

Сондықтан жер алғаннан кейін құрылыс жоспарын алдын ала дайындап қойған дұрыс.

Жер кезегінен неге бас тартуы мүмкін?

Жер кезегіне қоюдан немесе жер беруден бас тарту мына жағдайларда болуы мүмкін:

• өтініш беруші Қазақстан азаматы болмаса;
• деректер дұрыс толтырылмаса;
• өтініште қате болса;
• азамат бұрын жеке тұрғын үй құрылысы үшін тегін жер алған болса;
• таңдалған өңірде өтініш қабылдау шектелсе;
• мемлекеттік базаларда қайшылық болса;
• өтініш түрі дұрыс таңдалмаса;
• қажетті мәліметтер толық болмаса;
• жер учаскесі беруге мүмкіндік жоқ болса.

Бас тарту болса, оның себебін мұқият оқу керек. Егер бас тарту заңсыз болса, әкімдікке немесе уәкілетті органға шағым беруге болады.

Бас тартуға қалай шағымдануға болады?

Егер жер кезегіне қоюдан немесе жер беруден заңсыз бас тартса, азамат шағым бере алады.

Шағымды:

• әкімдікке;
• жер қатынастары бөліміне;
• жоғары тұрған әкімдікке;
• eOtinish арқылы;
• прокуратураға;
• сотқа беруге болады.

Шағымда:

• қандай өтініш берілгенін;
• қай күні берілгенін;
• қандай жауап алынғанын;
• неге бас тартумен келіспейтініңізді;
• қандай құқықтарыңыз бұзылғанын;
• қандай шешім сұрайтыныңызды көрсету керек.

Егер бас тарту негізсіз болса, оны даулауға болады.

Жер кезегіне тұру бойынша жиі кездесетін қателіктер

Азаматтар жер кезегіне тұру кезінде жиі мына қателіктерді жібереді:

• eGov-та өтініштің дұрыс түрін таңдамайды;
• өңірді қате таңдайды;
• өтініш жіберілгенін растайтын хабарламаны сақтамайды;
• кезегін тексермейді;
• деректерін өзектендірмейді;
• телефон нөмірі немесе мекенжай өзгерсе, жаңартпайды;
• әкімдік хабарламаларын бақыламайды;
• жер берілгеннен кейін құжаттарды уақытында рәсімдемейді;
• жерді алған соң үй салуды бастамайды;
• бас тарту келсе, шағым бермей қояды.

Жер кезегі — “бір рет жібердім, болды” деген процесс емес. Оны бақылап отыру керек.

Жер кезегіне тұруға өтініш үлгісі

Егер өтініш қағаз түрінде немесе eOtinish арқылы жазылса, шамамен мынадай мәтін қолдануға болады:

[Қала/аудан әкімдігіне]
Өтініш беруші: [аты-жөні]
ЖСН: [ЖСН]
Мекенжай: [мекенжай]
Телефон: [нөмір]

ӨТІНІШ

жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер учаскесін алуға кезекке қою туралы

Мен, [аты-жөні], Қазақстан Республикасының азаматы ретінде жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер учаскесін алу мақсатында мені жер учаскесін алуға кезекке қоюыңызды сұраймын.

Жер учаскесін [облыс, қала/аудан, елді мекен] аумағынан алғым келеді.

Бұрын жеке тұрғын үй құрылысы үшін тегін жер учаскесін алған жоқпын / алған-алмағаным мемлекеттік ақпараттық жүйелер арқылы тексерілуін сұраймын.

Өтінішімді заңда белгіленген тәртіппен қарап, нәтижесі бойынша жазбаша жауап беруіңізді сұраймын.

Қосымша:

1. Жеке куәлік көшірмесі;
2. Байланыс деректері;
3. Қажет болса, басқа құжаттар.

Күні: ____________
Қолы: ____________

Қорытынды

Жер телімін алу үшін кезекке тұрудың негізгі жолы — eGov.kz порталы арқылы онлайн өтініш беру. Жеке тұрғын үй құрылысы үшін әдетте 10 сотық жер беріледі. Өтініш берген кезде өңірді дұрыс таңдап, деректерді мұқият толтыру және өтініштің қабылданғаны туралы хабарламаны сақтау қажет.

Кезекке тұру жерді бірден алу деген сөз емес. Жер учаскесі бос жер, инфрақұрылым, бас жоспар және кезек реті бойынша беріледі. Сондықтан кезекті тұрақты тексеріп, деректерді өзектендіріп, әкімдік хабарламаларын бақылау керек.

Егер кезекке қоюдан немесе жер беруден негізсіз бас тартса, азамат әкімдікке, eOtinish арқылы немесе сотқа шағымдануға құқылы.

FAQ

Жер телімін алу үшін кезекке қайда тұрамын?

eGov.kz порталы арқылы “Жеке тұрғын үй құрылысына жер учаскесін алуға кезекті қарау немесе кезекке тұру” қызметін таңдап, өтініш беруге болады.

Жеке тұрғын үй құрылысына қанша жер беріледі?

Әдетте 0,10 гектар, яғни 10 сотық жер беріледі.

Жер кезегіне тұру үшін ЭЦҚ керек пе?

Иә, eGov арқылы өтініш беру үшін ЭЦҚ немесе электронды авторизация қажет болуы мүмкін.

Кезекке тұрғаннан кейін жер бірден беріле ме?

Жоқ. Жер бос учаске, инфрақұрылым және кезек реті бойынша беріледі.

Өз кезегімді қалай тексеремін?

eGov.kz порталындағы тиісті мемлекеттік қызмет арқылы кезек мәртебесін тексеруге болады.

Бірнеше қалаға кезекке тұруға бола ма?

Бұл мәселе мемлекеттік жүйедегі нақты талаптарға байланысты. Әдетте өтініш беруші жер алғысы келетін нақты өңірді таңдайды.

Жер беруден бас тартса не істеймін?

Бас тарту себебін алып, әкімдікке, жоғары тұрған органға, eOtinish арқылы немесе сотқа шағым беруге болады.

Жер алғаннан кейін үй салу керек пе?

Иә, жер жеке тұрғын үй құрылысы үшін берілгендіктен, оны мақсаты бойынша пайдалану керек.