Қазақстанда ажырасу үшін қандай құжаттар керек?

Қазақстанда ажырасу үшін қандай құжаттар қажет?

Қазақстанда некені екі тәсілмен бұзу мүмкін: АХАТ арқылы немесе сот арқылы. Таңдау ерлі-зайыптылардың кәмелетке толмаған ортақ балалары бар-жоқтығына, ерлі-зайыптылардың екеуі де ажырасуға келісетіндігіне және мүлік, алимент немесе балалардың тұратын жері бойынша даулар бар-жоқтығына байланысты болады. Ажырасу тәртібі «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» ҚР Кодексімен реттеледі. Заң бойынша неке ерлі-зайыптылардың біреуінің немесе екеуінің де өтініші бойынша, сондай-ақ сот әрекетке қабілетсіз деп таныған жұбайдың қамқоршысының өтініші бойынша бұзылуы мүмкін. Бұл ретте ерлі-зайыптылардың келісімінсіз некені оның жүктілігі кезеңінде және бала өмірінің бірінші жылы ішінде бұзуға болмайды.

Ажырасу АХАТ арқылы қашан ресімделеді?

АХАТ арқылы, егер:

ерлі-зайыптылардың екеуі де ажырасуға келіседі;

ерлі-зайыптылардың кәмелетке толмаған ортақ балалары болмаса;

ерлі-зайыптылардың арасында мүліктік және өзге де талаптар жоқ.

Сондай-ақ, егер ерлі-зайыптылардың біреуі сот арқылы хабар-ошарсыз кеткен, әрекетке қабілетсіз деп танылса немесе кемінде үш жыл мерзімге бас бостандығынан айыруға сотталса да, АХАТ арқылы ажырасу жекелеген жағдайларда мүмкін болады.

АХАТ арқылы ажырасуға арналған құжаттар

АХАТ арқылы некені бұзуды мемлекеттік тіркеу үшін әдетте:

некені бұзуды мемлекеттік тіркеу туралы өтініш;

цифрлық құжаттар сервисінен жеке куәлік немесе электрондық құжат;

неке қию туралы куәлік;

мемлекеттік баж төленгені туралы құжат;

қажет болған кезде - жұбайын хабар-ошарсыз кетті, әрекетке қабілетсіз деп тану туралы сот шешімі не сот үкімі;

егер құжаттарды өкіл ұсынса, нотариаттық сенімхат.

Мұндай тізбе некені бұзу қызметі үшін eGov.kz порталында көрсетілген.

Сот арқылы қашан ажырасуға арыз беру керек?

Сот арқылы ажырасу, егер:

ерлі-зайыптылардың кәмелетке толмаған ортақ балалары болса;

ерлі-зайыптылардың біреуі ажырасуға келіспесе;

ерлі-зайыптылардың біреуі ресми түрде қарсылық білдірмесе де, ажырасудан жалтарады;

мүлікті бөлу, алимент, баланың тұрғылықты жері немесе баламен қарым-қатынас тәртібі бойынша дау бар.

Егер ерлі-зайыптылардың біреуі ажырасуға келіспесе, сот татуласу үшін мерзім беруге құқылы. Егер татуласу болмай, ерлі-зайыптылар немесе олардың біреуі ажырасуды талап етсе, сот некені бұзады.

Қазақстанда сот арқылы ажырасуға арналған құжаттар

Некені бұзу туралы талап қою үшін әдетте:

некені бұзу туралы талап арыз;

талапкердің жеке куәлігінің көшірмесі;

неке қию туралы куәлік;

егер кәмелетке толмаған балалары болса, балалардың туу туралы куәлігі;

жауапкердің мекенжайы туралы мәліметтер;

мемлекеттік баж төленгені туралы түбіртек;

істің мән-жайын растайтын құжаттар;

егер талап қоюды заңгер немесе адвокат берсе, өкілдің сенімхаты;

егер мұндай талаптар ажырасумен бірге мәлімделсе, баланың алименті, мүлкі немесе тұрғылықты жері бойынша құжаттар.

Талап арыз ҚР АІЖК 148-бабының талаптарына, ал талап арыз құжаттары ҚР АІЖК 149-бабының талаптарына сәйкес келуге тиіс.

Сот арқылы ажырасу қанша тұрады?

Некені бұзу туралы сотқа талап арыз берген кезде мемлекеттік баж 0,3 АЕК құрайды. Егер ажырасумен бірге мүлікті бөлу мәлімделсе, мүліктік талап бойынша баж талап қою бағасынан бөлек есептеледі.

2026 жылы АЕК мөлшері 4 325 теңгені құрайды, тиісінше 0,3 АЕК - шамамен 1 298 теңге.

Ажырасуға онлайн өтініш беруге бола ма?

Иә, Қазақстанда ажырасуға құжаттарды онлайн түрде беруге болады. Егер ажырасу кәмелетке толмаған балалары жоқ ерлі-зайыптылардың өзара келісімімен АХАТ арқылы ресімделсе, өтінішті eGov.kz. Егер ажырасу сот арқылы ресімделсе, талап-арызды Сот кабинеті арқылы электрондық түрде беруге болады. eGov сондай-ақ талап арыздың жауапкердің тұрғылықты жері бойынша берілетінін көрсетеді, бірақ кейбір жағдайларда талап қоюшы өзінің тұрғылықты жері бойынша, мысалы, егер онымен жас бала тұрып жатса немесе жауапкердің тұрғылықты жеріне бару денсаулығына байланысты қиындық туғызса, жүгіне алады.

Сот шешімінен кейін АХАТ-қа бару керек пе?

Неке Қазақстандағы сот арқылы бұзылғаннан кейін ажырасуды тіркеу үшін АХАТ-қа жеке жүгіну талап етілмейді, себебі соттан мәліметтер автоматты түрде Әділет министрлігінің ақпараттық жүйесіне түседі, ал неке қию туралы акт жазбасына бұзу туралы белгі қойылады.

Ажырасуға құжаттарды беру кезіндегі жиі қателер

Көбінесе өтінішті қайтарады немесе осындай қателіктерге байланысты қозғалыссыз қалдырады:

сот дұрыс көрсетілмеген;

неке туралы куәлік қоса берілмеген;

балалардың туу туралы куәліктері қоса берілмеген;

мемлекеттік баж төленбеген;

жауапкердің деректері көрсетілмеген;

талап қою тым қысқа және нақты мән-жайларсыз жасалса;

бір талапта ажырасу, алимент және мүлікті есептеусіз және дәлелдеусіз бөлу туралы талаптар араласқан.

Уақытты артық жоғалтпау үшін құжаттардың толық пакетін алдын ала дайындап, АХАТ-қа немесе сотқа қайда өтініш беру керектігін дұрыс анықтаған жөн.

Ажырасу кезіндегі заң көмегі

Егер ерлі-зайыптылардың балалары болса, алимент бойынша дау, мүлікті бөлу немесе ерлі-зайыптылардың біреуі ажырасуға келіспесе, заңгермен талап арыз дайындаған дұрыс. Бұл дұрыс тұжырымдауға көмектеседі

Пайдалы мақалаларға сілтеме https://sotzeyini.kz/kk/site/post