Онлайн ажырасуға бола ма?

Онлайн ажырасуға бола ма?

Иә, Қазақстанда онлайн ажырасуға болады. Бірақ онлайн ажырасу тәртібі нақты жағдайға байланысты болады. Егер ерлі-зайыптылардың ортақ кәмелетке толмаған балалары болмаса, екеуі де ажырасуға келіссе және мүлік бойынша дау болмаса, некені eGov арқылы немесе тіркеуші орган арқылы онлайн рәсімдеу мүмкіндігі бар.

Ал егер ортақ кәмелетке толмаған балалар болса, жұбайлардың бірі ажырасуға келіспесе, алимент, баланың тұрғылықты жері немесе мүлік бойынша дау болса, онда ажырасу сот арқылы жүргізіледі. Мұндай жағдайда талап арызды “Сот кабинеті” арқылы онлайн беруге болады.

Яғни “онлайн ажырасу” дегеніміз әрқашан бір батырманы басып, 5 минутта ажырасып кету емес. Кей жағдайда бұл тек құжатты онлайн тапсыру, ал істі сот қарайды.

Онлайн ажырасудың қандай түрлері бар?

Қазақстанда онлайн ажырасудың негізгі екі жолы бар:

1. eGov арқылы некені бұзуды тіркеу;
2. “Сот кабинеті” арқылы сотқа талап арыз беру.

Бірінші жол даусыз ажырасуға ыңғайлы. Екінші жол балалар, дау, алимент немесе мүлік мәселесі болған кезде қолданылады.

Қай жолды таңдау керектігі ерлі-зайыптылардың жағдайына байланысты.

eGov арқылы ажырасуға қашан болады?

eGov арқылы ажырасу әдетте мына жағдайда мүмкін:

• ерлі-зайыптылардың екеуі де ажырасуға келіссе;
• ортақ кәмелетке толмаған балалары болмаса;
• мүліктік дау болмаса;
• өтініш берушілердің ЭЦҚ немесе SMS-пароль арқылы қол қою мүмкіндігі болса;
• қажетті акт жазбалары мемлекеттік жүйеде табылса;
• тараптар өтінішті дұрыс толтырса.

Мұндай жағдайда ажырасу сотсыз, тіркеуші орган арқылы рәсімделеді. Бұл ең жеңіл және жылдам жолдардың бірі.

Қандай жағдайда онлайн ажырасу сот арқылы болады?

Сот арқылы онлайн ажырасу қажет болады, егер:

• ортақ кәмелетке толмаған балалар болса;
• жұбайлардың бірі ажырасуға қарсы болса;
• жұбайлардың бірі eGov немесе АХАТ арқылы ажырасудан жалтарса;
• алимент өндіру қажет болса;
• баланың тұрғылықты жерін анықтау керек болса;
• баламен қарым-қатынас тәртібін белгілеу қажет болса;
• мүлікті бөлу дауы болса;
• жұбай шетелде болса;
• жауапкер сотқа келмей жүрсе.

Бұл жағдайда талап арыз “Сот кабинеті” арқылы онлайн беріледі. Бірақ істі сот қарайды, ал сот отырысы онлайн немесе офлайн форматта өтуі мүмкін.

Балалар болса, онлайн ажырасуға бола ма?

Егер ерлі-зайыптылардың ортақ кәмелетке толмаған балалары болса, ажырасу көбіне сот арқылы жүргізіледі. Бірақ бұл сотқа міндетті түрде қағазбен бару керек деген сөз емес.

Талап арызды “Сот кабинеті” арқылы онлайн беруге болады. Құжаттар электронды түрде тіркеледі, мемлекеттік баж онлайн төленеді, ал сот хабарламалары электронды жүйе арқылы келуі мүмкін.

Бірақ балаларға қатысты мәселелер болса, сот баланың мүддесін міндетті түрде ескереді. Мысалы:

• бала кіммен тұрады;
• алимент кімнен өндіріледі;
• екінші ата-ана баламен қалай кездеседі;
• қорғаншылық органының қатысуы қажет пе;
• ата-аналардың келісімі бар ма.

