Ажырасу кезінде мемлекеттік баж қанша төленеді?

Ажырасу кезінде мемлекеттік баж қанша төленеді?

Қазақстанда ажырасу кезінде мемлекеттік баждың мөлшері некенің қалай бұзылатынына байланысты: сот арқылы ма, әлде АХАТ арқылы ма. Сонымен қатар, егер ажырасумен бірге мүлікті бөлу, алимент немесе басқа талаптар қойылса, төленетін сома өзгеруі мүмкін.

Егер неке сот арқылы бұзылатын болса, некені бұзу туралы талап арыз берген кезде мемлекеттік баж 0,3 АЕК мөлшерінде төленеді.

2026 жылы 1 АЕК мөлшері 4 325 теңге, сондықтан сотқа ажырасу туралы талап арыз берген кезде мемлекеттік баж:

0,3 АЕК × 4 325 теңге = 1 297,5 теңге

Яғни іс жүзінде шамамен 1 298 теңге төленеді.

Сот арқылы ажырасу кезіндегі мемлекеттік баж

Егер жұбайлардың бірі сотқа тек некені бұзу туралы талап арыз берсе және мүлікті бөлу талабы қойылмаса, мемлекеттік баж мөлшері 0,3 АЕК болады.

2026 жылы бұл шамамен:

1 298 теңге

Бұл мына жағдайларға қатысты:

• ерлі-зайыптылардың кәмелетке толмаған балалары болса;
• жұбайлардың бірі ажырасуға келіспесе;
• жұбайлардың бірі АХАТ арқылы ажырасудан жалтарса;
• некені бұзу туралы сот шешімі қажет болса.

Әдетте мемлекеттік бажды сотқа талап арыз беретін тарап, яғни талап қоюшы төлейді.

АХАТ арқылы ажырасу кезіндегі мемлекеттік баж

Егер ерлі-зайыптылардың кәмелетке толмаған балалары болмаса, екеуі де ажырасуға келіссе және мүліктік дау болмаса, некені АХАТ арқылы бұзуға болады.

Мұндай жағдайда мемлекеттік баж әдетте 2 АЕК мөлшерінде төленеді.

2026 жылы бұл:

2 АЕК × 4 325 теңге = 8 650 теңге

Алайда АХАТ арқылы ажырасу барлық жағдайға сәйкес келе бермейді. Егер балалар болса, дау болса немесе жұбайлардың бірі келіспесе, көбіне сотқа жүгіну қажет болады.

Балалар болса, қанша төленеді?

Егер ерлі-зайыптылардың ортақ кәмелетке толмаған балалары болса, ажырасу әдетте сот арқылы жүргізіледі. Бұл жағдайда ажырасу туралы талап арыз үшін мемлекеттік баж 0,3 АЕК, яғни 2026 жылы шамамен 1 298 теңге болады.

Балалардың болуы өздігінен мемлекеттік баж мөлшерін көбейтпейді. Бірақ егер бір уақытта алимент, баланың тұрғылықты жерін анықтау немесе баламен кездесу тәртібі сияқты қосымша талаптар қойылса, істің процессуалдық ерекшеліктері болуы мүмкін.

Алимент үшін мемлекеттік баж төлене ме?

Алимент өндіру туралы талаптар бойынша талап қоюшы мемлекеттік баж төлеуден босатылады.

Яғни ажырасумен бірге алимент өндіру туралы талап қойылса, алимент үшін бөлек мемлекеттік баж төлеу әдетте қажет емес.

Бірақ талаптарды дұрыс жазу маңызды. Егер талап арыз дұрыс дайындалмаса, сот арызды қозғалыссыз қалдыруы немесе кемшіліктерді түзетуді талап етуі мүмкін.

Мүлікті бөлу кезіндегі мемлекеттік баж

Егер ажырасумен бірге ерлі-зайыптылардың ортақ мүлкін бөлу талап етілсе, мысалы пәтер, көлік, жер учаскесі, бизнес, банктегі ақша немесе басқа да ортақ мүлік болса, мемлекеттік баж басқаша есептеледі.

