Қызмет көрсету шартында қандай маңызды пункттер болуы керек?

Meta title: Қызмет көрсету шартында қандай маңызды пункттер болуы керек?
Meta description: Қызмет көрсету шартын дұрыс жасау үшін қандай бөлімдер мен талаптар болуы керек? Тараптар, төлем, мерзім, жауапкершілік, акт және дауды шешу тәртібі туралы толық түсіндірме.
URL slug: qyzmet-korsetu-shartynda-qandai-manyzdy-punkter-boluy-kerek
Кілт сөздер: қызмет көрсету шарты, қызмет көрсету келісімшарты, шарт жасау, қызмет шарты, заңгерлік шарт, келісімшарт үлгісі, қызмет көрсету шарты Қазақстан

Қызмет көрсету шарты деген не?

Қызмет көрсету шарты — орындаушы тапсырысшының тапсырмасы бойынша белгілі бір қызмет көрсетуге, ал тапсырысшы сол қызмет үшін ақы төлеуге міндеттенетін келісім.

Мұндай шарт заңгерлік қызмет, бухгалтерлік қызмет, маркетинг, жарнама, оқыту, жөндеу, кеңес беру, IT қызмет, SMM, дизайн, құрылысқа байланысты қызметтер және басқа да көптеген салаларда қолданылады.

Қарапайым тілмен айтқанда, бұл құжат: “кім не істейді, қашан істейді, қаншаға істейді және істемесе не болады?” деген сұрақтарға нақты жауап беруі керек. Әйтпесе кейін “мен бұлай түсінбедім” деген классикалық сериал басталады.

1. Тараптардың толық деректері

Шартта тапсырысшы мен орындаушының деректері толық көрсетілуі керек.

Егер тарап жеке тұлға болса:

• аты-жөні;
• ЖСН;
• жеке куәлік деректері;
• мекенжайы;
• байланыс нөмірі.

Егер тарап заңды тұлға немесе ИП болса:

• атауы;
• БСН немесе ЖСН;
• заңды мекенжайы;
• банк реквизиттері;
• басшының немесе өкілдің деректері;
• сенімхат негізі, егер өкіл қол қойса.

Тараптардың деректері қате жазылса, кейін төлемді өндіру, шартты бұзу немесе сотқа жүгіну кезінде қиындық туындауы мүмкін.

2. Қызметтің нақты сипаттамасы

Шарттың ең маңызды бөлігі — қызметтің нақты сипаттамасы. “Қызмет көрсетеді” деп жалпылама жазу жеткіліксіз.

Мысалы, егер маркетинг қызметі болса:

• қандай жарнама жасалады;
• қай платформада жүргізіледі;
• қанша пост немесе видео дайындалады;
• қандай мерзімде нәтиже беріледі.

Егер заңгерлік қызмет болса:

• консультация беріле ме;
• құжат дайындала ма;
• сотқа қатысу кіреді ме;
• апелляция немесе орындау өндірісі бөлек төлене ме.

Қызмет неғұрлым нақты жазылса, дау соғұрлым аз болады.

3. Қызмет көрсету мерзімі

Шартта қызметтің басталу және аяқталу мерзімі нақты көрсетілуі керек.

Мысалы:

• шартқа қол қойылған күннен бастап;
• алдын ала төлем түскен күннен бастап;
• нақты күнге дейін;
• кезең-кезеңімен;
• ай сайынғы қызмет ретінде.

Егер мерзім көрсетілмесе, тапсырысшы “неге кешікті?” деп, ал орындаушы “нақты мерзім болған жоқ” деп дауласуы мүмкін.

4. Қызмет құны және төлем тәртібі

Шартта қызметтің бағасы нақты жазылады. Сонымен қатар төлем қалай жасалатыны көрсетілуі керек:

• толық алдын ала төлем;
• 50/50 төлем;
• кезең-кезеңімен төлеу;
• ай сайынғы абоненттік төлем;
• нәтиже бойынша төлеу;
• актіге қол қойылғаннан кейін төлеу.

Төлемді банк арқылы жасаған дұрыс. Бұл кейін дәлел ретінде қолданылады. Егер қолма-қол төлем болса, міндетті түрде қолхат немесе кассалық құжат болуы керек.

5. Қызмет нәтижесі және есеп беру тәртібі

Кейбір қызметтерде нақты материалдық нәтиже болады: құжат, дизайн, сайт, есеп, жоба, видео, жарнама кабинеті. Ал кейбір қызметтерде нәтиже процестің өзімен байланысты болады: консультация, оқыту, сүйемелдеу, кеңес беру.

Сондықтан шартта:

• қызмет нәтижесі қандай болатыны;
• есеп қалай беріледі;
• қандай форматта тапсырылады;
• тапсырысшы қалай қабылдайды;
• қандай мерзімде ескерту бере алады — нақты жазылуы керек.

6. Қабылдау-тапсыру актісі

Қызмет көрсетілгенін дәлелдейтін негізгі құжаттардың бірі — қабылдау-тапсыру актісі.

Актіде:

• қандай қызмет көрсетілді;
• қай кезең үшін көрсетілді;
• тапсырысшының шағымы бар ма, жоқ па;
• тараптардың қолдары көрсетіледі.

Егер акт болмаса, кейін орындаушы “қызмет көрсеттім” дейді, ал тапсырысшы “көрсетілген жоқ” деп айтуы мүмкін. Сондықтан акт — шарттың финалдық чекпоинті.

7. Тараптардың құқықтары мен міндеттері

Шартта әр тараптың міндеттері нақты жазылуы керек.

