Мақалалар

Алимент 2026 ж. 28 мам. 36 қаралым

Алимент бойынша медиативтік келісім жасауға бола ма?

Алимент бойынша медиативтік келісім жасауға бола ма? Иә, Қазақстанда алимент бойынша медиативтік келісім жасауға болады. Бұл ата-аналардың сотта ұзақ дауласпай, баланы асырау тәртібі, алимент мөлшері, төлеу мерзімі және қосымша шығындарды өзара келісім арқылы шешуіне мүмкіндік береді. Бірақ маңызды шарт бар: медиативтік келісім баланың құқықтары мен заңды мүдделерін бұзбауы керек. Алимент — ата-ананың жеке келісімі ғана емес, ең алдымен баланың құқығы. Сондықтан келісімде көрсетілген алимент мөлшері баланың қажеттіліктерін қамтамасыз етуге жеткілікті болуы тиіс.

Мақаланы оқу →
Алимент 2026 ж. 28 мам. 32 қаралым

Алимент бойынша көлік жүргізу құқығын шектеуге бола ма?

Алимент бойынша көлік жүргізу құқығын шектеуге бола ма? Иә, Қазақстанда алимент бойынша берешегі бар борышкердің көлік құралын басқару құқығын уақытша шектеу мәселесі қойылуы мүмкін. Бірақ бұл автоматты түрде жасалмайды. Мұндай шектеу сот орындаушысының ұсынысы және соттың қарауы арқылы жүзеге асырылады. Бұл шара борышкерге қысым жасау үшін емес, сот актісін орындауды қамтамасыз ету үшін қолданылады. Яғни негізгі мақсат — алимент қарызын өндіріп алу және баланың құқығын қорғау.

Мақаланы оқу →
Алимент 2026 ж. 28 мам. 51 қаралым

Алимент бойынша ЧСИ не істей алады?

Алимент бойынша ЧСИ не істей алады? Қазақстанда жеке сот орындаушысы, яғни ЧСИ, алимент өндіру бойынша сот шешімін, сот бұйрығын немесе нотариаттық келісімді орындауға міндетті тұлға. Егер алимент төлеуші өз еркімен төлем жасамаса, ЧСИ мәжбүрлі өндіріп алу шараларын қолдана алады. Алимент — баланың заңды құқығы. Сондықтан алимент бойынша атқарушылық іс жүргізу жай қарыз өндіріп алу емес, баланың мүддесін қорғауға бағытталған процесс болып саналады.

Мақаланы оқу →
Алимент 2026 ж. 28 мам. 35 қаралым

Алимент қарызын қалай есептейді?

Алимент қарызын қалай есептейді? Қазақстанда алимент бойынша берешекті сот орындаушысы есептейді. Қарыздың мөлшері алименттің қалай белгіленгеніне байланысты: табыстың үлесімен бе, нақты ақша сомасында ма, әлде нотариаттық келісім бойынша ма. Алимент қарызы — борышкердің балаға төлеуге міндетті, бірақ уақытында төлемеген сомасы. Егер алимент бірнеше ай төленбесе, әр ай бойынша төленуі тиіс сома есептеліп, жалпы берешек шығарылады.

Мақаланы оқу →
Алимент 2026 ж. 28 мам. 44 қаралым

Алимент төлемеген адамға қандай шара қолданылады?

Алимент төлемеген адамға қандай шара қолданылады? Қазақстанда алимент төлеуден жалтарған адамға бірнеше құқықтық шара қолданылуы мүмкін. Алимент — баланың заңды құқығы, сондықтан оны төлемеу жай ғана “отбасылық мәселе” емес, заңмен реттелетін міндеттемені орындамау болып саналады. Егер ата-ана алимент төлемесе, берешек жиналады, сот орындаушысы мәжбүрлі орындау шараларын қолданады, ал кей жағдайларда борышкер әкімшілік немесе қылмыстық жауапкершілікке тартылуы мүмкін.

Мақаланы оқу →
Алимент 2026 ж. 28 мам. 42 қаралым

Жұмыссыз адамнан алимент қалай өндіріледі?