Сондықтан балалар болса, онлайн арыз беру мүмкін, бірақ істің өзі сот тәртібімен қаралады.

Жұбайым келіспесе, онлайн ажырасуға бола ма?

Иә, болады. Егер жұбайыңыз ажырасуға келіспесе, сіз сотқа онлайн талап арыз бере аласыз. Мұндай жағдайда eGov арқылы даусыз ажырасу болмайды, өйткені екінші тараптың келісімі жоқ.

Сотқа талап арызда:

• отбасылық қатынастар тоқтағанын;
• бірге тұрмайтыныңызды;
• татуласу мүмкін емес екенін;
• неке тек формалды түрде сақталып тұрғанын;
• соттан некені бұзуды сұрайтыныңызды көрсету керек.

Жұбайдың келіспеуі ажырасуды толық тоқтатпайды. Бірақ сот татуласу үшін мерзім беруі мүмкін.

Жұбай сотқа келмесе, онлайн берілген арыз бойынша ажырата ма?

Егер талап арыз онлайн берілсе және жауапкер сотқа келмесе, бұл ажырасуды автоматты түрде тоқтатпайды.

Сот алдымен жауапкердің хабарланғанын тексереді. Егер жауапкер тиісті түрде хабарланған болса, бірақ себепсіз келмесе, сот істі оның қатысуынсыз қарауы мүмкін.

Сондықтан онлайн талап арыз берген кезде жауапкердің нақты мекенжайын, телефон нөмірін, электрондық поштасын және басқа байланыс деректерін дұрыс көрсету маңызды.

Онлайн ажырасу үшін қандай құжаттар керек?

Жағдайға қарай құжаттар әртүрлі болуы мүмкін. Әдетте онлайн ажырасу үшін мыналар қажет:

• жеке куәлік деректері;
• неке қию туралы куәлік;
• балалардың туу туралы куәліктері, егер балалар болса;
• мемлекеттік баж төленгені туралы түбіртек;
• жауапкердің мекенжайы;
• талап арыз;
• алимент бойынша дәлелдер, егер алимент сұралса;
• мүлік құжаттары, егер мүлік бөлінсе;
• өкіл қатысса, сенімхат немесе адвокат ордері;
• ЭЦҚ немесе SMS-пароль арқылы қол қою мүмкіндігі.

Егер eGov арқылы даусыз ажырасу болса, құжаттар аз болуы мүмкін. Ал сот арқылы ажырасу болса, талап арыз және дәлелдемелер толық дайындалуы керек.

Онлайн ажырасу үшін ЭЦҚ керек пе?

Иә, көп жағдайда ЭЦҚ қажет болады. eGov немесе “Сот кабинеті” арқылы өтініш беру кезінде құжаттарға электронды түрде қол қою керек.

Кейбір қызметтерде SMS-пароль арқылы қол қою мүмкіндігі болуы мүмкін. Бірақ ол үшін азамат мобильдік азаматтар базасында тіркелген болуы керек.

ЭЦҚ болмаса, алдымен оны алу немесе қолжетімді авторизация әдістерін тексеру қажет.

eGov арқылы ажырасу тәртібі

eGov арқылы некені бұзу тәртібі жалпы түрде мынадай болуы мүмкін:

1. eGov порталына кіру.
2. Авторизациядан өту.
3. “Некені бұзуды тіркеу” қызметін таңдау.
4. Өтініштің қажетті түрін таңдау.
5. Мәліметтерді толтыру.
6. Акт жазбасын растау.
7. Мемлекеттік бажды төлеу.
8. Өтінішке ЭЦҚ немесе SMS-пароль арқылы қол қою.
9. Өтініштің қаралуын бақылау.
10. Нәтижесін алу.

Бұл жол тек даусыз жағдайларға ыңғайлы. Егер балалар немесе дау болса, сот арқылы жүру қажет.