Мүліктік талаптар бойынша жеке тұлғалар үшін мемлекеттік баж әдетте талап қою бағасының 1% мөлшерінде есептеледі.

Мысалы, егер жұбайлардың бірі 10 000 000 теңге көлеміндегі мүліктегі үлесін тануды сұраса, мүліктік талап бойынша мемлекеттік баж:

10 000 000 × 1% = 100 000 теңге

Сондықтан ажырасу кезінде мүлікті бөлу талабы қосылса, мемлекеттік баж қарапайым ажырасуға қарағанда әлдеқайда жоғары болуы мүмкін.

Ажырасу мен мүлікті бөлуді бірге беру керек пе?

Әрқашан бірге беру міндетті емес. Егер негізгі мақсат — некені тез бұзу болса, кейде алдымен тек ажырасу туралы талап арыз беріп, мүлікті бөлуді кейін бөлек талап арызбен берген тиімді.

Себебі мүлікті бөлу істі ұзаққа созуы мүмкін. Сотқа мүлікті бағалау, банктік құжаттар, сатып алу-сату шарттары, төлем дәлелдері, кредит бойынша мәліметтер және басқа құжаттар қажет болуы ықтимал.

Егер барлық талап бірден берілсе, іс күрделеніп, ұзақ қаралуы мүмкін. Заң бойынша бұл мүмкін, бірақ тактикалық тұрғыдан әрқашан тиімді бола бермейді.

Мемлекеттік бажды кім төлейді?

Әдетте мемлекеттік бажды арыз беретін тұлға төлейді:

• сот арқылы ажырасу кезінде — талап қоюшы;
• АХАТ арқылы ажырасу кезінде — өтініш беруші немесе ерлі-зайыптылар белгіленген тәртіппен;
• мүлікті бөлу кезінде — мүліктік талап қоятын тұлға.

Кейін сот шығындары азаматтық процесс ережелеріне сәйкес тараптар арасында бөлінуі мүмкін.

Ажырасу үшін мемлекеттік бажды қалай төлеуге болады?

Мемлекеттік бажды банк қосымшасы, банк кассасы, төлем сервистері немесе электронды мемлекеттік қызметтер арқылы төлеуге болады.

Төлем жасаған кезде мыналарды дұрыс көрсету қажет:

• төлемнің мақсаты;
• бюджеттік сыныптама коды;
• мемлекеттік кірістер органы;
• арыз берілетін сот немесе орган;
• төлеушінің деректері;
• мемлекеттік баж сомасы.

Төлемнен кейін түбіртекті сақтау қажет. Ол талап арызға немесе АХАТ-қа берілетін өтінішке тіркеледі.

Мемлекеттік баж төленбесе не болады?

Егер сотқа талап арыз мемлекеттік баж төленбей берілсе және талап қоюшының баж төлеуден босатылуына негіз болмаса, сот арызды қозғалыссыз қалдыруы мүмкін.

Бұл жағдайда сот кемшіліктерді жою үшін мерзім береді. Егер сол мерзімде түбіртек ұсынылмаса, талап арыз қайтарылуы мүмкін.

Сондықтан арыз берер алдында мемлекеттік баж сомасын және төлем реквизиттерін алдын ала тексерген дұрыс.

Мемлекеттік баж төлеу кезіндегі жиі қателіктер

Ажырасу кезінде жиі кездесетін қателіктер:

• дұрыс емес сома төленеді;
• реквизиттер қате көрсетіледі;
• төлем басқа сотқа жасалады;
• түбіртек талап арызға тіркелмейді;
• ажырасу үшін емес, басқа қызмет үшін төлем жасалады;
• мүлікті бөлу кезінде мемлекеттік баж талап қою бағасынан дұрыс есептелмейді.

Бір қарағанда мемлекеттік баж ұсақ нәрсе сияқты көрінуі мүмкін. Бірақ дәл осы “ұсақ” қате үшін талап арыз қозғалыссыз қалуы мүмкін. Заңда драма кейде соттан емес, түбіртектен басталады.