Жұмыссыз адамнан алимент өндіруге бола ма? Иә, болады. Қазақстан заңнамасы бойынша ата-ананың жұмыссыз болуы оны баласын асырау міндетінен босатпайды. Алимент — баланың құқығы, ал ата-ананың жұмыс істемеуі бұл міндетті тоқтатпайды. Көп жағдайда алимент төлеуші “жұмысым жоқ, сондықтан алимент төлей алмаймын” деп ойлайды. Бірақ бұл қате түсінік. Егер адам ресми түрде жұмыссыз болса да, алимент сот арқылы өндіріліп, берешек есептеле береді.

Мақаланы оқу →
Алимент 2026 ж. 28 мам. 32 қаралым

Алимент мөлшерін көбейтуге бола ма?

Алимент мөлшерін көбейтуге бола ма? Иә, Қазақстан заңнамасы бойынша алимент мөлшерін көбейтуге болады. Бірақ алимент автоматты түрде көбеймейді. Ол үшін сотқа талап арыз беріп, алимент мөлшерін ұлғайтуға нақты негіз бар екенін дәлелдеу қажет. Алимент — баланың тамағына, киіміне, оқуына, емделуіне, дамуына және күнделікті қажеттіліктеріне арналған қаражат. Сондықтан егер бұрын белгіленген алимент мөлшері баланың нақты қажеттіліктерін өтеуге жетпесе, алимент алушы ата-ана сотқа жүгініп, алимент мөлшерін көбейтуді сұрай алады.

Мақаланы оқу →
Алимент 2026 ж. 28 мам. 47 қаралым

Алимент мөлшерін азайтуға бола ма?

Алимент мөлшерін азайтуға бола ма? Иә, Қазақстан заңнамасы бойынша алимент мөлшерін азайтуға болады. Бірақ бұл өздігінен немесе алимент төлеушінің жай ғана қалауы бойынша жасалмайды. Алимент мөлшерін азайту үшін сотқа талап қою қажет және сотқа нақты дәлелдер ұсынылуы тиіс. Алимент — баланың құқығы. Сондықтан сот әрқашан бірінші кезекте баланың мүддесін қорғайды. Төлеушінің табысы азайғаны немесе жаңа отбасы құрғаны автоматты түрде алиментті азайтуға негіз бола бермейді. Бірақ егер адамның материалдық немесе отбасылық жағдайы шын мәнінде өзгерсе, сот алимент мөлшерін қайта қарауы мүмкін.

Мақаланы оқу →
Алимент 2026 ж. 28 мам. 33 қаралым

Алиментті нақты сомада өндіріп алуға бола ма?

Иә, Қазақстанда алиментті нақты, яғни тұрақты ақша сомасында өндіріп алуға болады. Бірақ бұл барлық жағдайда автоматты түрде берілмейді. Әдетте кәмелетке толмаған балаға алимент ата-ананың табысынан үлес түрінде өндіріледі: бір балаға — табыстың төрттен бірі, екі балаға — үштен бірі, үш және одан көп балаға — жартысы. Алайда кей жағдайларда табыстан үлес ретінде алимент өндіру баланың нақты қажеттілігін толық қамтамасыз етпеуі мүмкін. Мысалы, алимент төлеушінің ресми табысы жоқ, табысы тұрақсыз, жалақысын аз көрсетеді немесе табысын жасырады. Осындай жағдайда соттан алиментті нақты ақша сомасында өндіруді сұрауға болады. Заң тілінде бұл “тұрақты ақша сомасында алимент өндіріп алу” деп аталады.

Мақаланы оқу →
Алимент 2026 ж. 28 мам. 39 қаралым

Үш және одан көп балаға алимент қалай өндіріледі?

Қазақстанда үш және одан көп балаға алимент әдетте ата-ананың ай сайынғы табысының 1/2 бөлігі, яғни 50% мөлшерінде өндіріледі. Бұл дегеніміз, егер алимент төлеушінің ресми табысы 400 000 теңге болса, үш және одан көп балаға шамамен 200 000 теңге алимент ұсталуы мүмкін. Егер табысы 800 000 теңге болса, алимент шамамен 400 000 теңге болуы мүмкін. Бірақ әр іс жеке қаралады. Сот алимент төлеушінің материалдық жағдайын, басқа балаларының бар-жоғын, денсаулығын, табыс түрін және балалардың нақты қажеттіліктерін ескеруі мүмкін. Қысқаша айтқанда: үш және одан көп балаға стандартты үлес — табыстың жартысы. Бірақ сотта “жартысы” дегеннің өзі нақты жағдайға қарай талданады.

Мақаланы оқу →
ИИ Бот