“Сот кабинеті” арқылы ажырасуға арыз беру тәртібі

Егер ажырасу сот арқылы жүргізілсе, талап арызды “Сот кабинеті” арқылы онлайн беруге болады.

Жалпы тәртібі:

1. “Сот кабинеті” жүйесіне кіру.
2. ЭЦҚ арқылы авторизациядан өту.
3. Азаматтық іс бойынша талап арыз беру бөлімін таңдау.
4. Сотты дұрыс таңдау.
5. Тараптардың деректерін енгізу.
6. Талап арыз мәтінін жүктеу немесе толтыру.
7. Құжаттарды тіркеу.
8. Мемлекеттік бажды төлеу.
9. Өтінішке электронды қол қою.
10. Істің қозғалысын бақылау.

Ең маңыздысы — сотты дұрыс таңдау және талап арызды заңды түрде дұрыс жазу. Әйтпесе талап арыз қайтарылуы немесе қозғалыссыз қалдырылуы мүмкін.

Қай сотқа онлайн арыз беру керек?

Жалпы ереже бойынша, ажырасу туралы талап арыз жауапкердің тұрғылықты жері бойынша сотқа беріледі.

Бірақ кейбір жағдайда талап қоюшы өзінің тұрғылықты жері бойынша бере алады. Мысалы:

• талап қоюшымен бірге кәмелетке толмаған балалар тұрса;
• денсаулық жағдайына байланысты жауапкердің жеріне бару қиын болса;
• жауапкердің мекенжайы белгісіз болса;
• заңда көзделген басқа негіздер болса.

Соттылықты дұрыс анықтау өте маңызды. Онлайн жүйе арқылы арыз бергенде де, егер сот дұрыс таңдалмаса, арыз қайтарылуы мүмкін.

Онлайн ажырасуға мемлекеттік баж қанша?

Егер сот арқылы некені бұзу туралы талап арыз берілсе, мемлекеттік баж әдетте 0,3 АЕК мөлшерінде төленеді.

Егер некені eGov арқылы тіркеуші органда бұзу рәсімделсе, мемлекеттік баж мөлшері басқа болуы мүмкін.

Ал егер ажырасумен бірге мүлікті бөлу талабы қойылса, мемлекеттік баж мүліктік талаптың бағасына байланысты есептеледі. Мұндай жағдайда сома қарапайым ажырасуға қарағанда жоғары болуы мүмкін.

Сондықтан төлем жасамас бұрын нақты қызмет түрін және талаптарды дұрыс таңдау керек.

Онлайн ажырасу қанша уақыт алады?

Онлайн ажырасудың мерзімі жағдайға байланысты.

Егер eGov арқылы даусыз ажырасу болса, процесс әдетте жылдамырақ өтеді. Бірақ заңда белгіленген тіркеу мерзімдері сақталады.

Егер сот арқылы ажырасу болса, мерзім ұзарады. Себебі сот:

• талап арызды қабылдайды;
• істі өндіріске алады;
• жауапкерді хабарлайды;
• сот отырысын тағайындайды;
• тараптардың уәждерін қарайды;
• шешім шығарады;
• апелляция мерзімі өткеннен кейін шешім заңды күшіне енеді.

Даусыз сот ісі шамамен 1–2 айда аяқталуы мүмкін. Ал жауапкер қарсы болса, сотқа келмесе, балалар немесе мүлік дауы болса, процесс ұзаққа созылады.

Онлайн ажырасу толық қашықтан өте ме?

Әрқашан емес. Құжаттарды онлайн беру мүмкін, бірақ кей жағдайда сот отырысына қатысу қажет болуы мүмкін.

Сот отырысы:

• офлайн;
• онлайн;
• бейнеконференция арқылы;
• тараптардың қатысуынсыз;
• өкіл арқылы өтуі мүмкін.

Егер сіз сотқа қатыса алмасаңыз, істі өз қатысуыңызсыз қарау туралы өтініш бере аласыз. Бірақ бұл әр іс бойынша жеке қаралады.

