Қазақстанда ажырасу кезінде әйелдің құқықтары ерімен тең. Әйел некені бұзу туралы талап арыз беруге, балаларға алимент өндіруге, баланың тұрғылықты жерін анықтауға, ортақ мүлікті бөлуге, тұрғын үйге қатысты құқықтарын қорғауға және балаларды асырауға байланысты шығындарды өндіріп алуға құқылы.
Ажырасу — тек некені тоқтату ғана емес. Көп жағдайда ажырасумен бірге балалар, алимент, пәтер, көлік, кредит және ортақ мүлік мәселелері де шешіледі. Сондықтан әйел адам өз құқықтарын алдын ала біліп, құжаттарды дұрыс дайындауы керек.
Мақаланы оқу →
Иә, некені бұзу кезінде ерлі-зайыптылар медиативтік келісім жасай алады. Бұл — ерлі-зайыптылар арасындағы даулы мәселелерді ұзақ сот дауынсыз, заңды әрі бейбіт жолмен шешудің тиімді тәсілі.
Медиация әсіресе ерлі-зайыптылардың ортақ балалары, мүлкі, алимент, кредиттері немесе басқа даулы мәселелері болған жағдайда пайдалы. Сотта айлап дауласудың орнына тараптар өзара келісіп, шарттарын жазбаша түрде бекіте алады.
Алайда мынаны түсіну қажет: егер заң бойынша неке сот арқылы бұзылуы тиіс болса, медиативтік келісімнің өзі әрқашан сот шешімін алмастырмайды. Бірақ ол процесті жеңілдетіп, соттың істі тезірек қарауына көмектесуі мүмкін.
Мақаланы оқу →
Қазақстанда ажырасу кезінде мемлекеттік баждың мөлшері некенің қалай бұзылатынына байланысты: сот арқылы ма, әлде АХАТ арқылы ма. Сонымен қатар, егер ажырасумен бірге мүлікті бөлу, алимент немесе басқа талаптар қойылса, төленетін сома өзгеруі мүмкін.
Егер неке сот арқылы бұзылатын болса, некені бұзу туралы талап арыз берген кезде мемлекеттік баж 0,3 АЕК мөлшерінде төленеді.
2026 жылы 1 АЕК мөлшері 4 325 теңге, сондықтан сотқа ажырасу туралы талап арыз берген кезде мемлекеттік баж:
0,3 АЕК × 4 325 теңге = 1 297,5 теңге
Яғни іс жүзінде шамамен 1 298 теңге төленеді.
Мақаланы оқу →
Ажырасу туралы талап арыз — бұл ерлі-зайыптылардың біреуі сотқа некені бұзу туралы ресми түрде жүгінетін құжат. Мұндай талап арыз АХАТ арқылы ажырасу мүмкін болмаған жағдайда беріледі. Мысалы, ортақ кәмелетке толмаған балалар болса, жұбайлардың бірі ажырасуға келіспесе, АХАТ-қа барудан жалтарса немесе тараптар арасында дау болса.
Сот талап арызды қабылдауы үшін құжат дұрыс дайындалуы керек. Онда соттың атауы, тараптардың деректері, неке туралы мәліметтер, балалар туралы ақпарат және соттан нақты не сұралатыны анық жазылуы қажет.
Мақаланы оқу →
Некені бұзу кезінде ең жиі қойылатын сұрақтардың бірі — сот ажырасу ісін қанша уақыт қарайды? Қазақстанда бұл мерзім бірнеше жағдайға байланысты: ерлі-зайыптылардың кәмелетке толмаған балалары бар ма, екі тарап та ажырасуға келіседі ме, алимент, баланың тұрғылықты жері немесе мүлікті бөлу бойынша дау бар ма.
Кәдімгі жағдайда сот арқылы ажырасу шамамен 1 айдан 3 айға дейін созылуы мүмкін. Ал егер ерлі-зайыптылардың бірі ажырасуға қарсы болса, сотқа келмесе, татуласуға мерзім сұраса немесе балалар мен мүлік бойынша қосымша даулар болса, процесс ұзаққа созылуы мүмкін.
Мақаланы оқу →
Егер отбасында балалар болса, қалай ажырасуға болады?
Егер ерлі-зайыптылардың кәмелетке толмаған ортақ балалары болса, Қазақстанда ажырасу әдетте сот арқылы ресімделеді. Егер ерлі-зайыптылардың екеуі де ажырасуға келіссе де, балаларының болуы сот маңызды мәселелерді анықтауы тиіс дегенді білдіреді: балалар кіммен тұрады, кім және қандай мөлшерде алимент төлейді, мүлік және басқа да отбасылық міндеттер бойынша дау бар ма.
eGov мәліметінше, егер ерлі-зайыптылардың кәмелетке толмаған ортақ балалары болса, ерлі-зайыптылардың біреуі ажырасуға келіспесе, ажырасудан жалтарса немесе ерлі-зайыптылардың арасында мүліктік немесе өзге де талаптар болса, сот арқылы ажырасу жүргізіледі.
Мақаланы оқу →
Ажырасу кезіндегі ең жиі кездесетін сұрақтардың бірі: «Егер ерлі-зайыптылар қарсы болса, бізді ажыраспайды ма?»
Қысқаша жауап: көп жағдайда екінші жұбайдың келіспеушілігі ажырасуды мәңгі тоқтатпайды. Егер ерлі-зайыптылардың біреуі некені бұзғысы келсе, ал екіншісі қарсы болса, мәселе сот арқылы шешіледі.
Қазақстанда некені бұзу тәртібі «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» ҚР Кодексімен реттеледі. Егер ерлi-зайыптылардың арасында келiсiм болмаса, сот ажырасудың өзiн ғана емес, балалардың, алименттердiң, мүлiктi бөлу және баламен қарым-қатынас жасау тәртiбi мәселелерiн де қарай алады.
Мақаланы оқу →
Қазақстанда некені бұзудың екі жолы бар: АХАТ (АХАТ) немесе сот арқылы. Таңдау ерлі-зайыптылардың кәмелетке толмаған балалары бар-жоғына, ерлі-зайыптылардың екеуінің де ажырасуға келісім беруіне, мүліктік, алиментке немесе балалардың тұрғылықты жеріне қатысты даулардың болуына байланысты. Некені бұзу тәртібі Қазақстан Республикасының «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» Кодексімен реттеледі. Заң бойынша неке ерлі-зайыптылардың бірінің немесе екеуінің өтініші бойынша, сондай-ақ сот әрекетке қабілетсіз деп таныған жұбайдың қорғаншысының өтінішхаты бойынша бұзылуы мүмкін. Алайда, жүктілік кезінде және бала өмірінің бірінші жылында жұбайының келісімінсіз некені бұзуға болмайды.
Мақаланы оқу →
Алимент
2026 ж. 17 сәу.
•
335 қаралым
2026 жылы Қазақстанда алиментті арттыру мүмкін, бірақ сотқа «бізге қиын» вайб емес, дәлелдемелердің қалыпты пакеті қажет. Базалық ереже бұрынғысынша мынадай: бір балаға табыстың 1/4 бөлігі, екі балаға - 1/3 бөлігі, үш және одан да көп балаға - 1/2 бөлігі өндіріліп алынады.
Мақаланы оқу →
Алимент
2026 ж. 09 сәу.
•
311 қаралым
Қазақстандағы алимент 2026 жылы отбасылық құқықтың ең сұранысқа ие және бір мезгілде күрделі мәселелерінің бірі болып қалуда.
Мақаланы оқу →
+7 775 858 9294
WhatsApp