Орындаушының міндеттері:

• қызметті сапалы көрсету;
• мерзімді сақтау;
• тапсырысшыға есеп беру;
• құпия ақпаратты жария етпеу;
• келісілген нәтижені тапсыру.

Тапсырысшының міндеттері:

• қажетті ақпарат пен құжаттарды беру;
• төлемді уақытында жасау;
• көрсетілген қызметті қабылдау;
• орындаушының жұмысына негізсіз кедергі жасамау.

Бұл бөлім тараптардың жауапкершілігін нақтылайды.

8. Жауапкершілік және айыппұл

Шартта міндеттемені орындамағаны үшін жауапкершілік жазылуы керек.

Мысалы:

• төлем кешіксе — өсімпұл;
• қызмет мерзімі бұзылса — айыппұл;
• құжаттар уақытында берілмесе — мерзім ұзарады;
• шарт біржақты бұзылса — нақты шығындар өтеледі;
• құпия ақпарат жария етілсе — айыппұл қарастырылады.

Жауапкершілік нақты болмаса, сотта талап қою қиын болуы мүмкін.

9. Құпиялылық

Егер орындаушы клиенттің құжаттарымен, коммерциялық ақпаратпен, клиент базасымен, қаржылық деректермен немесе жеке мәліметтермен жұмыс істесе, шартта құпиялылық туралы бөлім болуы міндетті.

Бұл бөлімде:

• қандай ақпарат құпия болып саналатыны;
• оны үшінші тұлғаларға беруге болмайтыны;
• шарт аяқталғаннан кейін де құпиялылық сақталатыны;
• бұзғаны үшін жауапкершілік көрсетілуі керек.

Әсіресе заңгерлік, бухгалтерлік, IT, маркетинг және консалтинг қызметтерінде бұл өте маңызды.

10. Шартты бұзу тәртібі

Шартта тараптар шартты қандай жағдайда және қалай бұза алатыны жазылуы керек.

Мысалы:

• алдын ала жазбаша хабарлама арқылы;
• нақты мерзім бұрын ескерту арқылы;
• төлем жасалмаса;
• қызмет сапасыз көрсетілсе;
• тараптардың келісімімен;
• бір тараптың кінәсінен.

Шартты бұзу тәртібі нақты болмаса, тараптар арасында дау пайда болуы мүмкін.

11. Дауды шешу тәртібі

Шартта дауларды шешу тәртібі көрсетіледі:

• алдымен жазбаша талап жолдау;
• жауап беру мерзімі;
• келіссөз жүргізу;
• медиация мүмкіндігі;
• сотқа жүгіну тәртібі;
• қай сотта қаралатыны.

Бұл бөлім кейін сотқа дейінгі тәртіпті сақтау үшін маңызды болуы мүмкін.

12. Электрондық хаттар мен WhatsApp келісімдері

Қазіргі кезде тараптар жиі WhatsApp, email немесе мессенджер арқылы келіседі. Сондықтан шартта электрондық хат алмасу мен мессенджердегі келісімдердің заңды күші бар екенін көрсетуге болады.

Мысалы, тараптар WhatsApp немесе email арқылы тапсырма беріп, есеп қабылдап, ескерту жолдай алады деп жазуға болады. Бұл кейін дәлел ретінде қолдануға ыңғайлы.

Қорытынды

Қызмет көрсету шарты — жай ғана формалды қағаз емес. Ол тараптардың құқықтары мен міндеттерін қорғайтын негізгі құжат.

Дұрыс шартта қызметтің нақты сипаттамасы, мерзімі, бағасы, төлем тәртібі, қабылдау актісі, жауапкершілік, құпиялылық және дауды шешу тәртібі міндетті түрде болуы керек.

Егер шарт дұрыс жасалмаса, орындаушы ақысын ала алмай қалуы мүмкін, ал тапсырысшы сапасыз қызмет үшін шығынға ұшырауы мүмкін. Сондықтан қызмет көрсету шартын алдын ала заңгерге тексерткен дұрыс.

SOT ZEYINI заңгерлері қызмет көрсету шартын дайындауға, тексеруге және тәуекелдерді анықтауға көмектеседі.

FAQ

Қызмет көрсету шарты жазбаша болуы керек пе?

Иә, әсіресе төлем сомасы үлкен болса немесе қызмет ұзақ мерзімге көрсетілсе, жазбаша шарт жасау қауіпсіз.

Қызмет көрсетілгенін қалай дәлелдеуге болады?

Қабылдау-тапсыру актісі, есеп, хат алмасу, төлем құжаты, фото, видео немесе электрондық құжаттар дәлел бола алады.

Тапсырысшы төлем жасамаса не істеу керек?

Алдымен жазбаша талап жолдауға болады. Егер нәтиже болмаса, сотқа талап арыз беріп, қарызды, өсімпұлды және шығындарды өндіруді сұрауға болады.

Орындаушы қызметті сапасыз көрсетсе не болады?

Тапсырысшы кемшілікті жоюды, бағаны азайтуды, шартты бұзуды немесе шығынды өндіруді талап ете алады.

WhatsApp арқылы берілген тапсырма дәлел бола ма?

Иә, егер хат алмасудан тараптар, тапсырма мазмұны және келісім анық көрінсе, ол дәлел ретінде қолданылуы мүмкін.

Шартқа айыппұл енгізуге бола ма?

Иә, тараптар шартта төлем кешіккені, мерзім бұзылғаны немесе міндеттемелер орындалмағаны үшін айыппұл немесе өсімпұл қарастыра алады.

Қызмет көрсету шартын интернеттен алуға бола ма?

Үлгі алуға болады, бірақ оны нақты қызмет түріне бейімдеу керек. Универсалды шаблон барлық тәуекелді жаппайды.