Мақалалар

Қылмыстық іс қозғаудан бас тартса, прокуратураға қалай шағымдануға болады?

Қылмыстық іс қозғаудан бас тартса, прокуратураға қалай шағымдануға болады?

Қылмыстық іс қозғаудан бас тарту деген не? Көп адам “полиция қылмыстық іс қозғаудан бас тартты” деп айтады. Бірақ қазіргі қылмыстық процесте бұл ұғымды нақты түсіну керек. Іс жүзінде полиция немесе тергеу органы: арызды қабылдамауы мүмкін; арызды ЕРДР-ге тіркемеуі мүмкін; арызды “азаматтық дау” деп номенклатураға шығаруы мүмкін; сотқа дейінгі тергеп-тексеруді бастамауы мүмкін; тіркелген материал бойынша әрекетсіздік танытуы мүмкін; тергеп-тексеруді тоқтату туралы шешім қабылдауы мүмкін. Осы жағдайлардың бәріне прокуратураға шағым беруге болады. Егер полиция “бұл жерде қылмыс жоқ” деп формалды жауап берсе, бұл соңғы нүкте емес. Заңда шағым жасау механизмі бар.

Мақаланы оқу →
Интернет арқылы алдаса, полицияға қалай арыз жазылады?

Интернет арқылы алдаса, полицияға қалай арыз жазылады?

Интернет арқылы алдау деген не? Интернет арқылы алдау — адамның ақшасын, мүлкін немесе жеке деректерін онлайн байланыс арқылы алдап алу. Мұндай жағдайлар WhatsApp, Instagram, TikTok, Telegram, OLX, Kaspi, интернет-дүкендер, жалған сайттар, фишинг сілтемелер немесе әлеуметтік желілер арқылы болуы мүмкін. Көп жағдайда алаяқтар тауар сатамын, қызмет көрсетемін, жұмысқа орналастырамын, кредит шығарып беремін, инвестициядан пайда табасың немесе ұтыс ұттың деп алдайды. Ақша алғаннан кейін байланысқа шықпай қояды, аккаунтты өшіреді немесе басқа нөмірге ауысады. Егер адам интернет арқылы алданып қалса, полицияға арыз жазып, барлық дәлелдерді тіркеу керек. “Скрин бар, чек бар, значит шанс бар” дегендей.

Мақаланы оқу →
Расписка қысыммен жазылса, оны қалай даулауға болады?

Расписка қысыммен жазылса, оны қалай даулауға болады?

Расписка қысыммен жазылса, оны даулауға бола ма? Иә, егер расписка немесе қолхат қорқыту, қысым көрсету, зорлық, бопсалау немесе мәжбүрлеу арқылы жазылған болса, оны сотта даулауға болады. Мұндай жағдайда адам қолхатты өз еркімен емес, қорыққандықтан немесе қысымнан жазғанын дәлелдеуі керек. Қолхаттың өзінде адамның қолы болуы оның міндетті түрде ерікті түрде қарыз алғанын білдірмейді. Егер қолхат жазылған кезде адамға қауіп төндірілсе, күш қолданылса, қорқытылса немесе психологиялық қысым жасалса, бұл қолхаттың заңдылығына күмән келтіруге негіз болуы мүмкін.

Мақаланы оқу →
Қорқыту және қысым көрсету бойынша қайда арыздануға болады?

Қорқыту және қысым көрсету бойынша қайда арыздануға болады?

Қорқыту және қысым көрсету деген не? Қорқыту және қысым көрсету — адамның еркіндігіне, қауіпсіздігіне, жеке өміріне немесе мүлкіне қауіп төндіретін әрекеттер. Мұндай жағдайлар ауызша, жазбаша, телефон арқылы, WhatsApp, Instagram, Telegram, SMS немесе жеке кездесуде болуы мүмкін. Қорқыту әртүрлі түрде көрінеді: “өлтіремін” деп қорқыту; денсаулыққа зиян келтіремін деп айту; мүлкіңді өртеймін немесе бүлдіремін деп қорқыту; ақша талап ету; жеке фото, видео немесе құпия ақпаратты жариялаймын деп қысым жасау; туыстарыңа зиян келтіремін деп қорқыту; жұмыс орнында қысым көрсету; бұрынғы жұбайдың немесе таныстың қудалауы; тұрақты қоңырау шалу, аңду, бақылау; әлеуметтік желі арқылы қысым жасау. Егер қауіп нақты болса немесе адам өзін қауіпсіз сезінбесе, бұл жағдайды жай “жанжал” деп қалдырмау керек.

Мақаланы оқу →
Полиция арызды қабылдамаса не істеу керек?

Полиция арызды қабылдамаса не істеу керек?

Полиция арызды қабылдамаса, бұл заңды ма? Егер адам қылмыс туралы арызбен полицияға жүгінсе, полиция арызды қабылдауға және тіркеуге міндетті. Полиция қызметкері “бұл азаматтық дау”, “біз қарамаймыз”, “басқа бөлімге барыңыз”, “кейін келіңіз” деп ауызша шығарып жібермеуі керек. Егер арызда қылмыстық құқық бұзушылық белгілері болса, ол тіркеліп, тексерілуі тиіс. Ал егер полиция арызды қабылдаудан немесе тіркеуден бас тартса, азамат прокуратураға, полиция басшылығына немесе тергеу сотына шағымдана алады. Қысқасы: арызды қабылдамау — “жай ғана отказ” емес, ол адамның құқық қорғау органдарына жүгіну құқығын шектеуі мүмкін.

Мақаланы оқу →
ИИ Бот