2026 жылы ажырасу қанша тұрады?

2026 жылы шамамен мынадай сомалар қолданылады:

• сот арқылы мүліксіз ажырасу — шамамен 1 298 теңге;
• АХАТ арқылы өзара келісіммен ажырасу — 8 650 теңге;
• мүлікті бөлумен ажырасу — талап қою бағасына байланысты;
• алимент өндіру талабы — талап қоюшы әдетте мемлекеттік баждан босатылады.

Нақты соманы құжат тапсырмас бұрын тексерген дұрыс, себебі АЕК мөлшері жыл сайын өзгеріп отырады.

Мемлекеттік баж бойынша заңгер керек пе?

Егер ажырасу қарапайым болса, балалар, мүлік және дау болмаса, мемлекеттік бажды өзіңіз төлей аласыз. Бірақ балалар, алимент, ипотека, кредит, пәтер, көлік немесе мүліктік дау болса, алдын ала заңгерден кеңес алған дұрыс.

Заңгер көмектеседі:

• ажырасу сот арқылы ма, әлде АХАТ арқылы ма жүргізілетінін анықтауға;
• мемлекеттік бажды дұрыс есептеуге;
• талап арызды дайындауға;
• қажетті құжаттарды тіркеуге;
• талап арыздың қайтарылуын болдырмауға;
• мүлікті бөлуге;
• алимент өндіруге.

Ажырасу бойынша заңгер көмегі

SOT ZEYINI заңгерлері ажырасуды дұрыс рәсімдеуге, мемлекеттік бажды есептеуге, құжаттарды дайындауға және талап арызды сотқа беруге көмектеседі.

Біз мына жағдайларда көмектесеміз:

• жұбайыңыз ажырасуға келіспесе;
• кәмелетке толмаған балалар болса;
• алимент өндіру қажет болса;
• ортақ мүлікті бөлу керек болса;
• ипотека, кредит немесе пәтер бойынша дау болса;
• жауапкер сотқа келмесе немесе процесті әдейі созса.

Ажырасу бойынша кеңес керек пе? WhatsApp-қа жазыңыз — заңгер сіздің жағдайыңызда қанша төлеу керек екенін және қандай құжаттар дайындау қажет екенін түсіндіреді.

Жиі қойылатын сұрақтар

Сот арқылы ажырасу үшін мемлекеттік баж қанша?

2026 жылы сотқа некені бұзу туралы талап арыз берген кезде мемлекеттік баж 0,3 АЕК, яғни шамамен 1 298 теңге болады.

АХАТ арқылы ажырасу қанша тұрады?

Егер ерлі-зайыптылар өзара келіссе, кәмелетке толмаған балалар болмаса және дау болмаса, АХАТ арқылы ажырасу үшін мемлекеттік баж 2 АЕК, яғни 2026 жылы 8 650 теңге болады.

Алимент үшін мемлекеттік баж төлеу керек пе?

Алимент өндіру туралы талаптар бойынша талап қоюшы мемлекеттік баж төлеуден босатылады.

Балалар болса, мемлекеттік баж көбірек бола ма?

Жоқ. Балалардың болуы сот арқылы ажырасу үшін мемлекеттік баж мөлшерін көбейтпейді. Бірақ балалар, алимент немесе баланың тұрғылықты жері бойынша дау болса, іс күрделірек болуы мүмкін.

Мүлікті бөлу кезінде қанша төленеді?

Егер мүлікті бөлу туралы талап қойылса, мемлекеттік баж талап қою бағасынан есептеледі. Жеке тұлғалар үшін әдетте мүліктік талап сомасының 1% мөлшері қолданылады.

Мемлекеттік бажды қайтаруға бола ма?

Кейбір жағдайларда мемлекеттік бажды қайтаруға болады. Мысалы, арыз берілмесе немесе заңда көзделген басқа негіздер болса. Ол үшін тиісті өтініш пен растайтын құжаттарды ұсыну қажет.