Онлайн ажырасу кезінде алимент сұрауға бола ма?

Иә, сот арқылы онлайн талап арыз берген кезде алимент талабын да қосуға болады.

Алимент бойынша талапта:

• балалардың деректері;
• балалар кіммен тұратыны;
• алимент мөлшері;
• жауапкердің табысы туралы мәлімет;
• алиментті үлеспен немесе нақты ақшалай сомада өндіру талабы;
• балаларға жұмсалатын шығындар көрсетілуі мүмкін.

Кей жағдайда алиментті бөлек өндірген тиімді болуы мүмкін. Мысалы, ажырасу немесе мүлік дауы ұзаққа созылатын болса.

Онлайн ажырасу кезінде мүлікті бөлуге бола ма?

Иә, сот арқылы талап арыз берген кезде мүлікті бөлу талабын да қосуға болады. Бірақ бұл істі күрделендіреді.

Мүлікті бөлу үшін:

• пәтер, үй, жер, көлік құжаттары;
• сатып алу-сату шарттары;
• банк үзінділері;
• кредит шарттары;
• мүліктің бағасы;
• мүліктің некеде алынғанын растайтын дәлелдер қажет болуы мүмкін.

Егер негізгі мақсат — тез ажырасу болса, кейде мүлікті бөлек талап арызбен қараған тиімді.

Онлайн ажырасу кезінде жиі кездесетін қателіктер

Көп адам онлайн ажырасу кезінде мына қателіктерді жібереді:

• eGov арқылы ажырасу мүмкін емес жағдайда сол жолды таңдауы;
• балалар болса да сотқа емес, тіркеуші органға өтініш беруге тырысуы;
• сотты дұрыс таңдамауы;
• талап арызды дұрыс жазбауы;
• құжаттарды толық тіркемеуі;
• мемлекеттік бажды дұрыс төлемеуі;
• жауапкердің мекенжайын қате көрсетуі;
• алимент немесе мүлік талабын дұрыс негіздемеуі;
• ЭЦҚ немесе SMS-пароль мәселесін алдын ала тексермеуі;
• сот хабарламаларын бақыламауы.

Онлайн жүйе ыңғайлы, бірақ заңды қателікті өзі түзеп бермейді. Портал батырманы береді, ал стратегияны адам ойлайды.

Онлайн ажырасу үшін заңгер керек пе?

Егер ажырасу даусыз болса, балалар мен мүлік болмаса, eGov арқылы өзіңіз рәсімдей аласыз.

Бірақ заңгер көмегі қажет болуы мүмкін, егер:

• балалар болса;
• жұбай ажырасуға келіспесе;
• жауапкер сотқа келмесе;
• алимент өндіру керек болса;
• мүлікті бөлу қажет болса;
• жұбай шетелде болса;
• мекенжай белгісіз болса;
• талап арыз қайтарылып қалса;
• соттылықты анықтау қиын болса.

Заңгер талап арызды дұрыс дайындап, құжаттарды толық тіркеуге және процесті создырмауға көмектеседі.

SOT ZEYINI заңгерлерінің көмегі

SOT ZEYINI заңгерлері онлайн ажырасу бойынша кеңес беріп, құжаттарды дайындауға және сотқа талап арыз беруге көмектеседі.

Біз көмектесеміз, егер:

• онлайн ажырасуға бола ма, білмесеңіз;
• eGov арқылы өтініш беру керек болса;
• “Сот кабинеті” арқылы талап арыз беру қажет болса;
• балалар бойынша дау болса;
• алимент өндіру керек болса;
• мүлікті бөлу қажет болса;
• жұбай ажырасуға қарсы болса;
• жауапкер сотқа келмесе;
• жұбай шетелде болса;
• талап арызды дұрыс жазу керек болса.

Онлайн ажырасу бойынша кеңес керек пе? WhatsApp-қа жазыңыз — заңгер сіздің жағдайыңызды қарап, eGov арқылы ма, әлде сот арқылы ма ажырасу керегін түсіндіреді.

FAQ: онлайн ажырасу туралы жиі қойылатын сұрақтар

Қазақстанда онлайн ажырасуға бола ма?

Иә, болады. Даусыз жағдайда eGov арқылы, ал сот арқылы ажырасу қажет болса “Сот кабинеті” арқылы онлайн өтініш немесе талап арыз беруге болады.

eGov арқылы ажырасу үшін қандай шарттар керек?

Әдетте екі тараптың келісімі, ортақ кәмелетке толмаған балалардың болмауы және мүлік бойынша даудың болмауы қажет.

Балалар болса, eGov арқылы ажырасуға бола ма?

Көбіне жоқ. Егер ортақ кәмелетке толмаған балалар болса, ажырасу сот арқылы жүргізіледі. Бірақ сотқа талап арызды онлайн беруге болады.

Жұбайым қарсы болса, онлайн ажырасуға бола ма?

Иә. Мұндай жағдайда “Сот кабинеті” арқылы сотқа онлайн талап арыз беруге болады.

Онлайн ажырасу үшін ЭЦҚ керек пе?

Иә, көп жағдайда ЭЦҚ қажет. Кей қызметтерде SMS-пароль арқылы қол қою мүмкіндігі болуы мүмкін, бірақ ол үшін мобильдік азаматтар базасында тіркелу қажет.

“Сот кабинеті” арқылы ажырасуға арыз беруге бола ма?

Иә, сот арқылы некені бұзу туралы талап арызды “Сот кабинеті” арқылы онлайн беруге болады.

Онлайн ажырасу толық онлайн өте ме?

Әрқашан емес. Құжаттар онлайн берілуі мүмкін, бірақ сот отырысына қатысу қажет болуы мүмкін. Кей жағдайда онлайн отырыс немесе қатысуынсыз қарау мүмкіндігі бар.

Жұбай сотқа келмесе, онлайн арыз бойынша ажырата ма?

Егер жауапкер тиісті түрде хабарланған болса және себепсіз келмесе, сот істі оның қатысуынсыз қарауы мүмкін.

Онлайн ажырасуға қандай құжаттар керек?

Неке туралы куәлік, жеке куәлік деректері, балалардың туу туралы куәліктері, мемлекеттік баж түбіртегі, талап арыз және жағдайға байланысты қосымша құжаттар қажет болуы мүмкін.

Онлайн ажырасу қанша уақыт алады?

Даусыз eGov рәсімі жылдамырақ болуы мүмкін. Сот арқылы ажырасу әдетте 1–2 ай немесе одан да көп уақыт алуы мүмкін, әсіресе дау болса.

Онлайн ажырасуға мемлекеттік баж төлене ме?

Иә. Сот арқылы ажырасқанда мемлекеттік баж төленеді. eGov арқылы тіркеуші органда ажырасқанда да тиісті төлем болуы мүмкін.

Алиментті онлайн ажырасу кезінде сұрауға бола ма?

Иә, сот арқылы онлайн талап арыз бергенде алимент талабын қосуға болады.

Мүлікті онлайн ажырасу кезінде бөлуге бола ма?

Иә, бірақ мүлікті бөлу істі күрделендіруі мүмкін. Кейде мүлік дауын бөлек қараған тиімді.

Жұбай шетелде болса, онлайн ажырасуға бола ма?

Иә, сотқа онлайн талап арыз беру мүмкін. Бірақ жауапкерді шетелде хабарлау және құжаттарды рәсімдеу қосымша уақыт алуы мүмкін.

Онлайн өтініш қайтарылып қалса не істеу керек?

Қайтару себебін қарап, қателерді түзету керек. Соттылық, құжаттар, мемлекеттік баж немесе талап арыз мәтіні дұрыс болмауы мүмкін.

Заңгерсіз онлайн ажырасуға бола ма?

Даусыз жағдайда болады. Бірақ балалар, алимент, мүлік, қарсы тарап немесе шетел факторы болса, заңгер көмегі қажет болуы мүмкін.